Public Health in Myanmar

Puberty လူပ်ိဳျဖစ္ျပီ

2010-09-06T15:56:00.000+06:30

နားနဲ႔မနာ ဖ၀ါးနဲ႔သာ နာေပးပါ ဆရာ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြ လူလား ေျမာက္လာၿပီဆိုရင္ ဘာေတြ ေျပာင္းလဲလာသလဲဆိုတာ အေသးစိတ္ သိခ်င္ေနမိပါတယ္ ဆရာ။ ေနာက္တစ္ခုက မာစတာေဘးရွင္း လုပ္တာကို နည္းသြားေအာင္ ဘယ္လို လုပ္ရမလဲ ဆိုတာ ေျပာျပေပးပါ။ မရိုေသ့စကားပါ ဆရာ။ လိင္တံဟာ အျခားသူေတြလို မဟုတ္ဘဲ ညာဘက္ကို ေကာက္ေနပါတယ္။ ဆီးသြားရင္လည္း ဆီးလမ္းေၾကာင္းက သူမ်ားေတြလို ေျဖာင့္ေျဖာင့္ မသြားပါဘူးဆရာ။ ဘယ္လို လုပ္ရင္ ပံုမွန္ ျပန္ျဖစ္ႏိုင္မလဲ ဆိုတာကို သိခ်င္မိပါတယ္ ဆရာ။

ေနာက္ေမးတာ အရင္ေျဖပါမယ္။ မေျဖာင့္ဘဲေနတာ ျပႆနာ မဟုတ္ပါ။ ခိုက္မိလို႔ဆိုရင္ေတာ့ တမ်ိဳးေပါ့။ ဘယ္-ညာ၊ အေပၚ-ေအာက္ မေျဖာင့္တာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ငယ္ငယ္ကတည္းကဆိုရင္ ေမြးရာပါ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္လို႔လည္း မေခၚပါ။ လိင္တံရဲ႕ အလုပ္ကိုလည္း ထိခိုက္မယ္ မဟုတ္ပါ။ ဆီးလမ္းမွာ ေက်ာက္ရွိရင္၊ ပန္းငံုရင္၊ ဆီးျပြန္ထဲ တခုခု ရွိေနရင္ေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဲလိုဆိုရင္ ဆီးထြက္ မေျဖာင့္တာသာမက တျခား ခံစားရတာေတြပါ တြဲရွိႏိုင္တယ္။

(မာစတာေဘးရွင္း) လုပ္တာ နည္းခ်င္ရင္ ႏိုးဆြမႈ ျဖစ္ေစတာ မွန္သမွ် ေရွာင္ရမယ္။ စိတ္ပါဘဲ။ ဒီအရြယ္ ေယာက္်ားေလး ေတြမွာ တျခားလုပ္စရာေတြက နည္းေနတယ္။ စိတ္ကလည္း ဘာမဆို ထက္သန္တယ္။ ပညာ-ဗဟုသုတ ကလည္း စံုေသးတာ မဟုတ္ဘူး။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ျမင္ဆရာကို အားကိုးေနခ်ိန္ျဖစ္လို႔ သူငယ္ခ်င္း အေပါင္းအသင္းေတြ အေပၚမွာလည္း မူတည္ေသးတယ္။ ေကာင္းတဲ့စာေတြ ေရြးဖတ္ပါ။ အားကစား လုပ္ပါ။

လူပ်ိဳေလးေတြ အေၾကာင္း အဓိကထားျပီး၊ အပ်ိဳေပါက္ အရြယ္ပါ ထည့္ေရးပါရေစ။ Puberty ကို ေ၀ါဟာရ အေနနဲ႔ တိတိ က်က် ေျပာရရင္ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ရင့္ျပည့္လာတာကို ဆိုလိုတာ ျဖစ္ျပီး၊ စိတ္ပိုင္း နဲ႔ လူမႈဆက္ဆံေရးပိုင္း ေျပာတာ မဟုတ္ပါ။ Adolescence အရြယ္ၾကေတာ့ စိတ္ပိုင္း နဲ႔ ဆက္ဆံေရးပိုင္းေတြက Adulthood လူၾကီးအရြယ္ မတိုင္ခင္ ၾကားကာလကို ေခၚတာ ျဖစ္တယ္။

လူပ်ိဳျဖစ္လာတာ အပ်ိဳျဖစ္လာတာ အားလံုး “ေဟာ္မုန္း” ပါဘဲ။ က်ား-ေဟာ္မုန္းကို Testosterone ေခၚျပီး၊ မ-ေဟာ္မုန္းကို Estrogen ေခၚတယ္။ က်ားရယ္၊ မရယ္ ေခၚေပမဲ့ လိင္ေဟာ္မုန္း ႏွစ္မ်ိဳးလံုး ရွိၾကတာခ်ည္းဘဲ။ အနည္း-အမ်ားသာ ကြာတယ္။ တခုခုက ကဲေနရင္ အသြင္သဏၭာန္ေရာ၊ စိတ္ပိုင္းပါ မတူတာေတြ ျဖစ္တယ္။ လူတေယာက္ထဲမွာေတာင္ အရြယ္မတူရင္ ေျပာင္းလဲသြားတယ္။ အျပင္ကေန ေဟာ္မုန္းေပးရင္လည္း ေျပာင္းေစတယ္။

အသက္ ၁၀ ႏွစ္ကေန ၁၈ ႏွစ္အတြင္းမွာ လူပ်ိဳေပါက္ျဖစ္စဥ္ေတြ ျဖစ္လာတယ္။ အရပ္ရွည္၊ လူထြားလာခ်ိန္မွာ ဦးေႏွာက္က အထာ မက်ေသးတဲ့ အေတြ႔အၾကံဳမ်ိဳး ခံစားရတယ္။ စိတ္ပိုင္းအေျပာင္းအလဲမွာ Aggressive ၾကမ္းတမ္းစိတ္ မ်ိဳးလဲ ျဖစ္လာတယ္။ ရန္ျဖစ္ခ်င္လာတယ္။ တဆင့္ျခင္း ေျပာရေအာင္။

၁၀-၁၁ ႏွစ္ အရြယ္။ စိတ္ပိုင္းမွာ ေျပာင္းလဲလာတယ္။ လိင္ေဟာ္မုန္းေတြ မ်ားလာတာမို႔ လိင္စိတ္ေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ဆန္႔က်င္ဘက္ လိင္နဲ႔ စကားေျပာရတာကို ငယ္ငယ္ကလို မဟုတ္ေတာ့ဘဲ စကားေျပာ မထြက္တာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္တယ္။

၁၁-၁၂ ႏွစ္အရြယ္။ က်ားအစိ Testis က ျမန္ျမန္ ၾကီးလာမယ္။ ကပ္ပဲ့အိပ္ Scrotum ကပါးလာျပီး၊ ပိုလည္း ရံႈ႕တြကာ၊ အေရာင္ပါ ရင့္လာမယ္။ ေအာက္ကို တြဲက်လာမယ္။ ဒီလိုျဖစ္တာ ေဟာ္မုန္းထြက္ဘို႔ အားေပးရာက်တယ္။ ဆီးစပ္ေမႊး Pubic hair စေပါက္ျပီး၊ တေျဖးေျဖး ႏု-ေျဖာင့္ရာကေန၊ ၾကမ္းျပီး၊ ေကာက္ေကြးလာမယ္။ က်ားအဂၤါ Penis က သန္မာမႈ Erection ျဖစ္ႏိုင္လာမယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ တေန႔ထဲ အၾကိမ္ ၂၀ ေလာက္အထိ ျဖစ္တယ္။ လိင္နဲ႔ ပါတ္သက္မွ မဟုတ္ဘဲလည္း အဲလို ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ မနက္ အိပ္ရာထခ်ိန္ ဆီးအိမ္ တင္းေနရင္ ျဖစ္တယ္။ Morning wood ေခၚၾကတယ္။ စာလံုးေတြကို ဆက္ေရးတာက (ေရာ့ခ္) တီး၀ိုင္းတခု နာမယ္ ျဖစ္တယ္။

၁၂-၁၃ ႏွစ္အရြယ္။ က်ားအဂၤါ၊ အစိ၊ အိတ္ ပိုရွည္၊ ပိုၾကီး၊ ပိုမဲလာတယ္။ ဆီးစပ္ေမႊး ပိုမ်ားလာမယ္။ အစိတခုက တခုထက္ ေအာက္ပိုက် ေနတတ္တယ္။ ဒါေကာင္းပါတယ္၊ သူတို႔ အခ်င္းခ်င္း သိပ္မထိခိုက္ဘူးေပါ့။ ေခြ်းထြက္တာလည္း အဆီ ျပန္သလို ျဖစ္လာတယ္။ ၀က္ျခံေပါက္မယ္။ ခ်ိဳင္းေမႊး ေပါက္လာတယ္။ ခ်ိဳင္းေမႊး ရွိေနသူဟာ မရွိတဲ့လူထက္ ေခြ်းထြက္တာ အဆ ၃၀ မ်ားတယ္။ ငယ္တံုးကထက္ သန္႔ရွင္းေရး ပိုလုပ္ဘို႔ လိုလာတယ္။ အထူးသျဖင့္ က်းအဂၤါအဖံုး အေရျပား ေအာက္မွာ အညစ္အေၾကးေတြ ကပ္ေနတာကို အသာအယာ ရွင္းေပးရမယ္။ ကိုယ္နံ႔လဲ ေျပာင္းလာတယ္။ အနံ႔ကေန ဆန႔္က်င္ဘက္ လိင္ကို ဆြဲေဆာင္ေစႏိုင္တယ္။ Ejaculation သုတ္ထြက္ ႏိုင္လာမယ္။ Masturbation ကိုယ့္ဖါသာ အာသာ ေျဖေဖ်ာက္နည္း အေလ့အထ တတ္လာ၊ လုပ္လာမယ္။ သုတ္လႊတ္ ႏိုင္တာဟာ Fertility အရြယ္ရွိ မိန္းမနဲ႔ ဆက္ဆံရင္ ကိုယ္၀န္ရေစႏိုင္စြမ္းပါ ရလာတာ ျဖစ္တယ္။

၁၃-၁၄ ႏွစ္အရြယ္။ တႏွစ္ကို အရပ္က ၄ လကၼႏံႈးနဲ႔ ပိုရွည္လာမယ္။ လိင္အဂၤါက ပိုရွည္၊ ပိုထြားလာမယ္။ Glans penis ကြမ္းသီးေခါင္း ကလည္း ရွည္လာမယ္။ ကားလာတယ္။

၁၄-၁၅ ႏွစ္အရြယ္။ အသံၾသလာမယ္။ အားကစားလို ျပိဳင္ဆိုင္မႈလုပ္တာက က်ားေဟာ္မုန္းထြက္မွာကို အားေပးရာ က်တယ္။ ကုိယ့္ကို ခ်ီးမြမ္း အားေပးတာခံရရင္ ၾကက္သီးထတတ္လာမယ္။ ပိုျပီး ရွက္တတ္လာတယ္။

၁၅-၁၈ ႏွစ္အရြယ္။ ေစာေစာပိုင္း ႏွစ္ေတြကလို ၾကီး-ထြား-ရွည္ စတဲ့ တိုးတက္မႈေတြက ႏံႈးအရ ေျပာရရင္ နဲနဲေႏွးလာမယ္။ ရြယ္တူ မိန္းကေလးေတြ ထက္ေတာ့ ပိုၾကာတယ္။ ၾကြက္သားေတြ ပိုသန္လာမယ္။ ပခံုး ပိုက်ယ္လာမယ္။ က်ားလိင္အဂၤါ အားလံုး လူၾကီးျဖစ္လာပါျပီ။ လိင္တံက ရိုးရိုးအခ်ိန္မွာ ၃႕၂၅ လကၼကေန ၄႕၂၅ လကၼရွိျပီး၊ ေတာင့္တင္းခ်ိန္မွာ ၅-၆-၇ လကၼအထိ ရွည္ႏိုင္လာမယ္။

အသက္ ၂၀ ၀န္းက်င္။ ၁ စကၠန္႔မွာ သုတ္ပိုး ၁၀၀၀ ထုတ္ႏိုင္တယ္။ က်ားအဂၤါဟာ အရြယ္ရလာနဲ႔အမွ် ပိုၾကီးလာႏိုင္တယ္။ ဘာ့လို႔လဲဆိုရင္ Erectile tissues ေတြရဲ႕ ျပန္ၾကံဳ႕ႏိုင္စြမ္း Recoiling strength ေလွ်ာ့လာလို႔ဘဲ။ အေမႊးအမွ်င္လည္း ပိုမ်ားလာတယ္။ ေဟာ္မုန္းေတြဟာ ေနရာအမ်ားၾကီးမွာ အလုပ္လုပ္ေပးတာျဖစ္တယ္။ ဦးေႏွာက္၊ အရိုး၊ ၾကြက္သား၊ အေရျပား၊ ရင္သား၊ မ်ိဳးပြါးအဂၤါေတြ ပါ၀င္တယ္။ ၾကီးထြားမႈဆိုတာ လူပ်ိဳေပါက္ျဖစ္ရင္ ျပည့္စံုသြားတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။

မိန္းကေလးေတြက ေစာျပီး အရြယ္ေရာက္တယ္။ ေယာက္်ားေလးေတြက ၁၂ ႏွစ္၊ မိန္းကေလးက ၁၀ ႏွစ္လို႔ ေျပာႏိုင္ျပီး၊ ျပည့္စံုတာကလည္း ၁၆-၁၈ ႏွစ္ နဲ႔ ၁၅-၁၇ ႏွစ္ လို႔ ကြာတယ္။ ေယာက္်ား နဲ႔ မိန္းမ ကြာျခားခ်က္ဟာ ပင္မလိင္အဂၤါေတြ သာမက Secondary sex characteristics ဒုတိယ လိင္လကၡဏာေတြ ဆိုတာလည္း ရွိတယ္။ ရင္သား (ႏို႔) အပါအ၀င္ေပါ့။

ဆီးစပ္ေမႊး Pubic hair ေပါက္တာက မတူၾကဘူး။ ေယာက္်ားေလးေတြမွာ လိင္တံအေျခနဲ႔ ကပ္ပဲ့အိတ္မွာ စေပါက္ျပီး၊ ေနာက္ လိင္တံေအာက္၊ ခ်က္ဆီအထိ ေပါက္တယ္။ ေပါင္မွာလဲ ေပါက္တယ္။ အရိုးေတြကလည္း ေယာက္်ားေတြက ပိုေလးလံတယ္။ ၾကြက္သားၾက ေယာက္်ားက ၂ ဆေတာင္ ပိုတယ္။ အဆီလည္း ၂ ဆဘဲ။ ပခံုးရိုးနဲ႔ ေမးရိုးေတြ ၾကီးထြားတာမွာလည္း ပိုတယ္။ လူၾကီးအရြယ္ေတြကို ယွဥ္ရင္ ကိုယ္ခႏၶာထုထည္မွာ ေယာက္်ားေတြက ၁၅၀%၊ အဆီက ၅၀% ရွိတယ္။

မိန္းကေလးမွာ ပဌမဆံုး ထူးျခားတာက Breast ရင္သား ထြားလာတာပါ။ စစျခင္း အေရာင္ရင့္တဲ့ ႏို႔သီး၀ိုင္း Areola ေအာက္မွာ မာတင္းတင္း အစိုင္အခဲေလး ျဖစ္လာတယ္။ တဖက္ခ်င္းလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ ပ်မ္းမွ် ၁၀ ႏွစ္ခြဲသမီးမွာ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ ၆ လ ၁ ႏွစ္မွာ ေျပာ့တဲ့ အစိုင္အခဲဟာ ႏို႔သီး၀ိုင္း Areola အျပင္ဘက္ကေန ေပၚလာတယ္။ ႏို႔သီး၀ိုင္း ဟာ ပန္းေရာင္၊ အညိဳေရာင္ မတူၾကဘူး။ အပ်ိဳစစ္ ေနသ၍ (ကိုယ္၀န္ မေဆာင္ဘူးေသးခ်ိန္အထိ) ထိပ္ဖ်ားမွာ ပန္းေရာင္ေလး ရွိေနရမယ္။ အရြယ္အစား၊ ပံုပန္း၊ အေတာ္မတူၾကဘူး။ အမ်ားစုက ဘယ္ဘက္ကပိုျပီး အရြယ္ၾကီးတယ္။

ဆီးစပ္ေမႊး Pubic hair ေပါက္လာတာက မိန္းကေလးေတြရဲ႕ ဒုတိယ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္တယ္။ မအဂၤါႏွခမ္းသား Labia ေဘးကေန စတယ္။ ႏုႏု-ေျဖာင့္ေျဖာင့္ေလးေတြက ေနာက္မွာ ၾကမ္းျပီး ေကာက္ေကြးလာတယ္။ ေပါက္တဲ့ေနရာေတြပါ က်ယ္က်ယ္လာတယ္။ ၁၅%ေသာ မိန္းကေလးေတြမွာ ဒီအေျပာင္းအလဲက ရင္သား ဖြံ႔ထြားတာထက္ ပိုေစာတတ္တယ္။ မိန္းမေတြမွာ အမ်ားအားျဖင့္ တရိဂံ-ေစာက္ထိုးပံုနဲ႔ ေယာက္်ားေတြမွာ တရိဂံ-အတည့္ပံု ျဖစ္တယ္။ လူမ်ိဳးအလိုက္၊ မ်ိဳးရိုးအလိုက္ေတာ့ ကြာတယ္။ Pubic hair နဲ႔ ဆံပင္အေရာင္၊ ခ်ိဳင္းေမႊးအေရာင္ အတူတူ ျဖစ္ျခင္မွ ျဖစ္မယ္။

ေမြးလမ္းေၾကာင္း Vagina ကို ဖံုးေနတဲ့ အေရျပားႏု Mucosa က ပိုထူလာတယ္။ အရင္ ခပ္ရဲရဲကေန ပန္းေရာင္ ခပ္မြဲမြဲ ျဖစ္လာတယ္။ စြပ္စိုမႈလည္း ရွိတာတယ္။ သားအိမ္ Uterus နဲ႔ မ်ိဳးဥအိမ္ Ovaries ေတြက အရြယ္ပိုၾကီးလာတယ္။ ရာသီ ဆင္းတယ္လို႔ ေခၚတဲ့ Menstruation စဆင္းလာတယ္။ သားအိမ္ အတြင္းဆံုးအလႊာက လအစမွာ ပါးရာကေန ထူလာျပီး၊ ေနာက္ဆံုး ပ်က္စီးသြားလို႔ ထြက္တဲ့ ေသြးနဲ႔ တစ္ရွဴးအပ်က္အစီးေတြ ျဖစ္တယ္။ ပ်မ္းမွ် ၁၁႕၇၅ ႏွစ္အရြယ္ ျဖစ္တယ္။ ျဖစ္စ အရြယ္မွာ ရာသီဆင္းတာက တလ တခါရယ္လို႔ မမွန္ေသးဘူး။ မ်ိဳးဆက္ပြါးႏိုင္စြမ္း Fertility ရွိလာတာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒါက မ်ိဳးဥအိမ္ Ovary ကေန မ်ိဳးဥ Ovum ထြက္ႏိုင္စြမ္းရွိလာမွ ျဖစ္တယ္။ ပဌမ ၁ ႏွစ္မွာ ၈၀% မိန္းကေလးေတြမွာ မ်ိဳးဥ မထြက္ဘဲ ရာသီးသာဆင္းတယ္။ ၅၀%က ၃ ႏွစ္အထိ ဒီလိုဘဲ။ ၆ ႏွစ္အထိ ၾကာတာေတာင္ ၁၀% မိန္းကေလးေတြမွာ မ်ိဳးဥမဲ့ ရာသီျဖစ္ၾကတယ္။

မိန္းကေလး အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္က ေသြးဆံုးခ်ိန္လိုဘဲ၊ မ်ိဳးရိုးလိုက္ႏိုင္တယ္။ အစာအာဟာရ ကေနလည္း လႊမ္းမိုးႏိုင္တာက မိန္းကေလးေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ တေန႔တာ စားတဲ့ထဲကေန ပိုေနတဲ့ (ကယ္လိုရီ) ေတြကို အဆီစုထားလို႔ပါ။ ၀တဲ့သူ၊ အားကစား၊ ေလ့က်င့္ခန္း၊ မလုပ္သူေတြ အပိ်ဳျဖစ္ ေစာတယ္။ နာတာရွည္ ေရာဂါ ရွိေနရင္ ေနာက္က်တယ္။

ေယာက္်ားမွာ မိန္းမနဲ႔ မတူတာေတြထဲမွာ အေမႊးေပါက္ပံုပါတယ္။ မ်က္ႏွာမွာ အေမႊးေပါက္တာ ေယာက္်ား။ ေပါင္ေရွ႕ပိုင္း ၾကြက္သား ေယာက္်ားမွာ ပိုသန္မာတယ္။ ေပါင္ေနာက္ပိုင္းက ပိုသန္မာတာက မိန္းမ။ လည္ေစ့လို႔ေခၚတဲ့ Adam's apple က ေယာက္်ားမွာသာ ရွိတယ္။ ရင္ပတ္ကား၊ ပခံုးက်ယ္တာ ေခြ်းပိုထြက္တာ၊ ၀က္ျခံပိုေပါက္တာ ေယာက္်ား။ အေရျပား လည္း ပိုၾကမ္းတယ္။ သူ႔ေအာက္မွာ အဆီစုတာ နည္းလို႔။

မိန္းကေလးေတြရဲ႕ ကိုယ္ခႏၶာပံုပန္းကလည္း ထူးျခားလာတယ္။ တင္ပိုင္းရဲ႕ ေအာက္ပိုင္းတ၀က္က ေဘးကားလာတယ္။ ရင္သား၊ တင္-တင္ပါး၊ ေပါင္၊ လက္ေမာင္း၊ ဆီးစပ္ေနရာေတြမွာ အဆီစုေ၀းလာတယ္။ ဗမာေတြက ခါးေသး-ရင္ခ်ီလို႔ ေျပာၾကတယ္။ ေဆးစာလိုေျပာရရင္ Waist-hip ratio (WHR) ခါးနဲ႔ တင္ အခ်ိဳးလို႔ေျပာတယ္။ တိတိက်က် ဆိုခ်င္တာက အက်ဥ္းဆံုးခါးက ဘယ္ႏွစ္လကၼ၊ အကားဆံုး တင္ပိုင္းက ဘယ္ႏွစ္လကၼ ဆိုတာ တိုင္းထြာျပီး၊ အခ်ိဳးခ် လိုက္တာပါ။

ပိုအေရးၾကီးတာက က်န္းမာေရးကို ဘယ္လို သက္ေရာက္သလဲ။ အမ်ိဳးသမီးဆိုတာ Pear-shaped body ျဖစ္တယ္။ Apple-shaped body ျဖစ္သူေတြမွာ ေရာဂါေတြ ပိုျဖစ္တယ္။ မိန္းမတေယာက္မွာ ၀႕၇၊ ေယာက္်ားမွာ ၀႕၉ ရွိေနရင္ ၾကည့္ရတာ အခ်ိဳးက်တဲ့အျပင္ က်န္းမာေရးလည္း ေကာင္းလိမ့္မယ္။ က်န္းမာေရးလိုဘဲ ဆြဲေဆာင္မႈ ဆိုတာလည္း အေရးပါတယ္။ WHR ေကာင္းတဲ့ အမ်ိဳးသမီးဟာ ဆြဲေဆာင္မႈ ေကာင္းတယ္။ ဆိုပါစို႔ Marilyn Monroe နဲ႔ Sophia Loren တို႔ဟာ WHR ၀႕၇ ေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ တရုပ္အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ၀႕၆၊ ေတာင္အေမရိကနဲ႔ အာဖရိကမွာ ၀႕၉ လို႔ သိရတယ္။

စာဖတ္သူနဲ႔ တူ-မတူေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး၊ သုေတသနတခုက “မိန္းမတေယာက္ ခါးေသးတာဟာ တင္ကားတာထက္ ဆြဲေဆာင္မႈ ပိုရွိတယ္” လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္လားေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ Corset ေခၚတဲ့ ခါေသး၊ Hip and buttock padding ေခၚတဲ့ အခုအခံေတြ သံုးၾကတာေပါ့။

အဲလို အတုအပ မဟုတ္ၾကသူ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ခါး-တင္ အခ်ိဳးဟာ တဖက္သားကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္တာ သာမကဘဲ၊ ဥာဏ္ရည္လည္း သာတယ္လို႔ ဆိုေသးပါတယ္။ အဲလို အမ်ိဳးသမီးကေန ေမြးတဲ့ ကေလးေတြကပါ ေက်ာင္းမွာ စာပိုေတာ္ၾကေသးသတဲ့။

Dr. တင့္ေဆြ
၂-၉-၂၀၁၀

အမ်ိဳးသားမ်ား ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအေၾကာင္းသိေကာင္းစရာမ်ား

2010-08-17T09:38:00.001+06:30

အမ်ိဳးသားမ်ား ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအေၾကာင္းသိေကာင္းစရာမ်ား

၁ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းဆိုတာ အၿဖစ္မ်ားတဲ့ၿပႆနာ တစ္ခုပါ ။

American Hair Loss Association ရဲ႕အဆိုအရ ေယာကၤ်ားေတြရဲ႕ ၈၅ ရာခိုင္ႏွုန္းဟာ အသက္ငါး ဆယ္အနား ခ်ဥ္းကပ္လာၿပီဆိုတာနဲ႔ ဆံပင္ပါးၿခင္းဆိုတဲ့ အရာကို ရင္ဆိုင္ၾကံဳေတြ႔ရပါၿပီ ။ အခ်ိဳ႕ေသာ ေယာကၤ်ားေတြမွာ အ သက္ ၂၁ ႏွစ္မတိုင္ခင္မွာပဲ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို စတင္ၾကံဳေတြ႔ရေလ့ ရွိပါတယ္ ။

၂ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအေၾကာင္းကို ေလ့လာဆန္းစစ္ၿခင္း

ေဘ့စ္ေဘာရိုက္တဲ့အခါေဆာင္းတဲ့ဦးထုပ္ကို ေဆာင္းၿခင္းၿဖင့္ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကိုၿဖစ္ေပၚေစပါသလား ?

မဟုတ္ပါဘူး ။ တစ္စံုတစ္ေယာက္က သူ႔လက္ေခ်ာင္းေတြႏဲ႔ သင့္ဦးေပါင္းကို ပြတ္သတ္ၿခင္းဟာလည္း ဆံပင္ ကၽြတ္ၿခင္းကိုမၿဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါဘူး ။ ဘီးဖီးၿခင္း ၊ ဘရပ္ခ်္နဲ႔ပြတ္ၿခင္း၊ ဆံပင္ကိုလိမ္ေကာက္ၿခင္း ႏွင့္ပံုသြင္းၿခင္း စသည္ တို႔ကလည္း မၿဖစ္ေစႏိုင္ပါဘူး ။ ဒါေပမယ့္ ဆံပင္သားေတြ မပ်က္ဆီးေအာင္ေတာ့ အထက္ပါ အေၾကာင္းအရာေတြကို ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္းမၿပဳမိလုပ္ဖို႔ေတာ့လိုပါတယ္ ။

၃ ။ ေဆးလိပ္ၿဖတ္ၿခင္းက သင့္ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ကာကြယ္ႏိုင္သလား ။

ေလ့လာမႈေတြအမ်ိဳးအမ်ိဳးအရ ေဆးလိပ္ေသာက္ၿခင္းဟာ ေယာကၤ်ားေလးေတြမွာ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ပိုမိုဆိုး ရြားတာ ၿမန္ေစတယ္ဆိုတာ ေတြ႔ရွိခဲ့ရပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ သင့္ေဆးလိပ္ၿဖတ္ဖို႔ အေၾကာင္းအရင္းေတြထဲမွာ ဆံပင္ ကၽြတ္ၿခင္းကိုပါ ထည့္သြင္းလိုက္ပါ ။

၄ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းဟာ သင့္ရဲ႕က်န္းမာေရးအေၿခအေနကို ဘယ္လိုေၿပာၿပသလဲ ။

ကံေကာင္းေထာက္မစြာနဲ႔ Alopecia လို႔ေခၚတဲ့ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္း( ဦးေခါင္းေၿပာင္ၿခင္း) ရဲ႕ ၿဖစ္စဥ္ အမ်ားစုမွာ ေတာ့ ေရာဂါ တစ္ခုခုနဲ႔ ဆက္ႏြယ္မႈမရွိဘူးဆိုတာသိရပါတယ္ ။ ၿပီးေတာ့ ဒါဟာ က်န္းမာေရး ခ်ိဳ႕တဲ့မႈကိုလည္း မၿဖစ္ေစ ႏိုင္ပါဘူး ။ ဒါေပမယ့္ လည္း ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ဆံပင္ေတြကၽြတ္ၿပီဆိုတာနဲ႔ မိမိကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္မႈ ေပ်ာက္ဆံုးလာပါတယ္ ဒါမွမဟုတ္ ဆံပင္ကၽြတ္တာေၾကာင့္ လက္ရွိအသက္အရြယ္အစားထက္ ပိုမိုအိုမင္း သ ေယာင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ထင္လာတတ္ပါတယ္ ။

၅ ။ ဘယ္အရာေတြက ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ၿဖစ္ေပၚေစသလဲ ။

အမ်ိဳးသားေတြရဲ႕ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းရဲ႕ ၉၅% ဟာ အမွန္ေတာ့ မ်ိဳးရိုးဗီဇ ( Genetic trait ) ေၾကာင့္သာ လွ်င္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ မ်ိဳးဗီဇ (gene) ဟာ မိဘတစ္ဦးခ်င္းစီကေန ဆင္းသက္လာပါတယ္ ။ တခ်ိဳ႕ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္း ေတြမွာေတာ့ ေရာဂါတစ္ခုခုကို ကုသေနတဲ့ေဆး၀ါးေတြေၾကာင့္ ၊ ဗီတာမင္ေအဓါတ္ေတြ အလြန္အမင္း မ်ားၿပား ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒါမွမဟုတ္ ပရိုတိန္းဓါတ္ေတြကို လံုေလာက္စြာ မရွိလို႔ ဆံပင္ေတြကၽြတ္တာကို ၿဖစ္ေပၚေစ ႏိုင္ပါတယ္ ။ Telogen effluvium လို႔ေခၚတဲ့ ပံုၿပင္ဆန္ဆန္ ဆံပင္ေတြကၽြတ္က်ၿခင္းကေတာ့ ဖ်ားနာၿခင္း သို႔မ ဟုတ္ စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္လည္း ၿဖစ္ႏိုင္ပါတယ္ ။

၆ ။ သင့္ဆံပင္ေတြကို ဘယ္လိုထိမ္းသိမ္းမလဲ ။

ဆံပင္မကၽြတ္ေအာင္ကာကြယ္ၿခင္းက ဆံပင္တုေတြ ထပ္စိုက္ၿခင္းထက္ပိုမိုလြယ္ကူပါတယ္ ။ အကယ္၍ သင္နည္း လမ္း ရွာခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီနည္းလမ္းက သင့္ကို ေထာက္ပံ့ေပးမွာပါ ။ တိတိက်က်သာ လိုက္နာ ပါ ။ ဒါေပမယ့္ ဂရုစိုက္ဖို႔ေတာ့လိုပါတယ္ ။ အံ့ၾသဖြယ္ရာ ထုတ္ကုန္ေတြနဲ႔ ကုသမႈေတြဟာ သိပ္ၿပီး ယံုၾကည္ဖြယ္ေတာ့မေကာင္းပါဘူး ။ အတုအေယာင္ေတြမ်ားပါတယ္ ။ သင္သံသယရွိမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သင့္ရဲ႕ ဆရာ၀န္သို႔မဟုတ္ အေရၿပားဆရာ၀န္က သင့္ကို ကူညီႏိုင္ပါလိမ့္မယ္ ။

၇ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအတြက္ ေဆးတစ္လက္ - Minoxidil

မ်ိဳးရိုးဗီဇေၾကာင့္ ၿဖစ္တဲ့ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ကုသဖို႔နည္းလမ္းမရွိေပမယ့္လည္း အခ်ိဳ႕ေသာေဆး၀ါးေတြနဲ႔ ဆံပင္ ကၽြတ္တာကို ေႏွးေအာင္ေတာ့ၿပဳလုပ္လို႔ရပါတယ္ ။ Minoxidil ဆိုတာ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအတြက္ သင့္ရဲ႕ဦး ေရၿပားအတြက္ FDA က ေထာက္ခံေပးထားတဲ့ ေဆး၀ါးတစ္လက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ အဲဒီေဆးဟာ ေယာကၤ်ားေတြမွာ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ေႏွးေစၿပီး အခ်ိဳ႕ေယာကၤ်ားေတြမွာ ဆံပင္အသစ္ေတြကိုေတာင္ၿပန္ေပါက္ေစပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ သင္ေဆးသံုးတာကို ရပ္လိုက္တာနဲ႔ သင့္ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းဟာ နဂိုအတိုင္းၿပန္ၿဖစ္ေနမွာပါပဲ ။

၈ ။ မ်ိဳးရိုးဗီဇအရ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ဘာေတြေမွ်ာ္လင့္မလဲ ။

မ်ိဳးရိုး ဗီဇအရ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္း (Male-pattern baldness) ရဲ႕လကၡဏာေတြေတာ့ M ပံုသ႑ာန္ လမ္း ေၾကာင္းၿဖစ္ေပၚၿခင္းပါ ။ ၿပီးေတာ့ သင့္ဦးေခါင္းထိပ္ကဆံပင္ဟာ စတင္ၿပီး ပါးလာပါလိမ့္မယ္ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အကြက္ လိုက္ ထိပ္ေၿပာင္လာပါလိမ့္မယ္ ။ အဲဒီလို တၿပိဳင္နက္ လမ္းေၾကာင္းႏွစ္ခု ဆံုေတြၿပီဆိုရင္ ၿမင္းခြာပံု သ႑ာန္ လမ္းေၾကာင္းေတြ ေဘးဖက္မွာ ၿဖစ္ေပၚလာပါလိမ့္မယ္ ။ ဒီ Male-pattern baldness ကို ပံုေဖာ္ထားတဲ့ ဟာကို Norwood scale လို႔ေခၚပါတယ္ ။

၉ ။ Male-Pattern Baldness - ေဟာ္မုန္းေတြေၾကာင့္လား ။

ဒီ မ်ိဳးရိုးဗီဇေၾကာင့္ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းမွာ DHT လို႔ေခၚတဲ့ေဟာ္မုန္းတစ္မ်ိဳးဟာ ဆံပင္ ဆံပင္ေခ်ာင္း ( Hair Follicles) ေတြကို ေသးသိမ္ပိန္လွီသြားေစပါတယ္။တၿပိဳင္နက္ထဲမွာပဲ ဒီဆံပင္ေခ်ာင္းေတြအရမ္းကို ေသးငယ္ပါး လႊာလာတနဲ႔တၿပိဳင္နက္ အဲဒီေနရာမွာ ဆံပင္ေတြဆက္လက္ မၾကီးထြားေတာ့ပါဘူး ။

၁၀ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအတြက္ Finasteride

ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားခ်က္ပါမွ ေသာက္လို႔ရတဲ့ ေဆးကို Prescription pill လို႔ေခၚပါတယ္ ။ အဲဒီလိုေဆး ေတြထ ဲမွာေတာ့ Finasteride ဟာ ခႏၶာကိုယ္က DHT ေဟာ္မုန္းထြက္တာကို ေႏွးေကြးေစၿခင္းအားၿဖင့္ ဆံပင္ ကၽြတ္ၿခင္းကို လည္း ေႏွးေကြးေစပါတယ္ ။ အဲဒီေဆးကို ေသာက္ၿခင္းၿဖင့္လည္း တခ်ိဳ႕ေယာကၤ်ားေတြမွာ ဆံပင္အ သစ္ၿပန္ေပါက္လာတာေတြ႔ရပါေသးတယ္ ။ ေယဘူယ်အားၿဖင့္ Minoxidil ထက္ စာရင္ပုိ ေကာင္း ပါတယ္ ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြေတာ့ ဒီေဆးကို မသံုးသင့္ပါဘူး ။ ဒီေဆးဟာ သေႏၶသား ေယာကၤ်ား ေလးကို ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြ ပါလာႏိုင္ေစတဲ့အတြက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ Minoxidil လိုပဲ သူကလည္း သံုးတဲ့ အခ်ိန္ကာ လအေလ်ာက္ပဲ အစြမ္းရွိတာၿဖစ္ပါတယ္ ။

၁၁ ။ ဆံပင္တု တပ္သင့္လား ။

ဆံပင္တုေတြဟာလည္း ပုံသ႑ာန္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ရွိပါတယ္ ။ အခ်ိန္ေပးၿပီးေလ့လာၿခင္းအားၿဖင့္ သင္နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ တစ္ခုကို မွန္ကန္စြာေရြးခ်ယ္ႏိုင္ပါတယ္ ။ အရည္အေသြးနဲ႔ ေစ်းႏွုန္းေတြေပၚမႈတည္ၿပီး အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲၿပားၿခား နားမႈရွိ ပါတယ္ ။ ဒါ့အၿပင္ ဆံပင္တုေတြဟာ ပံုမွန္ထိမ္းသိမ္းဖို႔လိုၿပီး အဲဒီအတြက္ တစ္လကို $60 မွ $300 အတြင္း ကုန္က်ပါတယ္ ။ သင္ေစ်း၀ယ္ထြက္တဲ့အခါ သင့္ရဲ႔မူလဆံပင္အေရာင္ ၊ အထူ နဲ႔ အေကာက္ အေကြး ေတြနဲ႔ ဆင္တူတဲ့ဆံပင္တုကို ေရြးခ်ယ္ဖို႔အေရးၾကီးပါတယ္ ။

၁၂ ။ ဆံပင္ၿပန္စိုက္ရင္ ဘာၿဖစ္မလဲ ။

ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္ဟာ က်န္းမာသံစြမ္းတဲ့ေနာက္ပိုင္းကဆံပင္ကိုယူၿပီး သင့္ဦးေခါင္းရဲ႕ ထိပ္ပိုင္းနဲ႔ ေဘးဖက္ ေတြကို သဘာ၀အတိုင္းၾကည့္ေကာင္းေအာင္ ၿပန္စိုက္ေပးပါလိမ့္မယ္ ။ ဆံပင္ၿပန္စိုက္ၿခင္းဟာ အကုန္အက် မ်ားၿပီး သင့္မွာ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အခ်က္ေတြအမ်ားၾကီးရွိပါတယ္ ။ ၂ လေလာက္ၾကာၿပီးတဲ့အခါ စိုက္ထားတဲ့ ဆံပင္ အမ်ားစုဟာ ကၽြတ္ထြက္သြားပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေနရာမွာ ဆံပင္အသစ္ေတြၿပန္ေပါက္လာပါတယ္ ။ ၆ လအတြင္း မွာပဲ ဆံပင္ဟာ မူလအတိုင္း ၿပန္ၿဖစ္သြားပါတယ္ ။

၁၃ ။ သင့္မွာရွိတဲ့ဆံပင္ကိုအေကာင္းဆံုး ထိမ္းသိမ္းပါ ။

သင့္ရဲ႕ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို လူေတြ သတိမထားမိေအာင္ ၿပဳၿပင္ႏိုင္တဲ့ ဆံပင္ၿပဳၿပင္နည္းအခ်ိဳ႕ရွိပါတယ္ ။ ပါးေနတဲ့ ဆံပင္ေတြကို ညွပ္ထုတ္ၿခင္းက သင့္ကို သိသာထင္ရွားတဲ့ ဘီးဖီးၿခင္းကေန လြတ္ကင္းေစမွာပါ ။ ဆံပင္ ထိမ္းသိမ္း ၿခင္းနဲ႔ ၿပဳၿပင္တဲ့ ထုတ္ကုန္ေတြက သင့္ဆံပင္ရဲ႕ အံုကို ထူေစမွာပါ ။ မွ်တဲ့အာဟာရကိုစားေသာက္ၿခင္း နဲ႔ ဆံ ပင္ကို ေၿဖးညွင္းစြာ ကိုင္တြယ္ၿခင္းကလည္း ကူညီေပးႏိုင္ပါတယ္ ။

၁၄ ။ အေကာင္းဖက္ကိုပဲ ေတြးပါ ။

ဆံပင္တစ္ခုတည္းနဲ႔ လူသားတစ္ေယာက္ကို မဖန္တီးႏိုင္ပါဘူး ။ သင့္မွာ ဒီထက္ အေရးၾကီး တဲ့အရာေတြ ရွိေသးတယ္ဆိုတာ သတိရပါ ။ သင္ ၿပဳလုပ္ႏုိင္တဲ့အရာေတြကို ဂရုတစိုက္ၿပဳလုပ္ပါ ။ ဥပမာ အပူထဲသိပ္မထြက္ပဲ ေနရိပ္ ထဲမွာ ေနၿခင္းမ်ိဳးေပါ့ ။ ဒါေတြဟာလည္း သင့္ကို အေထာက္အကူေပးပါတယ္ ။ အကယ္၍သင့္စိတ္ကို ၿမွင့္ တင္ဖို႔ လိုအပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ Ed Harris, Patrick Stewart နဲ႔ Michael Jordan ကဲ့သို႔ ကိုယ္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္မႈ အၿပည့္ရွိတဲ့ ထိပ္ေၿပာင္လူသားေတြကို အတုယူပါ ။ ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ အရာအား လံုးကိုအ ေကာင္းၿမင္ႏိုင္ေအာင္ၾကိဳးစားပါ ။

Ref : WebMD

သက္တန္႔ခ်ိဳ
16 August 2010

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

How to Stop Drooling During Sleep အိပ္ေပ်ာ္ရင္ သြားရည္က်တာ

2010-08-10T21:26:00.000+06:30

ေဒါက္တာခင္ဗ်ာ ...
အိပ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ သြားရည္က်တာက က်န္းမာေရးနဲ႔ ဆုိင္ပါသလားခင္ဗ်ာ။ ဒါမွမဟုတ္ ဘာခ်ဳိ႕ယြင္းမႈမ်ား ရွိလို႔ က်တာပါလဲ။ သြားေခါတာနဲ႔ ဆုိင္ပါသလား။ အသက္ ၂၃ ႏွစ္လဲရွိပါၿပီ။ ဒီအရြယ္ထိ အိပ္ရင္ သြားရည္က်ေနတာ သတိ မရွိလို႔လား။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဖာ္ျပထားတာလဲ တစ္ခါမွ မေတြ႔ဖူးဘူး ျဖစ္ေနပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။ သြားရည္က်တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကို သိမ္ငယ္သလို ခံစားရလို႔ပါ။ အေကာင္းဆံုး နည္းလမ္းေလးရွိရင္ မွ်ေ၀ေစခ်င္ပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။

လူတိုင္းမွာ သြားရည္ထြက္ေပးတဲ့ Glands အိပ္ေတြက အၾကီး ၃ ခုနဲ႔ အေသးေလးေတြ ရွိၾကတယ္။ သြားရည္ဆိုတာ အစာထဲမွာ အမ်ားဆံုးပါတတ္တဲ့ ထမင္းထဲက Starch (ေကာ္) ကို ေခ်ဖ်က္ေပးႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ Enzyme (အင္ဇိုင္း) ျဖစ္တယ္။ ပိုးစာေကာင္ေတြရဲ႕တံေတြးက လူ႕သြားရည္ထက္ အဖိုးတန္တယ္ Silk ပိုးထုတ္ေပးတာကိုး။

ပါးစပ္ဟျပီးအိပ္ရင္ သြားရည္က်ေစတာေတာ့ အမွန္ဘဲ။ ဒီေတာ့ ပါးစပ္ ပလာစတာကပ္ အိပ္ေပေတာ့။ ရီစရာသေဘာ ေျပာတာပါ။ “ရွက္စရာ” ဆိုတာ သူမ်ားျမင္မွ ရွက္တာနဲ႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ရွက္တာ မတူပါ။ ကိုယ္တိုင္သိသူက ပညာ ပိုရွိတယ္။

ေယဘူယ်ေျပာရရင္ အိပ္ေနတံုး ပါးစပ္ဟ အသက္ရွဴလို႔ပါ။ ပါးစပ္ဟေနခ်ိန္မွာ သြားရည္ (တံေတြး)ထြက္တဲ့ အိတ္ေတြ အလုပ္လုပ္တယ္။ မ်ားမ်ားလာေတာ့ ပါးစပ္ကေန လွ်ံက်လာတာေပါ့။ လူဆိုတာ ႏွာေခါင္းနဲ႕သာ အသက္ရွဴျပီး၊ ပါးစပ္နဲ႔ အသက္ရွဴတာကို မျဖစ္လွမွ လုပ္ၾကတယ္။ ဒီေတာ့ မျဖစ္လွတာက ဘာလဲ။ အသက္ရွဴလမ္းမွာ တခုခုျဖစ္ေနလို႔။ ႏွာေခါင္း၊ နား၊ ေလျပြန္၊ အဆုပ္ေတြ စစ္ရလိမ့္မယ္။ ႏွာေစး၊ အေအးမိ၊ (ဆိုင္းနပ္စ္) ျဖစ္၊ ႏွာေခါင္းထဲမွာ အလံုးျဖစ္၊ ပန္းနာ၊ အသက္ရွဴၾကပ္၊ လည္ေခ်ာင္းနာ၊ ဆံုဆို႔နာ၊ အာသီးေရာင္ စတာေတြ ပါတယ္။ စစ္ပါ၊ ကုပါ။

ရုပ္ပိုင္းေ၀ဒနာ မရွိဘဲ စိတ္ရႈတ္ခ်ိန္မွာမို႔ ပါးစပ္နဲ႔ အသက္ရွဴေနတာလား ဆန္းစစ္ပါ။ ေန႔ခင္းမွာ အသက္ရွဴတာ ကုိယ္ကိုယ္ကို သတိထား ၾကည့္ပါ။ ပါးစပ္နဲ႔ ရွဴေနတာကို ျပင္ဘို႔ ၾကိဳးစားပါ။ ေလ့က်င့္နည္း တခုက ႏွာေခါင္းနဲ႔ အသက္ ျပင္းျပင္း-ရွည္ရွည္ ရွဴပါ။ ရုပ္ရွင္ေတြ ၾကည့္ဘူးမွာပါ။ တခုခု ထိခိုက္-ေက်ကြဲ-ေၾကာက္လန္႔စရာရွိရင္ မင္းသားကေန မင္းသမီးကို “Take a deep breath အသက္ျပင္းျပင္းရွဴ” လို႔ ေျပာေလ့ရွိတယ္။ မွန္တယ္ဗ်။ စိတ္ျငိမ္လာေစတယ္။

မိဘေတြက ကုိယ့္ကေလးကို ပါးစပ္ကို အျမဲပိတ္ထားေစတဲ့အက်င့္ သင္ေပးတတ္တယ္။ ေကာင္းတယ္။ လူတေယာက္ကို ၾကည့္ပါ။ သူ႔ပါးစပ္ ဟေနရင္ အဲဒီလူဟာ သူ႔ကုိယ္သူ ယံုၾကည္မႈ နည္းေနခ်ိန္ျဖစ္တယ္။ ပါးစပ္ေဟာင္းေလာင္း ျဖစ္ေနတာက အံ့ၾသေနတာ၊ ေၾကာက္လန္႔ေနတာ၊ တနည္းေျပာရရင္ သူမ်ားအတြက္ လိုက္တံု႔ျပန္ေနရတာမ်ိဳး။ ကိုယ္က ဦးေဆာင္၊ ျပ႒ာန္းေနခ်ိန္ မဟုတ္ဘူး။

သြားရည္ မ်ားေစတတ္တဲ့ ေရာဂါေတြလည္း ရွိတယ္။ အစာလမ္းမွာ Acid reflux အက္စစ္မ်ားတာမ်ိဳးလည္း ပါတယ္။ ေဆးလိုလိမ့္မယ္။ အစာစားတာျပင္ဘို႔လိုမယ္။

အိပ္တဲ့ပံုစံကို ေျပာင္းၾကည့္ပါ။ ပက္လက္ စန္႔စန္႔ အိပ္ၾကည့္ပါ။ ေစာင္းအိပ္ရတာေလာက္ေတာ့ ဇိမ္မက်ဘူးေပါ့။ ပက္လက္ ဆိုရင္ ပါးစပ္ဟဘို႔ အခြင့္အလမ္းနည္းတယ္။ ပါးစပ္ ေကာင္းေကာင္း မပိတ္အံုးေတာ့ သြားရည္ေတြ ေခါင္းအံုးအထိ က်လာမွာကို တားရာေရာက္မယ္။ ပက္လက္အိပ္ရတာ က်င့္ဘို႔ wedge pillows စပါယ္ရွယ္ေခါင္းအံုး သံုးႏိုင္တယ္။

အိပ္ရင္ သြားရည္က်တာ ၾကာေတာ့ အေလ့အထလို ျဖစ္လာတယ္။ ဒီအက်င့္က ေဖ်ာက္ဘို႔ ခက္တာမို႔ အလြယ္နဲ႔ စိတ္မပ်က္ပါနဲ႔။ “ခက္တာကို ရေအာင္လုပ္မယ္” လို႔ သႏၷိ႒ာန္ခ် လုပ္ၾကည့္ပါ။ ဒီအေရးမွာ တိုးတက္၊ ေအာင္ျမင္ရင္ သင္ဟာ အရာရာအတြက္ပါ စိတ္တန္းခိုး တိုးလာပါလိမ့္မယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၉-၈-၂၀၁၀

Q and A TB တီဘီ ျဖစ္ေနတာကို ဆိုလိုတာပါလား

2010-08-07T00:24:00.002+06:30

Aug 6, 2010 at 10:08 PM
ဆရာခင္ဗ်ာ ...
က်ေနာ္သိခ်င္တာပါ ေမးခြင့္ျပဳပါခင္ဗ်ာ။ ေခ်ာင္းဆိုးတာ တစ္လနီးပါး ေခ်ာင္းဆိုးပါတယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးရင္ေတာ့ ေသြးေတာ့ မပါဘူးပါ။ ညေနခင္းပိုင္းနဲ႕ ညခင္းအိပ္ခါနီးေလာက္ဆို အဖ်ား နည္းနည္း ရွိေနပါတယ္။ ခန့္မွန္းေျခ မနက္ခင္း ၈ နာရီ ေလာက္ထိ အဖ်ား နည္းနည္းရွိတုန္းပါ။ အဲဒီေနာက္ပိုင္း လူေကာင္းပတိပါ။ ဖ်ားျခင္းနာျခင္း လံုးဝမရွိပါ။ အစားအေသာက္လည္း လံုးဝပ်က္လာပါတယ္။ အားကစားလုပ္တိုင္း ခါတိုင္းနဲ႔မတူ ပိုျပီး အေမာလြယ္ေနပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ လူကအရမ္းကို ပိန္လာပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္ဘဲ စားစား ဝမလာေတာ့ပါ။

အေပၚက လကၡဏာေတြက တီဘီ ျဖစ္ေနတာကို ဆိုလိုတာပါလား။ တီဘီ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုလွ်င္ ေဆးေသာက္ရံုနဲ႕ ေပ်ာက္ပါသလား။ ဆရာဝန္နဲ႔ျပ ေဆးရံုတက္ျပီး ကုသျပီးမွ ေပ်ာက္ႏိုင္တာမ်ိဳးလား။ ေဆးေသာက္ရံုနဲ႔ ေပ်ာက္ႏိုင္တယ္ဆို ဘာေဆးေတြ ေသာက္ရလဲ ညႊန္းေပးပါ ဆရာ။

အဆင္ေျပသြားတာ တစ္ခုရွိပါတယ္ (ေခ်ာင္းဆုိးတ့ ၃ ပတ္ေျမာက္ေလာက္မွာ ေသာက္ျဖစ္တာပါ)။ အဲဒါက ေခ်ာင္းဆိုးလြန္း အားၾကီးလို႔ဆိုျပီး ဆိုင္မွာသြားဝယ္တဲ့ ေဆးကိုေသာက္ၾကည့္ေတာ့ ေဆးလည္းကုန္ေရာ ေခ်ာင္းဆိုး ေတာ္ေတာ္ကို သက္သာ သြားပါတယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးအဆင္ေျပသြားေတာ့ အစားအေသာက္ပ်က္တာရယ္ လူေခ်ာင္က် သြားတာရယ္က နဂိုမူရင္းက မူရင္း အတိုင္းပါဘဲ ထူးျခားမလာပါဘူး။

ေနာက္တစ္ခုဆိုးတာက အစာက စားခ်င္သည္ျဖစ္ေစ ၊ မစားခ်င္သည္ျဖစ္ေစ မရရေအာင္ ေကာင္းေကာင္း စားေသာကျ္ပီး ေနပါတယ္။ ဝမ္းပံုမွန္သြားပါတယ္။ ဒီလိုေနထိုင္ပါလ်က္နဲ႕ လူကပိန္ျမဲပိန္ေနျပီး၊ စားတဲ့ အစားစာအာဟာရေတြ ဘယ္ေရာက္ ကုန္မွန္းမသိပါ။ အဲဒါေလးလည္း သိခ်င္ပါတယ္ ဆရာ။

ဒီေမးခြန္း မဖတ္ရခင္ကေလးက တီဘီ အေၾကာင္းေရးခဲ့တာကို ျပန္စစ္ျပီး၊ ေနာက္ဆံုးထုတ္ ၂၀၁၀ ေဆးစာအုပ္အတိုင္း ေဆးနည္း ျပင္ေရးေနခဲ့တယ္။ တိုက္တိုက္ ဆိုင္ဆိုင္ေပါ့ဗ်ာ။

ဟုတ္ကဲ့ တီဘီ ရွိ-မရွိ စစ္တာ မမွားပါ။ ေျပာတာေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားက ေရာဂါနဲ႔ ဆင္တူေနတယ္။ ခုေခတ္မွာ တိုင္းျပည္တိုင္း လိုလို ဒီေရာဂါဒဏ္ ခံေနၾကရတယ္။

ဓါတ္မွန္ရိုက္ရမယ္။ သလိပ္စစ္ရတယ္။ လိုအပ္ရင္ ေသြးစစ္မယ္။ ေကာင္းတာက ရင္ပတ္အထူးကု၊ သမားေတာ္၊ ရိုးရိုးဆရာ၀န္၊ တေနရာရာမွာ ျပျပီး သူတို႔ခိုင္းတာ စစ္ပါ။ ဓါတ္မွန္ရိုက္ရင္ ဓါတ္မွန္ ဖတ္ေပးတဲ့ေနရာမွာ ရိုက္ပါ။

ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ၂ မ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္တယ္။ (၁) သလိပ္ပိုးေတြ႔၊ အဆုပ္မွာေတြ႔။ (၂) သလိပ္ပိုးမေတြ႔၊ အဆုပ္မွာေတြ႔။ ဘာျဖစ္ျဖစ္ ေဆးကုလို႔ရတာေတြခ်ည္းပါ။ မပူပါနဲ႔။ ၆ လ ၉ လ အလြန္ဆံုး ၾကာတယ္။ ေဆးေပးနည္း ေနရာတခုနဲ႔တခု နဲနဲစီ မတူၾကဘူး။ ေသျခာတာက ေပ်ာက္မဲ့ေရာဂါပါ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေဆးရံုမတက္ရပါ။ ေစာေစာသိ၊ ေစာေစာကုေလ ေကာင္းေလပါ။ ခုေခတ္မွာ ထိုးေဆး သိပ္မသံုးၾကေတာ့ဘူး။ ေဆးေကာင္းေတြ ေပၚေနပါျပီ။ ကံမေကာင္းသူေတြ၊ ေနာက္က်သူေတြ၊ ေဆးပါတ္ မလည္သူေတြဆိုရင္ ေဆးယဥ္တဲ့ပိုးျဖစ္လို႔ ေဆးအဆန္းေတြနဲ႔ ကုရတယ္။

ေဆးစစ္ျပီး လိုရင္ ေျပာပါ။ အားမနာပါနဲ႔။ က်န္းမာမွာ ဘာမဆို လုပ္ႏိုင္တယ္ မဟုတ္လား။

အခ်ိန္ရရင္ Tuberculosis (TB) တီဘီ ကို ဖတ္ပါ။ တျခားဆရာေတြ ေရးထားတာလည္း ေတြရွိပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၆-၈-၂၀၁၀

Common causes of Abortion ကုိယ္၀န္ပ်က္ေစတဲ့ အေၾကာင္းေတြ

2010-08-03T15:13:00.001+06:30

June 14, 2010 10:32 PM
nini said...
မဂ္လာပါဆရာ ကြ်န္မနံမည္က ႕႕႕႕႕ ပါ။ အသက္ ၃၂ နွစ္ရွိပါျပီ။ သားဦးကုိယ္၀န္ ပ်က္ခဲ့ဘူးပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ ကေလး တစ္ေယာက္ကို အရမ္း ထပ္လိုခ်င္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္ကိုယ္၀န္မွာ ထပ္ျဖစ္မွာကို အရမ္း စိုးရိမ္ေနပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေျပာၾကတယ္။ သေဘၤာသီးမွည့္ စားရင္ ကိုယ္၀န္ ပ်က္တတ္တယ္တဲ့။ အဲဒါ ဟုတ္ပါသလား။ ေနာက္ ဘာေတြကို ေရွာင္ရမလဲဆုိတာ သိခ်င္ပါတယ္။ ကြ်န္မ အလုပ္က မတ္တပ္ရပ္ ရတာ မ်ားပါတယ္။ ေနာက္ ကိုယ္၀န္ရွိတုန္းက ကိုယ္နဲနဲ ပူတယ္။ ေမးခိုင္ကာကြယ္ေဆး ထုိးတုန္းကပါ။ ဒါဟာ ကိုယ္၀န္ ပ်က္က်ေစႏိုင္ပါသလား။ ကိုယ္၀န္က ၁၀ ပတ္မွာ ပ်က္က်ခဲ့တာပါ။ ေက်းဇူးျပဳျပီး ေျဖၾကားေပးပါေနာ္။

ပဌမဆံုး ေျပာရမွာက သေဘၤာသီးမွည့္နဲ႕ ေမးခိုင္ကာကြယ္ေဆးေတြက ကိုယ္၀န္ မပ်က္ေစပါ။ ေမးလာလို႔ ေရးရတာမို႔ စံုေအာင္ေတာ့ ေရးပါ့မယ္။ စာရင္းရွည္ၾကီး ဖတ္ျပီး အစုိးရိမ္ မၾကီးပါနဲ႔။ ဆရာ၀န္ေတြက တကမာၻလံုးက အမ်ိဳးသမီးမွန္သမွ် အဲဒီဒုကၡ ေရာက္ရတာေတြကို စုျပီး၊ သုေတသန လုပ္ထားတာမို႔ ျပည့္စံုေအာင္ ထည့္ထားတာပါ။ ရွာမွရွား ျဖစ္တတ္တာလည္း ပါေနတယ္။

Common causes of Abortion ကိုယ္၀န္ပ်က္ေစတဲ့ အေၾကာင္းတရားေတြကို စာရင္းခ်ရင္ ၃၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ အမ်ားဆံုး ျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါ ၃ မ်ိဳး၊ ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ ေရာဂါ ၁ မ်ိဳး၊ ျဖစ္ခဲတဲ့ ေရာဂါ ၁ မ်ိဳး၊ ရွားရွားပါးပါး ျဖစ္တတ္ေစတတ္တဲ့ ေရာဂါ ၂ မ်ိဳးနဲ႔ တျခားအေၾကာင္း ၂၆ မ်ိဳး ဆိုျပီး ရွိတယ္။

အဲဒီေရာဂါနဲ႔ အေျခအေနေတြထဲက Amniocentesis ေရာဂါ၊ Anticardiolipin syndrome ေရာဂါ၊ Carboprost tromethamine ေရာဂါ၊ Cervical incompetence ေရာဂါ၊ Chronic villus sampling လုပ္တာ၊ Cone biopsy of cervix လုပ္တာ၊ Endometrosis ေရာဂါ၊ Gemeprost ေသြးဆင္းရပ္ေဆး၊ Listeria monocytogenes ေရာဂါ၊ Misoprostol အနာ-အကိုက္ ေပ်ာက္ေဆးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေလနာကာကြယ္ေဆး၊ Paroxysmal nocturnal hemoglobinuria ေရာဂါ၊ Paroxyvirus B19 infection ေရာဂါ၊ Rubella ဂ်ာမန္၀က္သက္ ေရာဂါ Sickle cell disease ေသြးေရာဂါ၊ Systemic lupus erythematosus ေရာဂါ နဲ႔ Dinoprostone ကုိယ္၀န္ဖ်က္ေဆး၊ Mifepristone ကုိယ္၀န္ဖ်က္ေဆးေတြဟာ ကိုယ္၀န္တခါမက ပ်က္ႏိုင္ပါတယ္။

က်န္တာေတြကေတာ့ Alloimmune ေရာဂါ၊ Antifetal antibodies ေရာဂါ၊ Antiphospholipid antibodies ေရာဂါ၊ သေႏၶသား အဂၤါခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း၊ အစာဆိပ္သင့္ျခင္း၊ (ေကဖင္း) အမ်ားၾကီးေသာက္ျခင္း၊ ေရာဂါပိုး၀င္ျခင္း၊ ကိုယ္၀န္မရွိေအာင္ သားအိမ္ထဲ IUCD ပစၥည္းထည့္ျခင္း၊ Japanese skimmia ေရာဂါ၊ Luteal phase defect ေရာဂါ၊ ကင္ဆာအတြက္ ဓါတ္ကင္ျခင္း၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ သူ႔အလိုလိုပ်က္က်ျခင္း၊ သားအိမ္ ပံုမွန္ မဟုတ္ျခင္း နဲ႔ အရက္ေသာက္ျခင္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

တခါပ်က္ျပီး လ နည္းနည္းျခာျပီးမွ ကုိယ္၀န္ယူသင့္တယ္။ ေဆးတိုင္းခပ္လြယ္လြယ္ မေသာက္ပါနဲ႔။ သံဓါတ္၊ ဗီတာမင္ B အုပ္စု နဲ႔ ေဖါလစ္အက္စစ္ ေသာက္ပါ။ STD/STI မရွိေအာင္လုပ္ပါ။ အရက္-ေဆးလိပ္ ေရွာင္။ ေကာ္ဖီ မမ်ားေစနဲ႔။ အာဟာရ ျပည့္တဲ့ Balance diet စားပါ။

သက္ဆိုင္တဲ့ေဆးပညာစာေတြ အခ်ိန္ရရင္ ဖတ္ပါ။
ANC (Antenatal Care) ကုိယ္၀န္ေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/03/anc-antenatal-care.html
Become pregnant ကိုယ္၀န္ ရႏိုင္ျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/04/become-pregnant.html
Child birth ေယာက္်ား ေဖါင္စီး၊ မိန္းမ မီးေန http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2009/12/child-birth.html
Normal Labor ကေလး မီးဖြါးျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/03/normal-labor.html
Nutrition အာဟာရ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2009/12/nutrition.html
Ultrasound and Pregnancy ကိုယ္၀န္ေဆာင္ (အာလ္ထြာ-ေဆာင္း) ရိုက္ျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/07/ultrasound.html

ေနာက္တခါ ရွိတယ္ ထင္တာနဲ႔ OG ျပပါ။ လိုေသးရင္ ေမးပါ။

က်န္းမာပါေစ၊ ကေလးမိခင္ ျဖစ္ပါေစ။

Dr. တင္ေဆြ
၃-၈-၂၀၁၀

Nosebleed ႏွာေခါင္းေသြးယိုရင္ ဘာလုပ္မလဲ

2010-07-24T11:48:00.000+06:30

ဆရာခင္မ်ား နာေခါင္းေသြးလွ်ံတာဘာေၾကာင့္ ၿဖစ္တာပါသလဲ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အရမ္းပူတဲ့ UAE မွာ အလုပ္ လုပ္ေနရတာဆိုေတာ့ ဘယ္လို ေနသင့္တယ္ဆိုတာ ေၿပာၿပေပးပါလားဆရာ။ ဘာ့ေၾကာင့္ ၿဖစ္တယ္ဆိုတယ္ဆိုတာလဲ သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။

နာေခါင္းက ေသြးယိုတာကို Epistaxis (Nosebleed) လို႔ေခၚတယ္။ Epistasis ဆိုတဲ့ မ်ိဳးဗီဇေရာဂါနဲ႔ စာလံုးေပါင္း အေတာ္ ဆင္တယ္။ နာေခါင္းက ေသြးယိုတာက ႏွာေခါင္းေရွ႕ယိုတာနဲ႔၊ ေနာက္ကယိုတာ အမ်ိဳးအစား ၂ ခုရွိတယ္။ ေရွ႕ျဖစ္တာက အမ်ားဆံုးပါ။ ႏွာေခါင္း ေနာက္ကေန ယိုတာက ၾကာတတ္ျပီး ကုရခက္တယ္။ သိပ္ဆိုးရင္ မ်က္စိကေနယိုတာလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။ ယိုတဲ့ေသြးက အထဲ၀င္သြားျပီး၊ အစာအိမ္ထဲေရာက္၊ မ်ားရင္ အန္ထြက္တာမ်ိဳးလည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ အေမရိကားမွာ မွတ္တမ္းတခုအရ လူေပါင္ ၂ သန္းခြဲ ျဖစ္တာမွာ ၄ ေယာက္က ေသဆံုးတဲ့အထိ ဆိုးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေရွးေခတ္ (ဟြန္) လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ဧကရာဇ္ (အတီလာ) ဆိုသူဟာ မဂၤလာဦးညမွာ အရက္ေတြ အလြန္အၾကြံေသာက္ေတာ့၊ အိပ္ရာထဲ ႏွာေခါင္းေသြးေတြ ယိုရာကေန၊ အသက္ရွဴလမ္းပိတ္ျပီး၊ နတ္ရြာစံခဲ့ဘူးပါတယ္။

ေယာက္်ားေတြက ပိုျဖစ္တယ္။ အသက္ၾကီးရင္ ပိုျဖစ္တတ္တယ္။ ႏွာေခါင္းက ေသြးယိုတာဟာ ေသြးေၾကာမွ်င္ေလးေတြ ေပါက္လို႔ပါ။ အေၾကာင္းရင္း ႏွစ္ရပ္ရွိတယ္။ ခႏၶာကုိယ္စနစ္ေၾကာင့္နဲ႔ ႏွာေခါင္းမွာ ျပႆနာ ရွိတာတို႔ ျဖစ္တယ္။ တခါတေလလဲ ဘာ့လို႔မွန္း မသိဘဲလည္း ယိုေသးတယ္။ Nasal packing ႏွာခါင္းကို ခဏခဏ ကိုင္တတ္သူမ်ား အျဖစ္ မ်ားတယ္။ ႏွာေခါင္းကို ထိခိုက္မိတာက အမ်ားဆံုးျဖစ္ေစတယ္။ အသက္ရွဴလမ္း ေရာဂါပိုး၀င္ရာကေနလဲ ျဖစ္ႏိုင္ေသးတယ္။ ရွားရွားပါးပါး ေမြးရာပါ ေရာဂါတခုေၾကာင့္လဲ ျဖစ္တယ္။ ႏွာေခါင္းထဲ တခုခု၀င္တာနဲ႔ ေရာဂါအၾကိတ္ တခုခု ျဖစ္တာေတြကလည္း အေၾကာင္းခံေတြ ျဖစ္တယ္။

ရွဴရတဲ့ေလဟာ ေဆာင္းတြင္း ကာလေတြမွာလို Low relative humidity ေရေငြ႔ဓါတ္ နည္းလြန္းေနရင္လဲ၊ ယိုတတ္တယ္။ သိပ္ေအးျပီး သိပ္ေျခာက္ေသြ႔တဲ့အခါ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ႏွာခါင္းကေန ရွဴရတဲ့ေဆးနဲ႔ ေဆးသြင္း ပစၥည္း ကရိယာေတြ ေၾကာင့္နဲ႔ ႏွာခါင္းခြဲစိတ္တာလည္း ထည့္မေျပာရင္ ျပည့္စံုမွာ မဟုတ္ဘူး။

ႏွာေခါင္းကမဟုတ္တဲ့ အေၾကာင္းခံေတြကေတာ့ (အလာဂ်ီ)၊ အေအးမိေရာဂါ၊ ေသြးတိုး၊ ေသြးအားနည္းေရာဂါ၊ တြယ္ဆက္-တစ္ရွဴး ေရာဂါ၊ Blood dyscrasias ေခၚ ေသြးေရာဂါ၊ ႏွလံုးအလုပ္မလုပ္ေတာ့တဲ့ ေရာဂါ၊ တိုက္ဖြိဳက္၊ ႏူမိုးနီးယား၊ ငွက္ဖ်ား၊ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး၊ ၀က္သက္၊ ႏွာေခါင္း ဆံုဆို႔နာ၊ အေအးမိေရာဂါ၊ ဆိုင္းနပ္စ္၊ ေသြးကင္ဆာ၊ ဗီတာမင္ စီ နဲ႔ ေက နည္းေရာဂါ၊ ေနာက္ျပီး Aspirin, Ibuprofen, Ginseng စတဲ့ေဆးေတြ၊ Anticoagulant ေသြးမခဲေဆး၊ အရက္ေသာက္သံုးတာ၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္၊ သိပ္ပူတဲ့ အစား စားတာေတြ ပါ၀င္တယ္။ (ကိုကိန္း) လို မူးယစ္ေဆး ေၾကာင့္လဲ ယိုတတ္တယ္။

ေသြးဆိုတာ ေသြးေၾကာထဲက ထြက္ရရင္ ခဲတတ္တဲ့ သေဘာ ရွိလို႔ သူထြက္လာတဲ့ ေသြးေၾကာမွာ အပိတ္လိုျဖစ္ျပီး ေနာက္ထပ္ ေသြးထြက္မွာကို တားႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေသြးခဲဘို႔ အားေပးတဲ့အေနနဲ႔ေရာ ေသြးေၾကာကို ဖိအားနဲ႔ ပိတ္တဲ့ သေဘာလည္းျဖစ္ေအာင္ ေသြးထြက္တဲ့ ေနရာကို ဖိႏွိပ္ ေပးထားတာက အေကာင္းဆံုး ေရွးဦးသူနာျပဳနည္းျဖစ္တယ္။ ႏွာေခါင္းဆိုရင္ေတာ့ အေျပာ့ပိုင္းကို လက္မနဲ႔ လက္ညွိဳး သံုးဖိေပးရမွာပါ။ ဒီလိုလုပ္ရင္ အက်ိဳးမ်ားေစလို႔ ႏွာေခါင္းရဲ႕ ေရွ႕ပိုင္း တရိဂံပံုေနရာကို Kiesselbach's area, Little's area လို႔ေခၚတယ္။ ဖိတယ္ဆိုတာက တင္းတင္း ဖိရမွာ၊ ၅ မိနစ္ေလာက္ ၾကာသင့္တယ္။ ေခါင္းကို နဲနဲ ေရွ႕ငံု႔ထားရင္ အသက္ရွဴလမ္းထဲ ေသြး-ေသြးခဲ မ၀င္ေအာင္ကာကြယ္ရာ ေရာက္ေစတယ္။ Trotter နည္းေခၚတယ္။ ထိုင္ေနေစပါ၊ ပါးစပ္နဲ႔အသက္ရွဴေစပါ။ ေသြးယိုတာ ျမိဳမခ်ေစနဲ႔။ ႏွာေခါင္းထဲက ေသြးခဲကို အတင္းရွင္းထုတ္ဘို႔ မၾကိဳးစားရ။

ႏွာေခါင္းနား၊ ဂုတ္ပိုး၊ နဖူးတ၀ိႈက္ကို ေရခဲ တင္ေပးသင့္တယ္။ ေရခဲကိုလဲ ပါးစပ္ထဲငံုတာမ်ိဳး လူေတြ လုပ္ေနၾကျဖစ္ေပမဲ့ သုေတသန ကိန္းဂဏန္းနဲ႔ ဘယ့္ေလာက္ အက်ိဳးမ်ားတယ္ ဆိုတာေတာ့ မေျပာႏိုင္ဘူး။

ေသြးေၾကာေတြကို ၾကံဳ႕ေစတဲ့ေဆး Oxymetazoline, Phenylephrine ေတြကိုလည္းသံုး ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳးေတြက အေအးမိ ႏွာေစးအတြက္ေပးတဲ့ ရွဴေဆးေတြထဲမွာ ပါတယ္။ ေသြးခဲေစတဲ့ ေဆးေတြကေတာ့ Coalgan (France), Stop Hemo (Sweden, Italy, Switzerland) and NasalCEASE (US and Australia) ေတြျဖစ္တယ္။ ဒီနည္းေတြနဲ႔ မရရင္ ဆရာ၀န္ဆီ ေရာက္ရေတာ့မယ္။

နား-ႏွာေခါင္း-လည္ေခ်ာင္း ဆရာ၀န္ကေန မီးရိႈ႕ျပီး ေသြးေၾကာပိတ္တာ လုပ္ခ်င္လုပ္မယ္။ ႏွာေခါင္းထဲ ပတၲီးရွည္ ထည့္ေပးခ်င္ ေပးမယ္။ Gauze ပိတ္က်ဲစကို Vaseline or liquid paraffin ဆီတခုခုထဲစိမ္၊ Betadine Solution (10% povidone-iodine) ပိုးသန္႔ေဆးရည္ နည္းနည္းေရာျပီး ႏွာေခါင္းထဲကို တင္းၾကပ္ေနေအာင္ ထိုးသြင္းထားရင္ အေတာ္ မ်ားမ်ား ေကာင္းသြားပါတယ္။ ႏွာေခါင္းေရာဂါ ခြဲစိတ္ျပီးသူမ်ားကိုလည္း ဒီနည္းနဲ႔ ေသြးမထြက္ေအာင္ လုပ္တယ္။ ၂၄ နာရီ ေနရင္ ျပန္ထုတ္ၾကည့္၊ လုိအပ္ရင္ တခါ ထပ္ထည့္တယ္။ Silver nitrate ေဆးထည့္ေပးခ်င္ေပးမယ္။ နာမယ္ထင္ရင္ ထံုေဆးသံုးျပီး လုပ္ပါတယ္။ ထံုေဆးထဲကို Injection Adrenaline ပါထည့္တယ္။ သိပ္ဆိုးရင္ ေမ့ေဆးနဲ႔ ကရိယာထည့္ စစ္ေဆးျပီး ေသြးေၾကာကို ပိတ္ေပးတယ္။

ႏွာေခါင္းဖံုးအလႊာ Nasal mucosa ေျခာက္ေနလို႔ ခဏခဏျဖစ္တတ္သူမ်ား Saline spraying ဆားရည္ျဖန္းတာ တေန႔ ၃ ခါ လုပ္ရတယ္။ ႏွာခါင္းကိုလည္း Vaseline လိုမ်ိဳးနဲ႔ ေခ်ာေမြ႔ေစအာင္လုပ္ရတယ္။ အိမ္မွာလဲ ေရေငြ႔ဓါတ္ေပးတဲ့ Humidifier တပ္ဆင္ထားရမယ္။ မၾကာမၾကာ ျပန္ျဖစ္သူမ်ားကို ပဋိဇီ၀လိမ္းေဆးေပးတာ အကိ်ဳးရွိေစတာ ေတြ႔ရတယ္။ ႏွာေခါင္ေသြးယိုတာ မ်ားသူ၊ ခဏခဏ ျဖစ္သူေတြမွာ ေသြးအားနည္းေရာဂါ ၀င္လာတတ္တယ္။

သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ Juice of flower of pomegranate သလဲသီးပန္းကို အရည္လုပ္ျပီး၊ ခပ္ျပင္းျပင္း ရွဴေစတယ္။ Juice of fresh green grass ျမက္ပင္သန္႔သန္႔ကို အရည္လုပ္ျပီး၊ ႏွာခါင္းတဖက္စီထဲကို ၅-၁၀ စက္ ထည့္ခိုင္းတယ္။

ေမးခြန္းေမးတဲ့သူအတြက္ အဲလို တိုင္းျပည္ေဒသေတြမွာ ေနရရင္ ဆားရည္ကို ႏွာေခါင္းထဲ ျဖန္းျဖန္းေပးသင့္တယ္။ ေကာင္းတာကေတာ့ Normal saline ေခၚတဲ့ ေသြးေၾကာထဲ သြင္းေပးရတဲ့ ပုလင္းထဲက ဆားရည္ျဖစ္တယ္။ ၀ယ္ရတာ ခက္ရင္ ေရသန္႔သန္႔ထဲမွာ အိမ္သံုးဆား ၀႕၉% ရေအာင္ ေဖ်ာ္ျပီး၊ သံုးႏိုင္ပါတယ္။ ဗီတာမင္ စီ ေဆးရွာမရရင္ သံုပရာသီး၊ ေရွာက္သီး၊ ဆီးျဖဴသီး စားပါေလ။

Dr. တင့္ေဆြ

Dyspareunia ဆက္ဆံခ်ိန္မွာ နာက်င္တာ

2010-07-12T22:37:00.003+06:30

အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၂၂)

ေဒါက္တာရွင့္
မိန္းကေလးကိစၥနဲ ့ပတ္သက္ျပီး ေမးခ်င္တာေလးေတြရွိလို ့ ေမးလ္ နဲ ့ဆက္သြယ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးခန္းသြားျပဖို႔လဲ ဘယ္လိုေျပာျပီး သြားရမွန္းမသိလို ့ဆရာနဲ ့တိုင္ပင္ပါရေစ။ မိန္းကေလး တေယာက္မွာ အျဖဴဆင္းတာနဲ ့အနီဆင္းတယ္လို ့ ရွိတာ သိပါတယ္ဆရာ။ က်မမွာ ျဖစ္ေနတာက အျဖဴဆင္းတဲ့အခါ ညိဳညစ္ညစ္အေရာင္ေတြ ဆင္းပါတယ္။ အဲဒါ ပံုမွန္ ဟုတ္ပါသလား ဆရာ။ ျပီးက်မမွာ အိမ္ေထာင္ရွိပါတယ္။ ေယာက်ားနဲ ့ေနတဲ ့အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ သားအိမ္ နာတတ္ပါတယ္။ သားအိမ္ တခုခု ပံုမွန္ မဟုတ္လို ့ နာတာမ်ားလားလို ့သံသယ ျဖစ္ေနပါတယ္။ သားအိမ္ သန္ ့ေအာင္ လုပ္ဖို ့ ဆရာဝန္နဲ ့ျပဖို ့ လိုပါသလား။ အႏၱရာယ္ရွိလာမွာ စိုးလို ့ပါ။ ေက်းဇူျပဳျပီး ညြန္ၾကားေပးပါဆရာ။

ေမးခြန္းမွာ ႏွစ္ပိုင္းပါေပမဲ့ ႏွစ္ခုက ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ဆက္ဆံခ်ိန္မွာ ထူးျပီး နာက်င္တာကို Dyspareunia ေခၚတယ္။ ထူးျပီး နာတယ္လို႔ ေျပာရတာက ပဌမဆံုး အၾကိမ္ ဆက္ဆံရင္ နာက်င္မႈခံစားရတာမ်ိဳးက ေရာဂါမဟုတ္ပါ။ ကုိယ္ခႏၶာ အရြယ္အစား မတူသူေတြ ဆက္ဆံတဲ့အခါ၊ အထူး သတိမျပဳရင္ နာတတ္တယ္။ အရင္က မနာဘူးေပမဲ့ အခုမွ နာလာတာက ထူးလာတာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။

ေမးခြန္းမွာ ပါသလိုမ်ိဳးျဖစ္တာကေတာ့ အေျခခံ ေရာဂါတခုခုေၾကာင့္ ျဖစ္လာရတဲ့ လကၡဏာတခုသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အျဖစ္ႏိုင္ဆံုးကေတာ့ ေမြးလမ္းေၾကာင္းတေနရာမွာ ပိုးတမ်ိဳးမ်ိဳး၀င္ေနတာေၾကာင့္ အျဖဴ (ညိဳညစ္ညစ္) ဆင္းတာျဖစ္ျပီး၊ နာက်င္တာကပါ ဆက္ျဖစ္လာေစတယ္။

ပိုး၀င္တာကို Infection ေခၚတယ္။ ပိုးေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳး။ Candidiasis, Chlamydia, Trichomonous ေတြျဖစ္တယ္။ အျဖဴဆင္းတာလို႔ သာမန္ေခၚၾကေပမဲ့ အေရာင္က အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ အျဖဴ၊ မီးခိုးေရာင္၊ အ၀ါ၊ အစိမ္း၊ အနီ၊ ညိဳတယ္ဆိုရင္ ေသြးနဲ႔ေရာေနလို႔ ျဖစ္တတ္တယ္။ ဆင္းတာသာမက ယားတာနဲ႔ပါ တြဲတတ္တယ္။ နံတာလည္း ရွိတတ္တယ္။ ျဖစ္ေစတဲ့ ပိုးအမ်ိဳးအစားအေပၚ မူတည္တယ္။ အျပစ္-အက်ဲလည္း မတူဘူး။ ေနာက္ဆက္တြဲ Pelvic inflammatory disease တင္ပါးဆံုတြင္း အဂၤါေတြ ေရာင္တာ ျဖစ္လာေစတတ္တယ္။ ဒီအဆင့္မွာလည္း နာတယ္။

ေဆးကုတာလည္း မခက္လွပါ။ Leucorrhoea, Vaginal Discharge ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွ အျဖဴဆင္းျခင္း၊ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ ျပည့္မွဖတ္ပါ (၁၅) မွာပါတယ္။ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ ဒီစာေရးတဲ့ေန႔မွာဘဲ လူနာတေယာက္ လာျပတယ္။ ဗမာျပည္က ထြက္လာတာ မၾကာေသးဘူး။ အိမ္ေထာင္က်တာ ၅ ႏွစ္၊ ကေလးမရွိ၊ အျဖဴဆင္း၊ သားအိမ္နာ။ ေမးၾကည့္ေတာ့မွ အိမ္ေထာင္နဲ႔ ေနရင္လည္း နာတယ္။ ေမြးလမ္းကို စမ္းေတာ့ ဆီးစပ္ေနရာ ႏွစ္ဖက္မွာ နာတယ္။ သူ႔မွာ ေမြးလမ္းအဂၤါေတြ ေရာင္တာ ၾကာေနလို႔ သားအိမ္ျပြန္ က်ဥ္း-ပိတ္တာေၾကာင့္ ကေလးမရႏိုင္တာပါ ျဖစ္လာေစတယ္။

ပိုး၀င္တာလို ရုပ္ပိုင္း အေျခအေနေၾကာင့္ သာမက စိတ္ပိုင္းေၾကာင့္ပါ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အဓမၼျပဳက်င့္ ခံရတာ၊ ခံရဘူးတာ၊ အေဖၚကို စိတ္ဆိုးေနတာ၊ ဒီလို ဆက္ဆံလိုက္ရင္ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္လာမွာကို ေသာကေရာက္ေနတာ။

Vaginismus ဆုိတဲ့ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ေဘးက ၾကြက္သားေတြ စိတ္အလိုမပါဘဲ၊ လႈတ္ရွားလို႔ေၾကာင့္ နာတာမ်ိဳးလဲ ရွိေသးတယ္။ ပံုမွန္ထြက္လာရမဲ့ စိုစြပ္ေစတဲ့အရည္ Vaginal lubrication နည္းရင္လည္း နာေစတယ္။ ဒါမ်ိဳးက ေသြးဆံုးသူေတြမွာ ျဖစ္တယ္။ ငယ္သူေတြမွာေတာ့ စိတ္မပါဘဲ ဆက္ဆံလို႔ အရည္ထြက္နည္းျပီး နာတာ။ စံုေအာင္ ေျပာရရင္ ဆိုင္ရာေနရာမွာ ထိခိုက္ ဒဏ္ရာ ရေနလို႔လည္း နာႏိုင္တာဘဲ။ ဆိုပါစို႔ Episiotomy ေမြးလမ္းေၾကာင္းခ်ဲ႕ ေမြးဖြါးအျပီး။

ေမြးလမ္း မဟုတ္ဘဲ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုး၀င္တာ၊ STD လိင္ကေန ကူးစက္တဲ့ေရာဂါေတြေၾကာင့္ပါ နာတတ္ေသးတယ္။ ပဋိဇီဝေဆးနဲ႔ ကုရတယ္။ တျခား အျဖစ္နည္းတာေတြက Ovarian Cyst မ်ိဳးဥအိမ္အလံုး၊ Endometriosis ဆိုတဲ့ သားအိမ္ အတြင္းလႊာက (ဆဲလ္) မ်ိဳးေတြက တျခား ေနရာေတြမွာ ေရာက္ေနတဲ့ေရာဂါ။ Cancer ကင္ဆာ၊ Xerosis ေသြးဆံုးျပီး ေမြးလမ္းက်ဥ္း ေရာဂါ၊ သားအိမ္ထဲ မဟုတ္ဘဲ ကိုယ္၀န္ေဆာင္တာ၊ တင္ပါးဆံုတြင္း ေသြးျပန္ေၾကာထံုးတာ။ ေနာက္ျပီး Condom (ကြန္ဒြန္)၊ အမ်ိဳးသမီးသံုး Diaphragm (ဒိုင္ယာဖရမ္)၊ Spermicide သုတ္ပိုးေသေဆးကို မတည့္တာ ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ေသးတယ္။

ေမြးရာပါ (ဗဂ်ိဳင္းနာ) မွာ ထူးေနသူေတြလည္း ရွိတတ္တယ္။ Vaginal septum ေခၚတဲ့ ေမြးလမ္းက အကန္႔ ပါေနလို႔ Double vagina ႏွစ္ခန္း ျဖစ္ေနတာ။ အပ်ိဳေျမွးမွာပါ ျပႆနာ ရွိေနတတ္တယ္။ Imperforate hymen လံုး၀ ပိတ္ေနတာ၊ Microperforate hymen ပိတ္သေလာက္ ျဖစ္ေနတာ၊ Rigid hymen တင္းေတာင့္ေနတဲ့ အပ်ိဳေျမွး၊ Septate hymen တေနရာမွာ ထူေနလို႔ ႏွစ္ခြလို ျဖစ္ေနတာ။ ဒီလိုအမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာ ဆက္ဆံတဲ့အခါ နာမယ္။ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ရင္ ေကာင္းသြားတယ္။

Vulvar vestibulitis ဆိုတဲ့ ရွားရွားပါပါးေရာဂါတခု ရွိေသးတယ္။ အဂၤါအ၀ ေနရာမွာရွိတဲ့ အာရံုေၾကာေတြက ထူျပီး နာတာကို မခံႏိုင္ျဖစ္ေနတာ။ နဲနဲထိတာနဲ႔ နာတယ္။ ဒီလိုအမ်ိဳးသမီးေတြမွာ တျခားေနရာေတြ နာေနတာ ရွိတတ္တယ္။ ဒီလိုလူနာကို ကုသရတာလည္း လက္၀င္တယ္။ အနာ-အေရာင္ သက္သာေစတဲ့ လိမ္းေဆး၊ စားေဆးေတြနဲ႔ မရရင္ စိတ္ကိုျပဳျပင္ေဆး Antidepressants နဲ႔ Anticonvulsants တက္တာ သက္သာေဆးေတြကိုပါ နည္းနည္းစီ ေပးရတယ္။

နာတာက အ၀င္၀၊ အထဲနဲ႔ ဟိုထိပ္မွာ ဆိုတဲ့ေနရာ နာတာ မတူတတ္ဘူး။ အတြင္းပိုင္းထိပ္မွာ နာတာမ်ိဳးက သားအိမ္၊ သားအိမ္၀၊ သားအိမ္ျပြန္ ေရာင္တာေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တယ္။ နာတာကလည္း နဲနဲ နဲ႔ မ်ားမ်ား မတူၾကဘူး။ နာလာလို႔ ဆက္ဆံေနရင္း စိတ္အာရံု ေျပာင္းသြားေစတယ္။ ေမးလာသူလိုဘဲ စိုးရိမ္စိတ္ ၀င္လာမယ္။ မစိုးရိမ္ပါနဲ႔။

အေပၚယံေနရာ နာတာမ်ိဳးနဲ႔ ေသြးဆံုးသူေတြအတြက္ Water-based lubricants (KY Jelley) ေခ်ာဆီ သံုးႏိုင္တယ္။ ထံုေဆးကိုလည္း သံုးႏိုင္တယ္။ Xylocaine, Lignocaine ထိုးေဆး၊ ညွစ္ဘူး၊ ပန္းေဆးဆိုျပီး လာတယ္။ အသင့္ဆံုးက Xylocaine 2%, 5% (ဂ်ယ္လီ) ျဖစ္ပါတယ္။ ၅ မိနစ္ေနရင္ ထံုလာပါမယ္။ မိနစ္ ၃ဝ ေလာက္ခံတယ္။

အတြင္းဘက္ေနရာက နာတာဆိုရင္ ဆက္ဆံတဲ့ အေနအထားေျပာင္းတာက ေယဘူယ်သေဘာ အေထာက္အကူျပဳမယ္။ ျဖစ္ေစတ့ဲ အေၾကာင္းရင္းကိုလည္း ကုသရမွာပါ။ ဥပမာ Infections ရွိရင္ Antibiotics, Antifungal drugs ပဋိဇီဝေဆးေတြ ေပးရမယ္။ ေသြးဆံုးခ်ိန္ျဖစ္သူေတြကို Estrogen cream ထည့္ေစရတယ္။ Cysts or abscesses အနာ၊ အလံုးရွိရင္၊ Congenital abnormality ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ ရွိေနရင္၊ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ ေပးရမယ္။ Prolapse of the uterus သားအိမ္က် ေနရင္ Pessary ထည့္တာနဲ႔ ခြဲစိတ္တာလုပ္ရမယ္။

ေလ့က်င့္ခန္းေတြ Pelvic muscle relaxation exercises, yoga, general relaxation exercises ေတြနဲ႔ပါ ကူေပးႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးမ်ားက Psychotherapy and sex therapy စိတ္ပိုင္းကုသတာ လိုခ်င္လိုမယ္။ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ေခါင္းစဥ္ပါ စာေတြကိုလည္း ဖတ္ေစခ်င္တယ္။

Leucorrhoea, Vaginal Discharge ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွ အျဖဴဆင္းျခင္း
Q and A White discharge PV ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွ အၿဖဴဆင္းၿခင္း အေမး-အေျဖ
Dryness of Vagina ဟိုေနရာမွာ ေျခာက္ေနတာ
Sexually Transmitted Diseases (STDs) လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ေသာ ေရာဂါမ်ား

Dr. တင့္ေဆြ
၁၁-၇-၂၀၁၀

Organ transplantation အစားထိုးလဲလွယ္ျခင္း

2010-07-05T12:12:00.005+06:30

ေဆးေက်ာင္းေရာက္ေအာင္ လိုအပ္တဲ့ အရည္အခ်င္းေတြ ငယ္ငယ္ကတည္းက ရွိခဲ့တယ္လို႔ ေျပာရမလား မသိပါ။ တစ္အခ်က္ကေတာ့ အျမင့္ခုန္ ၀ါသနာပါခဲ့တာပါ။ ၀ါးလံုးေထာက္ခုန္ (ပိုးလ္-ဂ်မ့္) ေပါ့။ တေန႔ေတာ့ ေထာက္က်င္း မေထာက္မိဘဲ ခုန္လိုက္တာ ေခ်ာ္က်လို႕၊ ခုနစ္တန္း ေျဖျပီး၊ ေက်ာက္ပတၲီး စီးရပါေရာလား။ အဲဒီတံုးက ကုလားလူမ်ိဳး ဆရာ၀န္ကို စမ္းသပ္ခဆိုလား ၁၆ က်ပ္ ေပးရတဲ့ေခတ္။

ေနခဲ့ရတဲ့ မံုရြာ၊ စတိတ္-တူး ေက်ာင္းက ေဆးပညာနဲ႔ ပိုနီးတယ္။ စတိတ္-၀မ္းေတြ၊ သရီးေတြက ၾကိဳက္ခ်င္မွ ၾကိဳက္မွာ။ အဟုတ္ေျပာတာပါ။ ၀မ္းက ေစ်းနဲ႔ နီးျပီး၊ စတိတ္-သရီးက လမ္းမ ေဘးမွာ။ တူးေက်ာင္းက ေဆးရံုၾကီးနဲ႔ ကပ္လ်က္။ ၆ တန္း၊ ၇ တန္းတံုးက ေနရတဲ့ အခန္းေတြဟာ ေဆးရံုရဲ႕ Morgue (Mortuary) ရင္ခြဲရံုနဲ႔ အနီးဆံုး။ လူေသေတြ သြင္းတာ၊ ထုတ္တာ ၾကည့္ရဲ႕တဲ့ ေက်ာင္းသား ၾကည့္။ ေရခဲတိုက္ လို႔ေတာ့ ေခၚမရဘူး။ အနံ႕ေတြက ေထာင္းကနည္း၊ ေထာင္းကနည္း။ ေဆးေက်ာင္း မေရာက္ခင္ ပြဲမ၀င္ ျပင္က်င့္ခြင့္ ရခဲ့တာေပါ့။

ေက်ာင္းကေန အလံုလမ္းဖက္ ထြက္ရင္ ေဆးရံုေဘးက သြားရတာ။ ေဆးရံုက ျပစ္ထားတဲ့ အမိႈက္ေတြထဲ ပုလင္းခြံေတြ အတိုင္းသားေပါ့။ အဲဒီေခတ္မွာ ေဆးရံုးစြန္႔ျပစ္ပစၥည္း ဘယ္လိုစြန္႔ရမလဲလို႔ (၀က္ဘ္ဆိုက္) ေတြမွာ မေရးေသးဘူးမို႔လား။ Medical waste disposal systems ဆိုတာေတာင္ တင္တာ မၾကာလွေသးဘူး။ ကြ်န္ေတာ့္အဖို႔ ႏွာေခါင္းယဥ္ေစတဲ့ အတြက္ ေက်းဇူးရွိပါတယ္။

ပုလင္းခြံေတြထဲမွာ (ပနယ္စလင္) ေတြက အမ်ားဆံုး။ ဒီေဆးကို အခု မျဖစ္မွ သံုးၾကေတာ့တယ္။ (အိုင္းယင္း-ဖေလးမင္း) စေတြ႔တာ အခုဆို ႏွစ္ ၈၀ ရွိသြားျပီေပါ့။ စေပၚေတာ့ ဘာေရာဂါအတြက္ စြမ္းသလဲဆိုရင္ “(ဂႏိုးရီးယား) ကို ေလး နာရီ အတြင္း အေပ်ာက္ကုမည္” ဆိုျပီး ေၾကာ္ျငာႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ တကယ္ အစြမ္းထက္တာကလား။ အခုေတာ့ Penicillin ေနာက္ မ်ိဳးဆက္ေတြက ေနရာယူေနပါျပီ။ (အင္ပစလင္)၊ (အေမာက္ဆာစလင္) ဆိုတာေတြက (ပနယ္စလင္) ကေန ဆက္ေတြ႔ လာတာေတြေပါ့။ အခုဆို Cef စာလံုးေတြနဲ႔စတဲ့ ပဋိဇီ၀ေဆးဆိုတာ ပဥၥမမ်ိဳးဆက္ အထိေရာက္ေနျပီ။ အေတာ္လည္း စြမ္းၾကတယ္။

ေဆးမ်ိဳးဆက္သစ္ေတြ ေပၚသလို ေရာဂါ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြလည္း ေပၚလာတယ္။ အရင္ကေခၚခဲ့တဲ့ (ဂႏိုရီးယား) ဟာ ကာလသားေရာဂါ VD ဆိုတာေတြထဲက နာမည္ၾကီးေပါ့။ သူ႔အျပင္ (ရွန္ကာ)၊ (ဆစ္ဖလစ္)။ ေနာက္ေပၚျဖစ္ေလ ဆိုးေလ။ အဲလိုဘဲ ေရာဂါေတြကလည္း ေခတ္ေဟာင္း၊ ကာလေပၚေတြ၊ ေနာက္ (ဟစ္ပ္-ေဟာ့ခ္)ေတြ ေရာက္လာေနျပီ။ လူငယ္-လူရြယ္ေတြက အသစ္ဆိုရင္ ခ်က္ခ်င္း ၾကိဳက္ခ်င္ၾကတာကိုး။

က်ား-မ၊ က်ား-က်ား အတူေနတာကေန ကူးတဲ့ေရာဂါ STD/STI ေတြမွာ အသဲေရာင္ B ဆိုတာက ေခတ္မီသူတိုင္း သိၾကတဲ့ (HIV) ထက္ အဆတရာ အကူးျမန္တယ္။ D နဲ႔ E က၊ B လိုဘဲ၊ အတူေနၾကတာေရာ၊ ေဆးထိုးအပ္ကေရာ၊ အေမကေန သူ႕ကေလးေရာ ကူးတတ္တယ္။ C ပိုးကေတာ့ ေနာက္ လမ္းႏွစ္သြယ္က ကူးျပီး၊ အသဲကို ပိုျပီး ပ်က္စီးတတ္တယ္။ E က အသဲကင္ဆာကို ေျပာင္းသြားေစတာက ထူးတယ္။ ဘာျဖစ္ျဖစ္ မသက္သာပါ။ မသိလို႔လဲ မျဖစ္ျပန္။ ျဖစ္ျပီဆိုရင္ Liver transplantation အသဲ အစားထိုးရတဲ့ကိန္း ဆိုက္ေရာ့။

တဆင့္စကား၊ တဆင့္နား ေျပာလိုက္ၾကပါ။ အိႏၵိယမွာ အသဲလာလဲၾကတဲ့ ဗမာျပည္က လူေတြ ျပတ္တယ္ မရွိဘူး။ ေဒလီက Sir Ganga Ram Hospital ေဆးရံုကို လာၾကတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ လဲသူေတြဆို (ကိုလ္ကတၲား) ကို လာတတ္ၾကရတယ္။ အသဲ-ေက်ာက္ကပ္ လွဴတာက “ေရႊ၀ါေရာင္” ေတြ မ်ားတယ္။ ဖုန္းဖုန္းေတြေပါ့။ ကူမဲ့ ညီမဲ့ ေဒသခံ “ေရႊ” ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အလိမ္ခံရသူေတြလည္း မရွားဘူး။ လိမ္တာက “ကုလားေရႊ” ေတြ။ သတိထားပါေလ။

လူနာေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳး။ ရူးပီး ၄-၅ သိန္း လြယ္သူ၊ ရွိသူ၊ ရွာႏိုင္သူေတြပါ။ ေဆးရံုအနီးအနား အိမ္ေတြမွာ ေခတၲခဏ တည္းခိုျပီး၊ ေဆးကုၾကရတယ္။ ေက်ာက္ေခတ္ နံရံေဆးေရးပန္းခ်ီေတြဟာ အဲဒီေခတ္က လူသားေတြ ဘယ္လိုဟာေတြလဲလို႔ သိေစႏိုင္တယ္။ ေဆးရံု၀န္းက်င္က အိမ္နံရံေတြကလည္း တည္းခိုသြားတဲ့ လူေတြအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း ေျပာျပေနတယ္။ တိုင္းျပည္ဖခင္ နာမည္ ေရးသြားသူလည္း ရွိတယ္။ ေနာက္ေရာက္လူက အတင္း ဖ်က္ခိုင္းတဲ့သူမ်ိဳးလည္း လာတည္းတယ္။

ေရာဂါ ေ၀ဒနာေတြကေတာ့ ဘယ္သူ႔ကိုမွ မညွာဘူး။ ေလးစားရမဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးကို ေအာက္ေမ့သူရဲ႕ စိတ္သႏၲာန္မွာ ေလးစာမႈ၊ ၾကည္ညိဳစိတ္ေတြ ရွိေနပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္တေယာက္မွာ မနာလိုမႈ၊ မုန္းတီးစိတ္ေတြ ျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ ဆရာ၀န္ေတြ မတတ္ႏိုင္တဲ့ ေရာဂါမ်ိဳးျဖစ္လာရင္ ကံေကာင္းေနဘို႔ လိုတယ္။ ကံတရား ေကာင္းေအာင္ စိတ္ထား ေကာင္းရပါလိမ့္မယ္။ “အားလံုး ကံေကာင္းၾကပါေစ။”

Dr. တင့္ေဆြ
၅-၇-၂၀၁၀

Sterilization add-on ပိုးသန္႔ျခင္း (ေနာက္ဆက္တြဲ)

2010-07-02T18:15:00.003+06:30

Q: ခါတိုင္း အနာေတြကို အရက္ပ်ံဆြတ္ဂြမ္းနဲ ့ သုတ္လိမ္းေပးတာ မလုပ္သင့္ဘူးဆိုတဲ့ သေဘာလား ေဒါက္တာ။ ဒါဆိုရင္ အနာ၀ေတြကိုပဲ အရက္ပ်ံ သုတ္လိမ္းၿပီး၊ အနာကို (အန္တီဆက္တစ္-ကရင္မ္) ပဲ ထည့္ေပးသင့္တဲ့ သေဘာေပါ့ေနာ္။ အရက္ပ်ံကို သက္မဲ့မ်က္ႏွာျပင္ထဲ မသံုးရဆိုတာ သိပ္နားမလည္လို ့ ထပ္ရွင္းျပေပးပါဦးဗ်ာ။

A: မွန္ပါတယ္။ အရက္ျပန္ေရာ အိုင္အိုဒင္းကိုပါ အနာထဲ မထည့္ရပါ။ “both help and hurt” လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။ “ေကာင္းေတာ့ ေကာင္းတယ္၊ မ်က္စိ စပ္တယ္။” ဆိုသလိုမ်ိဳး။ အနာရဲ႕ ေဘးက အေရျပားကိုသာ ပိုးသန္႔ေပးဘို႔ သံုးရပါတယ္။ ဒဏ္ရာတခုရလို႔ အရက္ျပန္ ထည့္ေပးရင္ အင္မတန္ စပ္တယ္ မဟုတ္လား။ စပ္တာကို ခံႏိုင္အံုးေတာ့ (တစ္ရွဴး)ေတြကို ထိခိုက္ေစတယ္။ အေရျပားေအာက္က အဆီ၊ သူ႔ေအာက္က ၾကြက္သား၊ ပါေနတဲ့ အာရံုေၾကာ-ေသြးေၾကာေလးေတြက ေဆးအျပင္းကို ခံႏိုင္ရည္ နည္းတယ္။

တကယ္တန္း ေျပာၾကေၾကးဆိုရင္ သန္႔တဲ့ေရေတာင္မွ (ဆဲလ္) ထဲ၀င္ရင္ မေကာင္းဘူး။ ေဆးထိုးတာမွာ Distilled water, Water for injection မိုးေရဆိုတာက မေကာင္းေသးဘူး။ ေဆးမံႈ႔ေဖ်ာ္တာ၊ ေဆးသြင္းတာ၊ အနာေဆးတာေတြအတြက္ Normal saline (0.91% w/v NaCl) ေခၚတဲ့ ပံုမွန္ဆားရည္နဲ႔မွ (ဆဲလ္) ေတြနဲ႔ ဖိအားတူၾကလို႔ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္တယ္။

အနာထဲကို Acriflavine ေဆး၀ါရည္၊ Hydrogen peroxide ဟိုက္ဒရုိဂ်င္-ပါေအာက္ဆိုဒ္၊ Eusol ယူေဇာ ေဆးရည္ေတြ ထည့္ႏိုင္ပါတယ္။ မသန္႔တဲ့အနာကို ေရေႏြးထဲစိမ္ထားတဲ့ ဂြမ္းနဲ႔ သန္႔ေပးႏိုင္တယ္။ ညစ္ေပတာေတြ၊ အမႈံအမိႈက္ေတြကို ဖယ္ထုတ္ပါ။ ေနာက္ျပီး ေသြးထြက္ေနရင္ ေရေႏြး ခပ္ပူပူမွာ စိမ္ထားတဲ့ Handkerchief အ၀တ္သန္႔၊ Gauze ပိတ္က်ဲစ Cottin wool ဂြမ္းကို ေရျပန္ညွစ္ျပီး၊ ဖိေပးထားရင္ ေသြးတိတ္ေစမယ္။ အနာသန္႔ျပီးရင္ ေဘးက အေရျပားကို အရက္ျပန္နဲ႔ ပတ္ပတ္လည္မွာ သုတ္ေပးပါ။ အနာ ႏႈတ္ခမ္းသားကေန ၀ိုင္းပတ္ျပီး လုပ္ရတယ္။ ဒါေတာင္ အနာထဲ ျပန္႔၀င္လာလို႔ စပ္လာေစတယ္။ ေနာက္ျပီး (အိုင္အိုဒင္း) နဲ႔ အဲဒီအတိုင္း လုပ္ေပးပါ။

ဒဏ္ရာက ခ်ဳပ္ဘို႔လိုရင္ ခ်ဳပ္ႏိုင္ပါျပီ။ ညစ္ေပေနတဲ့ အနာ၊ တိရစၧာန္ကိုက္-လူကိုက္ ခံရတာဆိုရင္ မခ်ဳပ္ရေသးဘူး။ ခ်ဳပ္ျပီးရင္ေတာ့ အေပၚကေန အရက္ျပန္-(အိုင္အိုဒင္း) လိမ္းလို႔ရျပီ။ (အိုင္အိုဒင္း) ပါတာျဖစ္ေပမဲ့ (Povidone Iodine Ointment) ကို အနာထဲထည့္ရင္ ရတယ္။ သူက ေရနဲ႔ စပ္ထားတာ။ (တင္ခ်ာ-အိုင္အိုဒင္း) ေခၚတဲ့ အရက္ျပန္နဲ႔ စပ္တာကိုသာ အနာထဲ မထည့္သင့္တာပါ။ Povidone Iodine ကို ခ်ဳပ္ဘို႔ မလိုတဲ့ အနာေသးေသးေတြ၊ ခ်ဳပ္ျပီးအနာ ေပၚမွာပါ ထည့္ေပးႏိုင္တယ္။

ဒဏ္ရာ ရလိုက္တာနဲ႔ ပိုး၀င္ႏိုင္တယ္။ ပိုးေတြက ၀င္တဲ့ေနရာမွာသာ ေနတာ မဟုတ္ဘဲ ျပန္႔တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အနာကိုသာ အာရံုစိုက္တာနဲ႔ မလံုေလာက္ဘူး။ လိမ္းေဆးသာမက ေသာက္ေဆး-ထိုးေဆး ကူရတယ္။ Antiseptic Ointments ေတြ အမ်ားၾကီး ၀ယ္လို႔ရတယ္။ ေဆးထဲမွာ ဘာပါသလဲသိရင္ ေကာင္းတယ္။ ဥပမာတခ်ိဳ႕ ေရးပါရေစ။

• Acriflavine ေဆး၀ါရည္။ အနာထဲ ထည့္လို႔ရတယ္။ အ၀တ္အစားေတြကို ၀ါေစတယ္။ မ်က္စိထဲ မ၀င္ေစရဘူး။
• Betadine (Povidone Iodine Ointment 5 %) (အိုင္အိုဒင္း) ပါတဲ့ေဆး။ အေရျပားမွာ ပိုး၀င္တာ၊ အနာေပါက္တာ၊ ဒဏ္ရာရတာ၊ မီးေလာင္နာ၊ ခြဲစိတ္ျပီးအနာ၊ အနာထဲကိုပါ ထည့္ေပးႏိုင္တယ္။
• Betamethasone (ေကာ္တီဇံုး) ပါတဲ့ေဆး။ နာတာရွည္ ေပ်ာက္ႏိုင္ခဲတဲ့ ႏွင္းကူနာ Eczema လို အနာေတြ အတြက္ေဆး။ ရိုးရိုး အနာ-ဒဏ္ရာေတြကို မထည့္ရပါ။
• Burnol Plus Antiseptic Cream (Aminacrine, Cetrimide, Thymol, Emulsion Base) မီးေလာင္နာ၊ အနာဒဏ္ရာ၊ ပြန္းပဲ့တာေတြအတြက္ သံုးႏိုင္တယ္။
• Chloramphenicol Eye Ointment 1%w/w ပဋိဇီဝေဆး Antibiotics မ်က္စဥ္း။ မီးေလာင္နာကို ပတၲီး စည္းတဲ့အခါ ကပ္မေနေစတာမို႔ သံုးလို႔ ေကာင္းတယ္။
• Chlorocresol (ဖီေနာ) ပါတဲ့ Antiseptic ျဖစ္တယ္။
• Clobetasol Propionate Cream (ေကာ္တီဇံုး) ပါတဲ့ေဆး။ နာတာရွည္ ေပ်ာက္ႏိုင္ခဲတဲ့ ႏွင္းကူနာ Eczema လို အနာေတြ အတြက္ေဆး။ ရိုးရိုး အနာ-ဒဏ္ရာေတြကို မထည့္ရပါ။
• Clotrimazole Cream မိႈ Fungus ကို ႏိုင္တဲ့ေဆး။
• Diclofenac နာတာကို သက္သာေဆး။ စားေဆး။၊ ထိုးေဆးလဲ ဒီနာမည္နဲ႔ ရွိတယ္။ ပိုးသန္႔ေဆးေတြနဲ႔ ေရာထား တတ္တယ္။
• Gentamicin Sulfate Cream 0.1%w/w Folliculitis, Furunculosis အနာ၊ Paronychia ေျခစြယ္ငုတ္၊ အေရျပားနာေတြအတြက္ လိမ္းေဆး။
• Gentamicin Sulphate Ophthalmic Ointment 0.03% မ်က္စဥ္း။
• Hansaplast, Handyplast ဆိုတဲ့ တခါသံုး အနာကပ္ပလာစတာေတြက ေဆးမပါဘူး။ သူတို႔ဟာသူတို႔ သန္႔ေနတာ သက္သက္ျဖစ္တယ္။ အနာကို ဖံုးေပးထားႏိုင္တယ္။ အေနာပၚဖံုးရတဲ့ ပတၲီး-ပိတ္က်ဳစ နဲ႔ တိပ္-ပလာစတာ ႏွစ္မ်ိဳးကို တခါတည္း ပါေနတဲ့သေဘာသာ ျဖစ္တယ္။ ထိ-ရွတဲ့အခါ ခ်က္ခ်င္းသူ႔ကိုသံုးႏိုင္တယ္။ ခဏဆိုသလို ၾကာမယ္၊ ထိခိုက္ရာမွာ မသန္႔တာ ၀င္မယ္ဆိုရင္ ဒဏ္ရာကို ပိုးသန္႔ေပးဘို႔ပါ လိုေသးတယ္။
• Iodochlorhydroxyquinoline မိႈ Fungus ကို ႏိုင္တဲ့ေဆး။
• Lignocaine Gel 2% ထံုေဆး၊ တျခားေဆးေတြထဲမွာ နာတာသက္သာေအာင္ ေရာထည့္ေပးတတ္တယ္။
• Methyl Salicylate ေဆးက wintergreen အပင္ကထုတ္ထားတဲ့ အဆီ။ Aspirin နဲ႔ဆင္တဲ့ နာတာ သက္သာေဆး။ မ်ားသြားရင္ မေကာင္းဘူး။
• Miconazole Cream မိႈ Fungus အားကစားသမားေျခေထာက္၊ ေပြး Ringworm အတြက္ေဆး။
• Neomycin Sulphate Ointment 2 mg/gm ပဋိဇီဝေဆး Antibiotics ေဆး။ သာမန္ အနာ-ဒဏ္ရာေတြအတြက္ သံုးႏိုင္တယ္။
• Penicillin Ointment ကို ေမြးစကေလး၊ ကေလးငယ္ေလးေတြမွာ ေပါက္တဲ့ Impetigo Neonatorum အနာကို လိမ္းေပးတာ ေကာင္းတယ္။
• Povidone-iodine ေဆးက (အိုင္အိုဒင္း) ပါတဲ့ ေနာက္ေပၚေဆးျဖစ္တယ္။ (အိုင္အိုဒင္း) က ၁၈၁၁ ကတည္းက အလြန္အသံုး၀င္တာကို သိလာခဲ့တယ္။ Bacteria, Yeasts, Molds, Fungi, Viruses, Protozoans ေတြကို ႏိုင္တယ္။ ဆိုးက်ိဳးေတြရွိတယ္။ Povidone (9.0% to 12.0% iodine) ေပၚလာမွ တကယ္ အသံုး၀င္လာခဲ့တယ္။ အနာထဲ၀င္လည္း ရတယ္။
• Silver Sulfadiazine Cream 1% W/W ေဆးကို (ဆာလ္ဖါ) ပါတဲ့ မီးေလာင္နာေဆး၊ (ဗက္တီးရီးယား) နဲ႔ (ရိစ္) ေတြကို သတ္ႏိုင္တယ္။ အနာက်က္တာ ၾကာလို႔ သိပ္မသံုးခ်င္ၾကေတာ့ဘူး။
• Silver Sulphadiazine (ဆာလဖါ) ပါတဲ့ မီးေလာင္နာလိမ္းေဆး။
• Sulphacetamide Sodium Ophthalmic Ointment 10% w/w ပဋိဇီဝေဆး Antibiotics မ်က္စဥ္း။
• Tetracycline Hydrochloride Ointment 3% ပဋိဇီဝေဆး Antibiotics လိမ္းေဆး။ ၀က္ျခံ-အနာ-ဒဏ္ရာ လိမ္းေဆး။
• Tetracycline Hydrochloride Ophthalmic Ointment 1%w/w ပဋိဇီဝေဆး မ်က္စဥ္း။ မ်က္ခမ္းစပ္။
• Tolnaftate က မိႈ Fungus ကို ႏိုင္တဲ့ေဆး။

သက္မဲ့မ်က္ႏွာျပင္ေတြ၊ ေဆးထည့္သံုး-ေမြးခန္းသံုး-ခြဲခမ္းသံုး ကရိယာေတြကိုလည္း အရက္ျပန္-အိုင္အိုဒင္း တို႔နဲ႔ သန္႔တာ မလံုေလာက္ပါ။ ေရပါတဲ့အတြက္ Instrument ေတြက Stainless ပစၥည္းဆိုေပမဲ့ သံေခ်းတက္တယ္။ ဒါးေတြ-အပ္ေတြ အသြားတံုးေစတယ္။ စားပြဲ၊ ကုတင္စတာေတြကို disinfectant solution နဲ႔ သန္႔ေပးရမယ္။ ေစ်းခ်ိဳတဲ့နည္း ေရးပါေစ။

• ၾကမ္းျပင္သန္႔ဘို႔ 1/4 cup household bleach to 1 gallon of cool water ကိုသံုးပါ။
• စားပြဲ-ေကာင္တာ-လက္ေဆးခြက္-တြိဳင္းလက္ မ်က္ႏွာျပင္ေတြသန္႔ဘို႔ 1 tablespoon bleach to 1 quart of cool water နဲ႔ disinfectant spray သံုးပါ။
• မီးဖိုအသံုးအေဆာင္ေတြ သန္႔ဘို႔ 1 tablespoon bleach to 1 gallon cool water မွာ ၁ မိနစ္စိမ္ျပီး၊ ေရျပန္ေဆးပါ။

Lysol (Benzalkpnium chloride) ေဆးက အလြန္႔အလြန္အျပင္စား Disinfectant ျဖစ္တယ္။ အျပင္းစားကို ေဆရံုသံုး ဒါး-ကပ္ေၾကး-အပ္ေတြ စိမ္ထားဘို႔ သံုးတယ္။ ပံုမွန္သံုးဘို႔ One teaspoon of Lysol + one gallon of water ဆိုရင္ ရျပီ။ ဆိုင္ေတြမွာ တင္ေရာင္းတာေတြက အခ်ိဳးအဆ မတူၾကဘူး။ ၾကမ္းျပင္ေတြ မ်က္ႏွာျပင္ေတြ ေဆးလို႔ ရတယ္။ ပိုးအမ်ိဳးမ်ိဳး ၉၉႕၉% ေသတယ္။ အနံ႔ဆိုးလည္း ေပ်ာက္ေစတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂-၇-၂၀၁၀

Sterilization ပိုးသန္႔ျခင္း

2010-07-01T13:11:00.003+06:30

Sterilization ဆိုတဲ့ ေဆးစကားလံုးကို ႏွစ္ေနရာမွာ သံုးတာ၊ အဓိပၸါယ္ေတြ မတူပါ။ ကေလး မလိုခ်င္ေတာ့လို႔ သားေၾကာ ျဖတ္တာကိုလည္း ဒီလိုေခၚသလို ပိုးမႊားသန္႔ေအာင္ လုပ္ေပးရတာကိုလည္း ေခၚတယ္။

လူတေယာက္ကို ခ်ီးမြမ္းတဲ့အခါ “သန္႔ျပန္႔လို႔ပါလား” လို႔ ေျပာၾကတယ္။ ကိုယ္ခႏၶာသာမက ပတ္ဝန္းက်င္လည္း သန္႔ရွင္းဘို႔ လိုတယ္။ ေဆးကုသရာမွာေတာ့ “အထူးသန္႔ရွင္းေရး" လုပ္ဘို႔ လိုပါတယ္။ လူသန္႔ရွင္းေရး နဲ႔ အိမ္သန္႔ရွင္းေရးကိစၥေတြမွာ သာမန္အားျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြက ပိုၾကြမ္းက်င္ၾကတယ္။ မိန္းကေလးတိုင္းလည္း မဟုတ္သလို၊ ေယာက္်ားေလးထဲမွာ “ဖိုးသန္႔ရွင္း” ေတြရွိတယ္။ တာ၀န္အရသာမက စိတ္ပါမွ အရာရာ ေသျခာတယ္၊ ခိုင္မာတယ္။ အမိန္႔ထုတ္ႏိုင္သူေတြကေန ေၾကညာျပီး လိမ္တာမ်ိဳးက တျခားနယ္ပယ္မွာ ရခ်င္ရပါမယ္။ ေဆးေလာကမွာေတာ့ အသက္နဲ႔ ကစားတာဘဲ။

HIV တို႔ B ပိုး၊ C ပိုးတို႔၊ ေနာက္ျပီး ၀က္တုပ္ေကြးတို႔ရန္ေၾကာင့္ လက္အိပ္နဲ႔ ႏွာေခါင္းစီးေတြ ဖက္ရွင္လို ျဖစ္လာေစခဲ့တယ္။ ဒီဖက္ရွင္ကို တြင္က်ယ္ေစခ်င္ပါတယ္။ လက္အိတ္စြပ္တာက ေသြးကတဆင့္ ကူးစက္လာမဲ့ ေရာဂါပိုးရန္က ကိုယ့္ကိုယ္ကို ကာကြယ္ဘို႔နဲ႔ သူမ်ားေတြကိုပါ မကူးေစဘို႔အတြက္ ျဖစ္တယ္။ ႏွာေခါင္းစည္း တပ္တာဟာ အသက္ရွဴလမ္းကေန ၀င္မဲ့၊ ထြက္မဲ့ ပိုးေတြ မကူးေအာင္ပါ။

ေရာဂါပိုးေတြအတြက္ သံုးတဲ့ေဆးက အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ ကိုယ္ထဲ၀င္ျပီးသားနဲ႔ ၀င္လာမဲ့ပိုးေတြအတြက္ ပါးစပ္ကေန ေသာက္ရ၊ အသားထဲ-ေသြးေၾကာထဲ ထိုးရတဲ့ ေဆးေတြကို Antibiotics ပဋိဇီဝေဆး လို႔ ေခၚတယ္။ အခုေရးမွာက အျပင္ကေနသာ သံုးရမဲ့ ေဆးေတြျဖစ္တယ္။ Antiseptic ဆိုတာေတြက သက္ရွိ (တစ္႐ွဴး) နဲ႔ အေရျပားေတြကုိ Infection ေရာဂါပိုးဝင္မွာ၊ Sepsis အနာရင္းမွာ၊ Putrefaction ပုတ္သြားမွာတို႔ မျဖစ္ေစေအာင္ လုပ္ေပးတဲ့ ေဆးေတြပါ။ တခ်ိဳ႕ Antiseptic ေတြက ပိုးေတြကို သတ္ျပစ္ႏိုင္ၿပီး၊ အခ်ိဳ႕က မ်ိဳးပြါးမွာကို တားဆီးႏိုင္တယ္။ Disinfectants ကေတာ့ သက္မဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ေပၚရွိတဲ့ ပိုးမႊားေတြကို ႏိုင္တယ္။ ပိုးမႊားႏိုင္တဲ့ ေဆးေတြကို ျခံဳျပီး Antimicrobial ေခၚတယ္။ Antibacterials ေတြက (ဗက္တီးရီးယား) ေတြကို ႏိုင္တဲ့ေဆးေတြ ျဖစ္ၾကျပီး၊ Microbicides ေတြကေတာ့ (ဗိုင္းရပ္စ္) ကိုပါ ႏိုင္တယ္။

ပိုးသန္႔ေဆးေတြကို လြယ္လြယ္မွတ္မိေအာင္ Antiseptic 1-2-3 လို႔ သင္ေပးတယ္။ (၁) ဆပ္ျပာနဲ႔ ေရ၊ (၂) အရက္ျပန္ နဲ႔ (၃) အိုင္အိုဒင္းတို႔ ျဖစ္တယ္။ ခြဲခန္း၊ ေမြးခန္း၊ ေဆးထည့္ခန္းေတြအတြက္ ဥပေဒသတခုေပါ့။

ဆပ္ျပာေပၚလာတာ အင္မတန္ ေက်းဇူးၾကီးပါတယ္။ ခြဲစိတ္ခန္းမ၀င္ခင္၊ အနာဒဏ္ရာ မကိုင္ခင္ လက္အရင္ေဆးရတယ္။ ဆပ္ျပာနဲ႔အတူ Brush နဲ႔ တံေတာင္ဆစ္အထိ အျပန္အလွန္ တိုက္ပါ။ Brush အေမႊးက မၾကမ္းရဘူး။ မႏုေစရဘူး။ ေဆးရံုသံုး လက္ေဆး (ဘရပ္ခ်္) ရွာမရရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ အလွအပပစၥည္းေတြ ေရာင္းတဲ့ဆိုင္က အေနေတာ္ Brush ကို သံုးႏိုင္တယ္။ အထက္က ေအာက္ကို က်ေနတဲ့ Tap ကလာတဲ့ေရနဲ႔ ေဆးမွ ေကာင္းတယ္။ ေရပိုက္ေခါင္းကို တံေတာင္ဆစ္နဲ႔သာ ျပန္ပိတ္လုပ္ႏိုင္ဘို႔ စီမံထားရတယ္။ လက္အိပ္စြပ္ျပီးသား၊ ေဆးျပီးသားလက္ရဲ႕ အဖ်ားပိုင္းက ဘယ္ေတာ့မွ တံေတာင္ဆစ္ေအာက္မွာ မရွိေစရဘူး။ ဆရာေကာင္းတပည့္ ဟုတ္-မဟုတ္ ၾကည့္တာနဲ႔ သိတယ္။

Dettol က ေဆးခန္းေရာ အိမ္ေတြမွာပါ အသံုးအမ်ားဆံုး Antiseptic ျဖစ္တယ္။ ဒီထဲမွာ Chloroxylenol ဆိုတာပါတယ္။ ဥပေဒသ (၁) အစား သံုးႏိုင္တယ္။

ဥပေဒသ (၂) Alcohol အရက္၊ Ethanol အရက္ျပန္၊ Isopropanol (70% Ethanol) ကို ေဆး႐ံု-ေဆးခန္းသံုး Surgical alcohol လို႔ ေခၚတယ္။ ေဆးမထိုးခင္၊ မခြဲစိတ္ခင္ အေရျပားကို ပိုးသန္႔ေပးဘို႔ ျဖစ္တယ္။ “အနာထဲ သြားမထည့္ရပါ။” “သက္မဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ေတြအတြက္ မသံုးရပါ။” HIV, Hepatitis B, Hepatitis C ပိုးေတြအတြက္ ပိုျပင္းတဲ့ (80% Ethanol + 5% Isopropanol) ကို သံုးရတယ္။ Fungal မိႈ၊ Bacterial spores နဲ႔ Hepatitis A ပိုးေတြအတြက္ အရက္ျပန္က အသံုးမက်ပါ။

ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္မယ္ ပစၥည္းဆိုတာ ရွားလြန္းလို႔၊ ေဆးရံုေတြမွာ အေျခခံအက်ဆံုး အရက္ျပန္၊ ဂြမ္း၊ ပတၲီးေတြ မလံုေလာက္တဲ့ျပင္ အျပင္မွာေတာင္ ၀ယ္မရဘူး။ ေမွာင္ခို အရက္ဖိုေတြကိုဘဲ အားကိုးၾကရတယ္။ နံသလား မေမးနဲ႔။ မရွိေတာ့လည္း သံုးရတာဘဲ။ (ေဟာလီ၀ုဒ္) ရုပ္ရွင္ေတြမွာေတာ့ ဇာတ္လိုက္ ဒဏ္ရာရရင္ (၀ီစကီ) ကို အနာေပၚ ေလာင္းခ်ျပီး၊ မ်က္ႏွာကို ရံႈ႕မဲ့ျပရတယ္။ အမွန္က ခ်က္အရက္ျဖစ္ျဖစ္ (စေကာ့ခ်္) ျဖစ္ျဖစ္ ေဆးခန္းသံုး အရက္ျပန္ေလာက္ မေကာင္းဘူး။ (မီသိုင္း) ထည့္ထားတဲ့ အရက္ကမွ စိတ္ခ်ရတယ္။ သြားေတာ့ မေသာက္နဲ႔။ ပါးနပ္သူေတြက အရက္ျပန္ကုိ ဆားခပ္ေသာက္တယ္။ အသက္ေတာ့ မရွည္ပါ။

ဥပေဒသ (၃) အိုင္အိုဒင္းကို Betadine, Povidone-Iodine နာမည္ေတြနဲ႔ လာတယ္။ ေဆးရံု-ေဆးခန္းေတြမွာေတာ့ Iodine ကုိ Alcohol နဲ႔ေရာျပီး၊ 2% ကို သံုးရတယ္။ ဒိထက္ ျပင္းရင္ ေလာင္ေစတတ္တယ္။ အရက္ျပန္လိုဘဲ အနာထဲ မထည့္ရဘူး။ အနာေဘးက အေရျပားကိုသာ သန္႔ေပးဘို႔ သံုးရတယ္။ Tincture of Iodine (2-7% Sodium iodide or Potassium iodide) ေခၚတာက (အိုင္အိုဒင္း) ကို Ethanol နဲ႔ ေရာထားတာ ျဖစ္တယ္။ Tincture of benzoin ဆိုတာက (အိုင္အိုဒင္း) မပါဘူး။ အနာေသးေသးေတြကို ထည့္တဲ့ေဆး။ ေနာက္ျပီး (တိပ္)၊ (ပလာစတာ) ေတြ ပိုကပ္ေစေအာင္လည္း သံုးႏိုင္တယ္။ Povidine ဟာ ေရနဲ႔ စပ္ထားတဲ့ Iodine 10% ျဖစ္ၿပီး ပိုေကာင္းတယ္။ “Abscess ျပည္တည္နာ တခုကုိ ဘယ္ေလာက္ ေသးေသး (အိုင္အိုဒင္း) မရွိရင္၊ မခြဲပါနဲ႔။”

တျခားအမ်ိဳးအစာေတြပါ စံုေအာင္ေရးပါရေစ။ Lugol's solution (Lugol's iodine) က Antiseptic and Disinfectant ပိုးသန္႔ေဆးျဖစ္တယ္။ Iodine 5% နဲ႔ Potassium iodide 10% ကို ေရ 85 % မွာ ေဖ်ာ္ထားျပီး၊ ေသာက္ေရ သန္႔ေအာင္ သံုးႏိုင္တယ္။ (အိုင္အိုဒင္း) နည္းလို႔ လည္ပင္းၾကီး ေနသူေတြကိုလည္း ေပးတယ္။ ျပင္သစ္ဆရာ၀န္တဦး နာမည္ကို ဂုဏ္ျပဳထားတာပါ။

Boric acid Antiseptic ပိုးသန္႔ေဆးကို ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွာ Yeast ပိုးဝင္တာကို သန္႔ေပးႏိုင္တယ္။ Chlorhexidine 0.2-4.0% ေဆးမထိုးခင္၊ မခြဲစိတ္ခင္ အေရျပားကို သန္႔ေပး၊ ဆီးအိမ္သန္႔ေပး၊ အနာကို ေဆးေပးရာေတြမွာ သံုးရတယ္။ Gentian violet (Methylrosanilinium chloride) ခရမ္းေရာင္ေဆးကို ပါးစပ္နာ၊ မွက္ခရုနာ၊ မီးေလာင္နာ၊ ႏို႔နာ၊ အားကစားသမား ေျခေထာက္၊ ေပြး၊ မိႈေရာဂါေတြမွာ သံုးႏိုင္တယ္။ Hydrogen peroxide 3-6% အနာသန္႔ရွင္းဘို႔၊ ပါးစပ္ေဆးဘို႔၊ ဆီးအိမ္သန္႔ေပးဘို႔အတြက္ သံုးရတယ္။ နားျပည္ယိုတာ၊ အနာေတြ ညစ္ပတ္ေပေရေနတာမွာ ဒီေဆး ထည့္ရင္ အျမွဳတ္ထျပီး သန္႔ရွင္းလာမယ္။ Hydroxyquinoline sulphate အနာေဆးဘို႔၊ ပါးစပ္ငံုဘို႔၊ အေရျပား သန္႔ဘို႔ သံုးရတယ္။

Carbolic (ကာေဘာလစ္) ဆပ္ျပာက အသင့္အတင့္သာျပင္းတဲ့ Disinfectant ျဖစ္တယ္။ Phenol (carbolic acid) ဟာ Germicidal ျဖစ္တယ္။ ၾကမ္းျပင္၊ ေဆးခန္းသံုး ပစၥည္းေတြသန္႔ဘို႔ သံုးတယ္။ (ဂ်ိဳးဇက္-လစ္စတာ) ကေန စသံုးခဲ့တဲ့ သမိုင္း၀င္ ပိုးသန္႔ေဆးပါ။ Phenolics ဆိုတာေတြက ပါးစပ္ေဆး-လက္ေဆးတဲ့ ေဆးရည္ေတြထဲမွာ ထည့္သံုးတယ္။ Potassium permanganate (KMnO4) ကို ေရကူးကန္ သန္႔ေပးဘို႔ သံုးတယ္။ ေရကူးကန္ထဲ မဆင္းခင္ ေျခေထာက္ ကိုလည္း ဒါနဲ႔ေဆးရတယ္။ ပါးစပ္ေဆးဘို႔လဲ သြားေဆးခန္းေတြမွာ သံုးတယ္။ အမိႈက္ပံုေတြ သန္႔ေအာင္ သံုးႏိုင္တယ္။

ဘာေဆးမွမရွိလဲ ဟင္းခပ္တဲ့ဆားကို ေရနဲ႔ေဖ်ာ္ျပီး Sodium chloride ဆားရည္ကို ပါးစပ္ေဆးဘို႔ သံုးႏိုင္တယ္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ အသီးေတြကို ဆားရည္ထဲမွာ ခဏစိမ္ထားရင္ ပိုးသန္႔စင္တယ္။ အစိမ္းတို႔ျမွဳပ္စားႏိုင္တယ္။

“ခြ်တ္ေဆး” လို႔ေခၚတဲ့ အ၀တ္၊ ျခည္ခင္ေတြကို အေရာင္ခြ်တ္ေပးတဲ့ေဆးကို အရပ္ထဲက လူေတြပါ သိၾကတယ္။ Bleaching powder ေခၚတယ္။ Chlorinated Lime လို႔လဲ ေခၚတယ္။ ေသာက္ေရ သန္႔ေအာင္ ေရတြင္း၊ ေရကန္ေတြထဲ ဒီေဆး ခပ္တယ္။ (ကလိုရင္း) နံ႔ေလးရေနတာဟာ ေရေမႊးထက္ သာတယ္။ ျပည္သူ႔ေဆးရံုေခတ္က ေဆးရံုေတြမွာ ေစ်းခ်ိဳတာ ရွာသံုးၾကရတယ္။ ဒီေဆးမံႈ႕နဲ႔ Boric acid ကို ေရာျပီး Eusol (Calcium hypochlorite + 0.25% w/v of Chlorine + Boric acid) အနာေတြကို ေဆးထည့္ဘို႔ သံုးရတယ္။ (ကြန္ေပါင္ဒါ) ကေနေဖ်ာ္ျပီး၊ စဥ့္အိုးထဲမွာ ထားရတယ္။ ၾကာၾကာ အထားမခံဘူး။ အသစ္ျပန္ေဖ်ာ္ရမယ္။ ၾကမ္းျပင္လိုေနရာေတြကို သန္႔ေစခ်င္ရင္ မ်က္ႏွာျပင္ကို သန္႔ေပးျပီးမွ Bleach နဲ႔ ပိုးသန္႔ေစရတယ္။ တိရစၧာန္ေတြရဲ႕ ဆီးအပါအ၀င္ အညစ္အေၾကးေတြကို အရင္ဖယ္ျပီးမွ Bleach နဲ႔ ေဆးပါ။

အိမ္မွာ TB, Hepatitis B, Hepatitis C လူနာရွိရင္ Chlorine Bleach 5.25% Sodium hypochlorite ကို ေရ ၁၀ ဆ၊ ေဆး ၁ ဆ ေရာတာကို ေဆာင္ထားရတယ္။ ေသြး၊ အန္ဖတ္၊ ကိုယ္ကထြက္တဲ့ အရည္မွန္သမွ်ကို သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ဘို႔ သံုးႏိုင္တယ္။ ေရာျပီးသားကို အၾကာၾကီး ထားလို႔မရဘူး။ ခ်က္ခ်င္း ထိေရာက္တာ မ်ားေပမဲ့ မိနစ္ ၂၀ အထိ ဆိုမွ စိတ္ခ်ရတယ္။ Fungus မိႈ၊ ေတာ္ေတာ့ ေဆးမတိုးတဲ့ Bacteria (Staphylococcus, Enterococcus) ပိုးေတြအတြက္ပါ သံုးႏိုင္တယ္။ Spores ျဖစ္ေနရင္ေတာ့ မရဘူး။ TB ပိုးကို ေသေစဘို႔ ၅ ဆ ၁ ဆ ဒါမွမဟုတ္ ၂ ဆခြဲ ၁ ဆ ေရာရတယ္။

ကိုယ္တြင္း-ကုိယ္ပ ပိုးကင္းစင္ၾကပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ

Deep vein thrombosis ေသြးျပန္ေၾကာပိတ္ျခင္း

2010-06-28T14:50:00.003+06:30

Hello doctor: I can’t stand to laugh after reading your story, Varicose Veins. Please explain about deep venous thrombosis coz my friend who lives in မတ္တတ္ရြာ got trouble with that case.

သူမ်ား တိုင္းျပည္ေတြကို ခဏခိုးထြက္ျပီးျဖစ္ျဖစ္ ခဏခဏ ခိုးထြက္ျပီးျဖစ္ျဖစ္၊ ဟိုမွာ အေျခတက် ေနျပီးျဖစ္ျဖစ္ အလုပ္ လုပ္ၾကရာမွာ ကုိယ့္အရပ္နဲ႔ အေတာ္ၾကီး မတူဘူး။ “စက္ရုပ္၀ါဒ” ေခၚရမလားဘဲ။ အလုပ္ခ်ိန္မွာ ထိုင္စရာဆိုတာ ထားမေပးဘူး။ ရပ္ျပီးလုပ္ရတာ မဟုတ္ရင္၊ ေျပးလႊားလုပ္ၾကရတယ္။ ေအာက္ပိုင္း မသန္ရင္ ဟန္မက်ဘူး။ ၾကာေတာ့ ေအာက္ပိုင္းက အတြင္းပိုင္း ေရာဂါေတြ ရလာတတ္တယ္။

အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတဲ့ ေသြးေၾကာေတြက ေကာင္းေနပါမွ အသက္ရွင္ႏိုင္တာမို႔ “အသက္ေသြးေၾကာ” လို႔ တင္စားေခၚၾကတာ မွန္တယ္။ ႏွလံုးကေန တကုိယ္လံုးကို လႊတ္ေပးရတဲ့ Artery ေသြးလႊတ္ေၾကာ ပိတ္တာကို အေတာ္မ်ားမ်ား သိၾကတယ္။ Stroke လို႔ ေခၚတယ္ မဟုတ္လား။ ေဆးစာ သိသူေတြကေတာ့ Myocardial infarction လို႔ ေခၚပါတယ္။ တကုိယ္လံုးကေန ႏွလံုးဆီ ျပန္လာရတဲ့ Vein ေသြးျပန္ေၾကာမွာ ေသြးခဲျပီး၊ ပိတ္တာကလည္း ဆိုးတဲ့ေရာဂါဘဲ။ လူေတြကို ၾကိဳက္တာ၊ မၾကိဳက္တာ ေျပာရမဲ့ ပါးစပ္ကို ပိတ္ခိုင္းထာတာ အပါအ၀င္ ပိတ္တာ-ဆို႔တာဟာ ေရာဂါဘဲ။ ဒီစာမွာ ေသြးျပန္ေၾကာ ပိတ္တာ ေရးပါမယ္။ အတိအက် ေျပာရရင္ ဟို အတြင္းထဲမွာရွိတဲ့ ေသြးျပန္ေၾကာေတြ ပိတ္တဲ့ေရာဂါပါ။

အေပၚယံမွာရွိတဲ့ ေသြးျပန္ေၾကာေတြမွာ ပိတ္ေနတာကို Superficial thrombophlebitis ေခၚတယ္။ အဆိုးၾကီး မဟုတ္ပါ။ Thrombophilia ေခၚတဲ့ ေမြးရာပါ ေရာဂါ ရွိသူမ်ားမွာ ေသြးခဲတတ္တယ္။ အမ်ိဳးထဲမွာ တေယာက္မက ျဖစ္တတ္တယ္။

“လူမွန္-ေနရာမွန္” ဆိုတဲ့ စကားလိုဘဲ လူ႔ေသြးက သူ႔ေနရာမွန္ျဖစ္တဲ့ ေသြးေၾကာထဲမွာေနရင္ မခဲဘူး။ အျပင္ထြက္ရရင္ ခဲသြားတယ္။ အဲဒါ အလြန္ေကာင္းတဲ့ အစီအမံ ျဖစ္တယ္။ ထိခိုက္မိလို႔ ေသြးထြက္ရင္ ကုိယ့္ဖါသာ ၾကက္ေျခနီလုပ္ျပီး၊ လက္နဲ႔ ဖိထားပါ။ ေသြးရဲ႕ခဲတတ္တဲ့ သတၲိေၾကာင့္ ေသြးတိတ္သြားတယ္။ မခဲရမဲ့ေနရာ ေသြးေၾကာထဲမွာ ခဲရင္ေတာ့ ဒုကၡေရာက္ရတယ္။ အမ်ားဆံုးျဖစ္တာကေတာ့ ေျခသလံုးနဲ႔ ေပါင္က အတြင္းထဲမွာရွိတဲ့ ေသြးျပန္ေၾကာေတြမွာ ျဖစ္တယ္။ ေသြးခဲက ကြဲထြက္ျပီး၊ ဟုိဟုိဒီဒီ ေရာက္တတ္ေသးတယ္။ အေရးပါတဲ့ ေနရာျဖစ္တဲ့ အဆုပ္ကို သြားပိတ္တာဟာ ေရာဂါဆိုး တခု ျဖစ္ပါတယ္။ Pulmonary embolism (PE) လို႔ ေခၚတယ္။ ေသႏိုင္တယ္။

ခြဲစိတ္ခံထားရသူေတြမွာလဲ ျဖစ္လာတတ္တာမို႔ ဆရာ၀န္ေတြက လူနာကို ခြဲစိတ္ျပီးေနာက္မွာ ဒါမ်ိဳး ျဖစ္မလာေအာင္ လုပ္ေပးၾကရတယ္။ ေနာက္ အေၾကာင္းတရားေတြကေတာ့ ေသြးျပန္ေၾကာမွာ ဒဏ္ရာရလို႔၊ ေရာင္လာလို႔ နဲ႔ ခံႏိုင္ရည္ ျပႆနာ တခုခုျဖစ္လို႔ပါ။ ေသြးေလွ်ာက္တာ ေႏွးရင္လဲ ျဖစ္တတ္ေသးတယ္။ ေသြးက လိုတာထက္ပို ျပစ္ေနရင္လည္း ျဖစ္ခ်င္တယ္။ နာတာရွည္ လူမမာျဖစ္ရ၊ အိပ္ရာထဲ လွဲေနရ၊ ခရီးရွည္ အၾကာၾကီး သြားရတဲ့အခါမွာလဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

ကင္ဆာေဆး၊ (အီစထိုဂ်င္) ပါတဲ့ ကုိယ္၀န္တားေဆးေတြကလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ေနခ်ိန္နဲ႔ ေမြးျပီး ၁-၂ လ အတြင္းမွာ သတိထားပါ။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ေသြးဆံုးခ်ိန္မွာ ေပးရတတ္တဲ့ Estrogen ေဟာ္မုန္း ကလည္း ဒီေရာဂါမ်ိဳး ျဖစ္ေစတတ္တယ္။

ေရႊဗမာေတြ သူမ်ားတိုင္းျပည္ေတြမွာ အလုပ္လုပ္ေနၾကရတာ သန္းနဲ႔ခ်ီေနေပမဲ့ သိပ္မျဖစ္ပါလားလို႔ ေစာဒက တက္ႏိုင္ပါတယ္။ အထဲက ေသြးျပန္ေၾကာမွာ ေသြးခဲေလးေတြ ရွိေနေပမဲ့ ဘာမွမခံစားရဘဲ ေနတတ္တယ္။ တခ်ိဳ႕တ၀က္ ေလာက္မွာသာ ေရာဂါ လကၡဏာေပၚတယ္။ ျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ ေရာင္လာ၊ ပူလာ၊ နာလာ၊ နီလာတယ္။ မနီဘဲ အေရာင္ ေျပာင္းလာတာမ်ိဳးလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အေကြး-အဆန္႔ လုပ္ရင္ ပိုနာတယ္။ ၾကြက္တက္သလို ျဖစ္တယ္။ Pulmonary Embolism ဆိုတာ ျဖစ္ရင္ေတာ့ အသက္ရွဴရတာ ခက္လာ-နာလာတယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးတဲ့အထဲ ေသြးပါလာမယ္။ အသက္ရွဴႏႈန္းေရာ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းပါ ျမန္လာတယ္။ အေရးေပၚ ေဆးရံုတက္ရလိမ့္မယ္။

ေရာဂါရွိေနတာကို Doppler Ultrasound ရိုက္ျပီး ေသျခာေအာင္လုပ္ရတယ္။ A D-Dimer test, Venography, (MRI) နဲ႔ (CT) scanning ေတြကိုပါ လုပ္တယ္။

ျဖစ္လာရင္ ကုတာကေတာ့ ခဲေနတဲ့ေသြးခဲ ပိုၾကီးမလာေစေအာင္၊ ေသးေသးေလးေတြ ကြဲထြက္ျပီး၊ တျခားေနရာေတြ မေရာက္ေစေအာင္ နဲ႔ ေနာက္ထပ္ မခဲေစေအာင္ လုပ္ေပးရတာပါ။ Anticoagulants ဆိုတဲ့ ေသြးမခဲေဆး၊ ေသြးက်ဲေဆးေတြ ေပးတယ္။ Warfarin နဲ႔ Heparin ေဆးေတြကို အသံုးမ်ားတယ္။ ကိုယ္၀န္ ရွိတံုးျဖစ္သူေတြကိုေတာ့ Heparin ကိုသာ သံုးတယ္။ ၃ လကေန ၆ လအထိ ေဆးကုရတယ္။ ကိုယ္၀န္နဲ႔ ခြဲစိတ္ရာကေန ျဖစ္သူေတြကိုေတာ့ ဒီေလာက္ ၾကာစရာ မလိုဘူး။ ဒီေဆးေတြက ေသြးယိုတာ ျဖစ္တတ္ျပန္လို႔ သတိထား သံုးရတယ္။ Thrombin Inhibitors ဆိုတဲ့ ေဆးကေတာ့ ေသြးမခဲေအာင္ တားေဆးပါ။ Thrombolytics ေဆးကိုေတာ့ ေသြးခဲ ျမန္ျမန္ ေပ်ာ္ေစေအာင္ ေပးတယ္။

Thrombectomy ခဲေနတဲ့ေသြးကို ခြဲထုတ္ႏိုင္တယ္။ ေဆးေပးဘို႔ မသင့္ရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေဆးေပးေနတာနဲ႔ မလံုေလာက္ရင္ Vena Cava Filter ဆိုတဲ့ အစစ္ကုိ သံုးႏိုင္တယ္။ Graduated Compression Stockings နဲ႔ compression hose ဆိုတဲ့ ေျခအိတ္ဆန္းကို စြပ္ထားခိုင္းတယ္။ အကိုက္အခဲေပ်ာက္-အဖ်ားက်-အေရာင္ေလွ်ာ့ေဆး Aspirin က ေသြးကိုက်ဲေစလို႔ ဒီေရာဂါမ်ိဳးမွာ အသံုးက်တယ္။ တခါျဖစ္ဘူးရင္ ထပ္ျဖစ္တတ္လို႔ ေရာဂါရွိေနသူဟာ ေဆးမွန္မွန္ စစ္ေနရတယ္။

ဒီေရာဂါ မျဖစ္ေအာင္ အၾကာၾကီး မရပ္ရသလို၊ အိ္ပ္ရာထဲမွာလဲ ရက္အၾကာၾကီး လွဲမေနရဘူး။ အိပ္ရာက မထႏိုင္သူမ်ား ေျခေထာက္ေတြ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ေပးရတယ္။ ၀လြန္းရင္လဲ ဒီေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေတာင္ေပၚအျမင့္မွာ ေနရ၊ သြားရရင္ သတိထားရတယ္။ အသက္ၾကီးလာရင္ မေကာင္းတာေတြထဲမွာ ဒါလဲပါတယ္။ လူက ဖက္တီး၊ အသက္ကလည္း ၾကီးရင္ ခရီးမထြက္နဲ႔။ ေတာင္ေပၚသားမ်ား ႏိုင္ငံျခား သြားေနခ်င္ရင္ ႏွစ္ခါျပန္ စဥ္းစားပါေလ။

ေလယ်ာဥ္ေပၚမွာ ကုိယ္လက္လႈပ္ရွားေပးဘို႔ ဗီဒီယို နဲ႔ ျပေပးတာက ဒါမ်ိဳး မျဖစ္ေအာင္လို႔ပါ။ ေရ-အရည္ အမ်ားၾကီး ေသာက္ပါ။ အရည္ထဲမွာ အရက္နဲ႔ ေကာ္ဖီမ်ားတာ မပါဘူး။ အ၀တ္အစားကို ၾကပ္ေနတာမ်ိဳး မ၀တ္ရဘူး။ တင္းၾကပ္တဲ့ ဘာသာေရး အယူရွိတဲ့တိုင္းျပည္က မိန္းကေလးမ်ား သူမ်ားႏိုင္ငံေတြသြားေတာ့ ေလယ်ာဥ္ေပၚေရာက္တာနဲ႔ အဖံုးေတြ အကာေတြ ခြါခ်ၾကတာက ဒီေရာဂါ မျဖစ္ေအာင္ေတာ့ ဟုတ္ပံုမရဘူး။ ဒါေပမဲ့ လွခ်င္တာက က်န္းမာေရးအရ (ေနာ္မယ္) ပါဘဲ။ Aisle တေလွ်ာက္ လူးလာ ေခါက္တံု လူလံုးျပသလို လုပ္တာက ေလယာဥ္မယ္ေလးေတြနဲ႔လဲ အျပန္အလွန္ ျပံဳးျပႏိုင္တာမို႔ ကိုယ္ေရာစိတ္ပါ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္ေစပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၈-၆-၂၀၁၀

Male orgasm ေယာက္်ား ျပီးျခင္း

2010-06-19T13:38:00.004+06:30

အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၂၂)

Q: ဆရာခင္မ်ာ။ ကြ်န္ေတာ့္ အသက္က ၃၀ ႏွစ္၀န္းက်င္ပါ။ ကြ်န္ေတာ္ ေမးခ်င္တာက လိင္မႈဆက္ဆံေရးနဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ ရည္းစားနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံမွု ျပဳတဲ့အခါတုိင္း ကြ်န္ေတာ့္လိင္အဂၤါက စျပီး ၁၀ မိနစ္ ေလာက္ဆို က်သြားပါတယ္။ ျပန္မာေအာင္ လုပ္ျပီး ထပ္လုပ္ျပန္ရင္လဲ၊ ၁၀ မိနစ္ ၀န္းက်င္ဆို ျပန္ျပန္က်သြားတတ္ပါတယ္။

တခါတခါ ျပီးဖို ့လဲ အေတာ္ေလး ၾကာတဲ့အျပင္ လိင္ဆက္ဆံရင္းနဲ ့မျပီးျဖစ္ဘူး။ အျမဲတမ္း Hand-job လုပ္ေပးမွ ျပီးသြားတတ္ပါတယ္။ တခါ ျပီးရင္ေတာ့ ၁ နာရီေလာက္ နားျပီး၊ ျပန္ဆြေပးရင္ ျပန္မာလာျပန္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုနလိုပဲ လိင္ဆက္ဆံမွု ျပန္ေနရင္းနဲ ့ ျပန္က်သြားတတ္ျပန္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ရဲ႕ စိတ္ဆႏၵက လိင္ဆက္ဆံမွုျပဳရင္း ျပီးခ်င္သူပါ။ မိန္းကေလးနဲ ့ လိင္ဆက္ဆံတဲ့ အၾကိမ္အေရ ကြ်န္ေတာ့္မွာ အေတာ္ေလး နည္းပါးပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ masturbation လုပ္တာ မ်ားပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ စိုးရိမ္တာက masturbation အလုပ္မ်ားလို ့ လက္ရဲ႕အားကို လိင္ဆက္ဆံမႈလုပ္တာ မလိုက္ႏုိင္တာလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ပန္းေသပန္းညိဳးမ်ား ျဖစ္ေနျပီလား ဆိုတာကိုပါ။ ကြ်န္ေတာ္ အေတာ္ေလးေတာ့ ဒီကိစၥကို စိုးရိမ္ေနပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ သုတ္လႊတ္ ျမန္တာကို ထိန္းဖို ့ ၾကိဳးစားတဲ့ၾကားမွာ ကြ်န္ေတာ္က ေျပာင္းျပန္ ျဖစ္ေနေတာ့ အရမ္းကို စိုးရိမ္ေနမိပါတယ္။

A: (မာစတာေဘးရွင္း) ဆိုတာ လူငယ္တိုင္း မကင္းပါ။ သူတို႔တေတြ ရည္းစားသနံထား၊ အိမ္ေထာင္ရက္သား က်ၾကတာပါဘဲ။ ငယ္တံုးက အက်င့္ေၾကာင့္ ေနာင္ ဆက္ဆံေရးကိစၥမွာ အေႏွာင့္အယွက္ ၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္ မျဖစ္ပါ။

လိင္စိတ္၀င္စားသူႏွစ္ဦး အသားခ်င္း မထိေတြ႔ရခင္ ဆႏၵျဖစ္ေပၚလာတဲ့အခါ အဂၤါစိုစြပ္၊ သန္မာလာတာဟာ စိတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္လာတာပါ။ ေနာက္တဆင့္ အဂၤါေတြ ထိေတြ႔လာရင္ ဆႏၵျဖစ္ေပၚမႈ၊ အဂၤါစိုစြပ္မႈ၊ အဂၤါသန္မာမႈေတြဟာ ပိုမို ျမင့္မား လာေစတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲလို အခ်ိန္မ်ိဳးမွာေတာင္ စိတ္မွာ တစံုတရာ အတားအဆီး ရွိလာတယ္ဆိုရင္ ေနာက္ကို ျပန္က်၊ တစ္ကေန ျပန္စရတယ္။ တယ္လီဖံုးလာလို႔၊ တံခါးေခါက္လို႔ ဆိုတာမ်ိဳး။ ဒါ ေရာဂါတခုရဲ႕ လကၡဏာ မဟုတ္ပါ။ ဇီ၀ကမၼ (ဖီဇီယိုေလာ္ဂ်ီကယ္) ျဖစ္စဥ္တရပ္သာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမးတဲ့သူမွာ ပန္းညွိဳးေရာဂါ မရွိပါ။ ရွိတဲ့သူေတြက ၁၀ မိနစ္မေျပာနဲ႔ စေတာင္ မစႏိုင္ၾကရွာပါ။ အဂၤါခ်င္း ထိေတြ႔မႈအဆင့္ ေရာက္ေနရင္းကေန ျပန္က်သြားတာမ်ိဳးက ျပင္ပပေယာဂ မပါဘဲ ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ရုပ္ပိုင္းက ေကာင္းေနတာမို႔ စိတ္ပိုင္းကို ျပင္ဘို႔ လိုမယ္။ “အဂၤါသန္မာမႈ” ဆိုတာ စိတ္ျဖစ္ေပၚမႈနဲ႔ အမ်ားၾကီး ဆိုင္တယ္။ Viagra ေဆး ဆိုတာေတာင္မွ ပန္းေသ-ပန္းညွိဳးကို ေဆးတန္ခိုး တခုထဲနဲ႔ မဟုတ္ဘဲ၊ စိတ္ထဲက ျဖစ္ေပၚလာမွ ေသြးေတြ ပိုေလွ်ာက္လာလို႔ သန္မာလာေစတာ ျဖစ္တယ္။

စိတ္ျဖစ္ေပၚမႈကို ဘယ္လိုရေအာင္ လုပ္မလဲ။ ရိုးရိုးေျပာရင္ စိတ္ကိုႏိုးဆြေစႏိုင္တဲ့ အေတြး၊ အျမင္၊ အၾကား၊ အနံ႔၊ အရသာ၊ အထိအေတြ႔၊ ဆိုတဲ့ အာရံုေျခာက္ပါး ျဖစ္ပါတယ္။ တေယာက္နဲ႔ တယာက္ မတူပါ။ ဂီတ၊ အစားအေသာက္၊ ၾကိဳက္တာျခင္း မတူၾကသလိုပါဘဲ။ ခက္တာက စိတ္ကို အာရံုတခုမွာ စူးစိုက္ထားႏိုင္ေအာင္ လူတိုင္းမလုပ္ႏိုင္ဘူး။ Zen ကို ဒီလိုကိစၥနဲ႔ တြဲေရးတာမ်ိဳး ဖတ္ခ်င္ ဖတ္ဘူးၾကလိမ့္မယ္။

လက္ကုိသံုးလို႔ ပိုအဆင္ေျပတာကို ေထာက္ရင္ လက္ရဲ႕ လႈတ္ရွားမႈေတြဟာ စိတ္ေက်နပ္-သာယာမႈကို ပိုေပးႏိုင္ျပီး၊ မ အဂၤါကို အသံုးျပဳျခင္းက ဒီေလာက္ အဆင္မေျပတဲ့သေဘာ ျဖစ္ေနတယ္။ အဆင္ေျပေအာင္ လုပ္လို႔ ရပါတယ္။ က်ားနဲ႔ မ၊ ရုပ္နဲ႔ စိတ္၊ ေလးခ်က္ရွိတယ္။

က်ားအဂၤါရဲ႕ ခႏၶာေဗဒနဲ႔ ဇီ၀ကမၼျဖစ္စဥ္အရ လိင္စိတ္ေက်နပ္မႈကုိ ျဖစ္ေစတဲ့ အခ်က္အလက္၊ အေျခအေနေတြ သိဘို႔ လိုလာတယ္။ Male orgasm ေယာက္်ားျပီးျခင္းကိုဘဲ ေရြးထုတ္ေျပာၾကတာေပါ့။ ကုိယ့္လက္ကို အသံုးခ်တဲ့အခါ ဘယ္ေနရာကို ႏိုးဆြမႈျဖစ္ေစသလဲ။ စိတ္ထဲမွာ ဘယ္လို ထင္ျမင္-ခံစားေနရင္းနဲ႔ ျပီးဆံုးသလဲ။ ကိုယ့္အေဖၚနဲ႔ ဆက္ဆံရာမွာ အဲလို အေျခအေနမ်ိဳးအတိုင္း ျဖစ္ေအာင္လုပ္ပါ။

က်ားအဂၤါရဲ႕ ထိပ္ဖ်ားပိုင္းဟာ အဓိကက်ပါတယ္။ ထိပ္ဖ်ားပိုင္းမွာ အာရံုေၾကာေတြ စုေ၀းေနတယ္။ တိတိက်က် ေျပာရရင္ ထိပ္ဖ်ား (ေခါင္း) နဲ႔ သူ႔ရဲ႕ေအာက္ အလည္ေနရာေတြက အေရးပါတယ္။ အေရျပား တြဲေနသလိုရွိတဲ့ ေနရာပါ။ ဆြဲၾကည့္ရင္ ျမားဦးပံုမ်ိဳး။ သူ႔ကို ဆြဲတင္းျခင္းဟာ အဂၤါကို သန္မာေစေအာင္ ျဖစ္ေစသလို ခံစားမႈလည္း အမ်ားဆံုး ရေစတယ္။ လက္ကုိ အသံုးျပဳရင္လည္း ဒါကို ျဖစ္ေစေအာင္ လုပ္တာပါဘဲ။ ဒီေတာ့ ဆက္ဆံခ်ိန္မွာလည္း အဲဒါမ်ိဳး ျဖစ္ေအာင္လုပ္ပါ။

မ အဂၤါကလည္း အဆင္ေျပဘို႔ လိုေသးတယ္။ ေမြးလမ္းဟာ ကေလးဖြါးရျပီဆိုတာနဲ႔ အနည္းနဲ႔အမ်ား ပ်က္စီးသြားရတယ္။ ေမြးလမ္းေၾကာင္း ခ်ဲ႕ေမြး၊ ျပင္ခ်ဳပ္ေပးတာေတာင္ မတူေတာ့ပါ။ တခ်ိဳ႕က ျပန္မခ်ဳပ္ျဖစ္ပါ။ ခ်ဳပ္အံုးေတာ့ ခ်ဳပ္ရိုး မေကာင္းတာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ျပန္ခ်ဳပ္ရာမွာလည္း ၾကြမ္းက်င္မႈ လိုေသးတယ္။ ကေလး ေမြးဘူးတာနဲ႔ မ အဂၤါအ၀ရဲ႕ ေအာက္တည့္တည့္ ေနရာက စုတ္ျပဲသြားေတာ့တယ္။ ကေလး မေမြးဘူးရင္ေတာင္မွ တခ်ိဳ႕စုတ္သြားတတ္ ေသးတယ္။ တင္းအား ေလွ်ာ့သြားလို႔၊ ထိမိေစတာကို နည္းသြားေစတယ္။ မ အဂၤါကို လိုတယ္ထင္ရင္ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ျပီး၊ အပ်ိဳနဲ႔ မျခားေအာင္ ဆရာ၀န္မ်ားက ပါရမီ ျဖည့္ေပးႏိုင္တယ္။ အပ်ိဳစစ္-မစစ္ဆိုသူေတြမွာ ကြာျခားသြားပါျပီ။ ဒါကလည္း အေကာင္း အဆိုးရွိေသးတယ္။ အေတြ႔အၾကံဳ ရလာလို႔ ပိုအဆင္ေျပေစတာလည္း ရွိတတ္တယ္။ “တခုလပ္နဲ႔ အပ်ိဳစင္ ဘယ္ဒင္းသာလို႔ယဥ္” ဆိုတာလိုေပါ့။

ေနာက္ျပီး မ အဂၤါအ၀သာမက အဲဒီေနရာတ၀ိႈက္က ၾကြက္သားနဲ႔ အရြတ္ေတြ သန္မာေနဘို႔ လိုတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ ထိန္းအား၊ တင္းအား၊ ပင့္အားေတြ ေလွ်ာ့က်ျပီး၊ Prolapse of the Uterus "သားအိမ္က်ေရာဂါ” ျဖစ္ရတယ္။ သားအိမ္က်တယ္ ဆိုတာ ျခံဳေျပာတာပါ။ အမွန္က သားအိမ္က ေမြးလမ္းထဲ၊ ေမြးလမ္းအျပင္ကို ထြက္လာတဲ့အဆင့္ထိ မေရာက္ေသးတာက ပိုေတာင္ မ်ားေသးတယ္။ သားအိမ္က်တယ္လို႔သာ ေျပာတာ အမွန္က သားအိမ္ေရွ႕က ဆီးအိမ္ က် (ၾကြံ) တာ Cystocele က အျဖစ္အမ်ားဆံုး။ ပိုဆိုးသူေတြက ေမြးလမ္းေနာက္ (ေအာက္) ဖက္မွာရွိတဲ့ အစာေဟာင္းအိမ္ က် (ၾကြံ) တာ Rectocele ျဖစ္တယ္။ ကံမေကာင္းရင္ ဆီးအိမ္၊ သားအိမ္၊ အစာေဟာင္အိမ္ သံုးခုလံုး တျပိဳင္နက္ ျဖစ္တယ္။ ခြဲစိတ္လို႔ ရပါတယ္။

ကေလးမီးဖြါးရလို႔ မဟုတ္ဘဲ၊ အေနအထိုင္ လိုလို႔ သားအိမ္က်သူ အပ်ိဳေလးေတြကို ခြဲစိတ္ေပးရဘူးတယ္။ အေလးအပင္ မ တာ၊ အထိုင္အထ လုပ္ရတာ၊ အၾကာၾကီး ေခ်ာင္းဆိုးတာ၊ ႏွာေခ်တာ၊ ၀မ္းညွစ္သြားရတာ စတဲ့ ဗိုက္ထဲမွာ (ပရက္ရွာ) ျဖစ္ေစတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြမွာ မဆင္ျခင္မိလို႔ ျဖစ္ၾကရတယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ဆိုတာ လံုျခံဳမႈရႈေဒါင့္က ၾကည့္ရင္ (၀ိခ္-ပြိဳင့္) အားနည္းခ်က္တခု ျဖစ္ေနတယ္။ ဗိုက္ထဲမွာ တင္းအား၊ ဖိအားျဖစ္လာတိုင္း သူ႔အေပၚ သက္ေရာက္ေစတယ္။ လူၾကီး သူမေတြက မိန္းကေလးေတြကို ငယ္ငယ္ကတည္းက “မိန္းကေလးလိုထိုင္” လို႔ သင္တတ္တယ္။ ယဥ္ေက်းမႈအရသာမက က်န္းမာေရး အရပါ ေကာင္းတယ္။ ေဆာင့္ေၾကာင့္ မထိုင္သင့္ဘူး။

ဒီအဂၤါေတြမွာ ခႏၶာေဗဒအရ အထိန္းေတြက ရွိေနျပီးသားပါ။ အထိန္းေတြဆိုတာ ၾကြက္သားေတြနဲ႔ အရြတ္ျပားေတြ ျဖစ္တယ္။ ဒါေတြကေန စုစည္း မ တင္ေပးထားတယ္။ ဒါေပမဲ့ သတိမထားဘဲ၊ မထိန္းဘဲ၊ အမွတ္တမဲ့ဆိုသလို ေခ်ာင္းဆိုး၊ ႏွာျခည္၊ အေလးအပင္ မ၊ အထိုင္အထေတြ လုပ္ရရင္ ဒီၾကြက္သားေတြကို အားနည္း၊ ပ်က္စီးေစႏိုင္တယ္။ ဒီလိုျဖစ္ရင္ စုစည္း မ တင္ေပးတဲ့အား ေလွ်ားနည္းျပီး၊ ထြက္ေပါက္ျဖစ္ေနတဲ့ ေမြးလမ္းဆီကို ဦးတည္ျပီး က်၊ ထြက္၊ ၾကြံ ျဖစ္လာ ေတာ့တယ္။ ဆက္ဆံရာမွာ လာထိခိုက္တယ္။

ဒီၾကြက္သားေတြက စိတ္ကေနထိန္းလို႔ရတဲ့ အမ်ိဳးအစားေတြျဖစ္တာ ကံေကာင္းတယ္။ အားနည္းတယ္ဆိုရင္ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ျပီး ျပန္ေကာင္းေအာင္ လုပ္ႏိုင္တယ္။ Pelvic floor exercise လို႔ေခၚတယ္။ သိပ္မခက္၊ သိပ္အပမ္းမၾကီးပါ။ ဘယ္ ၾကြက္သားေတြလဲ ဆိုတာသိဘို႔ အရင္သင္ေပးရတယ္။ ဆီသြားေနတံုး မျပီးခင္ ရပ္သြားေအာင္ အထိန္းခိုင္းတဲ့အခါ ေနရာတ၀ိႈက္က ၾကြက္သားေတြကို စိတ္ကေန ၾကံဳ႕ေပးရတယ္။ ဘယ္ၾကြက္သားေတြဆိုတာ သေဘာေပါက္ျပီဆိုရင္ တကယ္ ဆီးမသြားဘဲ ေနရင္း-ထိုင္ရင္း၊ အလုပ္လုပ္ရင္း၊ လွဲေနရင္း အဲဒီၾကြက္သားေတြကို စိတ္ကေန တင္းလိုက္၊ ေလွ်ာ့လိုက္ လုပ္ေပးတာက ေလ့က်င့္ခန္း ျဖစ္တယ္။ တခါလုပ္ရင္ ၁၀-၂၀ ၾကိမ္၊ ေန႔တိုင္း ၂ ၾကိမ္ လုပ္ပါ။

ေနာက္တခ်က္ လိုေသးတယ္။ (ပိုတက္ဆီယမ္) ဓါတ္ဆား နည္းေနရင္ ၾကြက္သား အားမေကာင္းဘူး။ အစားအစာထဲမွာ နည္းေနတာနဲ႔ ၀မ္းပ်က္တာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တယ္။ (ပိုတက္ဆီယမ္) ၾကြယ္၀တဲ့အစားေတြက ငွက္ေျပာသီး၊ လိမ္ေမာ္သီး၊ စပ်စ္သီး၊ ဆီးသီး၊ ဖရံု၊ ဟင္းႏုႏြယ္၊ အာလူး၊ ပဲသီးေတာင့္၊ ကြမ္းသီးေဂၚဖီထုပ္၊ မံုလာဥ၊ ဒိန္ခ်ဥ္၊ စတာေတြ ျဖစ္တယ္။ လက္ဖက္ရည္ၾကမ္းနဲ႔ အုန္းရည္ေသာက္တာ ေကာင္းတယ္။ လိုရင္ Potassium ေဆးေသာက္ပါ။

ဆက္ဆံတာကို ဆက္ၾကရေအာင္။ ဆက္ဆံေနစဥ္ က်ား အဂၤါက အေပၚဖံုးအေရျပားကလည္း ဆြဲလွန္၊ ဆြဲပိတ္၊ လႈတ္ရွားမႈ လုပ္တယ္။ လက္နဲ႔လည္း ဒါမ်ိဳလုပ္တာဘဲ။ အဂၤါႏွစ္ခုလံုး သံုးတာလည္း ဒီျဖစ္စဥ္က အခ်ိန္အမ်ားဆံုး ယူရတယ္။ က်ားအဂၤါ ထိပ္ဖ်ားကိုေရာ ေျပာခဲ့တဲ့ ေခါင္းေအာက္ေနရာကိုေရာ ထိမိေစတာျဖစ္ရင္ ခံစားမႈ အမ်ားဆံုး ရေစတယ္။ မ အဂၤါဟာ အ၀နဲ႔ အတြင္းပိုင္းေတြက မတူၾကဘူး။ အ၀က က်ဥ္းတဲ့အျပင္ ၾကြက္သားက လႈတ္ရွားႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ က်ားအဂၤါက အာရံုေၾကာ အမ်ားဆံုးေနရာနဲ႔ မ အဂၤါရဲ႕ အက်ဥ္းဆံုးေနရာ ႏွစ္ခု ထိမိေစတာဟာ က်ားအတြက္ ျပီးခ်င္စိတ္ ပိုေစတယ္။ ေျပာခဲ့သလို မ အဂၤါကလည္း က်န္းမာေနမွ ပိုေကာင္းတယ္။

ေနာက္ဆံုးအခ်က္က မ စိတ္။ အမ်ိဳးသားျဖစ္ျဖစ္ အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ျဖစ္ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ လိင္စိတ္ အနည္းအမ်ား မတူၾကပါ။ အေတြ႔အၾကံဳ၊ အသက္၊ အေျခအေနအရ မတူၾကပါ။ (လယ္ဗယ္) တူေတြဆိုရင္ အဆင္ေျပဆံုးပါ။ မတူေပမဲ့ တေယာက္ ေယာက္ကေန ဦးေဆာင္ႏိုင္တယ္။ တဦးနဲ႔တဦး ခ်စ္ခင္စိတ္ရွိသူမ်ားမွာသာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္။ ကိုယ့္ (ပါတနာ) ကိုပါ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ဘို႔ စည္းရံုးပါ။

တေယာက္က ခံစားမႈ ေကာင္းတဲ့ အေျခအေနဟာ ေနာက္တေယာက္ အတြက္လည္း အတူတူဘဲ။ အေနအထား၊ နည္းလမ္း၊ လႈတ္ရွားမႈ၊ စကား၊ အနံ႕၊ စတာေတြ အားလံုးဟာ ႏွစ္ဦးလံုးအတြက္ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ေနေစသင့္တယ္။ စိတ္မေစာပါနဲ႔။ မစိုးရိမ္လြန္းပါနဲ႔။ ဆက္ဆံၾကတာဟာ တခါတေလ ျပီးျပီးေပ်ာက္ေပ်ာက္၊ တခါတေလ တေမ့တေျမာ။ တခါတေလ စီစီစဥ္စဥ္။ တခါတေလ ေဟာေဟာဒိုင္းဒိုင္း။ ဒါ့ေၾကာင့္ အျမဲ (ပါဖက္)ခ်ည္း မျဖစ္တတ္တာမို႔ မဟုတ္တဲ့ အခါမ်ိဳးအတြက္ ေသာက မထားပါနဲ႔။ အရည္အတြက္ကေန အရည္အေသြး တိုးတက္လာတာ စံုတြဲတိုင္းပါ။

ေအာက္က ေရးျပီးသားစာေတြကို အခ်ိန္ရရင္ ဖတ္ေစခ်င္ပါတယ္။ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၂) Early ejaculation http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2009/12/early-ejaculation.html
အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၄) Masturbation http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/01/masturbation.html
အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၁၇) အမ်ိဳးသမီး ျပီးျခင္း Female orgasm http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/06/female-orgasm.html

Dr. တင့္ေဆြ

၀မ္းတလံုးေကာင္း ေခါင္းမခဲ Diarrhea

2010-06-14T13:59:00.000+06:30

မျဖစ္ဘူးသူ မရွိတဲ့ ေရာဂါေတြထဲမွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုးက ဘာလဲ။ မွန္ေအာင္ေျဖႏိုင္သူေတြေရာ မွားသူေတြပါ ၀မ္းေလွ်ာတာ မၾကာမၾကာ ျဖစ္ၾကရတယ္။ ဘယ္ေဆး ေသာက္ရမလဲကိုလည္း လူတိုင္းလိုလိ္ုက ေဆးနည္း ေပးတတ္ၾကေသးတယ္။ အရင္ကဆို ဗမာျပည္မွာ (သာလာဆပ္) ေသာက္ခိုင္းၾကမယ္။ ေနာက္ပိုင္းလူေတြက ပိုသိလာၾကတာမို႔ ORS ဓါတ္ဆား ထုပ္ကို ညႊန္းမယ္။ ေစတနာ ပိုသူေတြက (မက္ထရို) ကိုပါ အေသာက္ ခိုင္းခ်င္ခိုင္းလိမ့္မယ္။ မသိတသိနဲ႔ နည္းနည္း သိတာေတြထဲက လြဲတာေတြ႔ရင္ ျပင္ႏိုင္ေအာင္ ေရးပါရေစ။

ေရာဂါနာမည္ေတြက Diarrhea, Loose motion, GE, Traveler’s diarrhea အမ်ိဳးမ်ိဳး ေခၚပါတယ္။ တေန႔မွာ ၃ ခါထက္ ပိုသြားရင္ ၀မ္းေလွ်ာတာလို႔ WHO က ဦးတိက်ေတြက သတ္မွတ္ပါတယ္။ အမွန္ကေတာ့ လူတိုင္း ကုိယ့္အက်င့္နဲ႔ ကိုယ္ ရွိၾကတာပါ။ သြားေနၾကထက္ “ပိုရင္၊ ေျပာင္းရင္” တခုခုျဖစ္ျပီလို႔ သိလိုက္ပါ။ တခုခုလုပ္ပါ။

၀မ္းပ်က္-၀မ္းေလွ်ာ ကို (ဗိုင္းရပ္စ္) ပိုးေၾကာင့္က အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေစတယ္။ အမ်ားဆံုးဆိုတာ တကယ့္အမ်ားဆံုး။ ၁၀ ခါ ျဖစ္ ၉ ခါ ျဖစ္ေစတာ (ဗိုင္းရပ္စ္)ပါ။ ၾကံဳတံုးေရးရအံုးမယ္။ (ဗိုင္းရပ္စ္) ေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ တျခားေရာဂါေတြကလည္း မ်ားတယ္။ HIV ပိုး၊ အသဲေရာင္ A, B, C ပိုး၊ တုပ္ေကြး၊ အေအးမိ၊ ေက်ာက္၊ ဦးေႏွာက္ေျမွးေရာင္၊ ၀က္သက္၊ ၾကြက္ႏို႔၊ (ပိုလီယုိ)၊ ေခြးရူး၊ စတာေတြပါ။ (ဗိုင္းရပ္စ္) ဆိုတဲ့ အင္မတန္ ေသးငယ္လြန္းလွတဲ့ ဒီအေကာင္ကို အလြန္မတန္ နာမည္ၾကီးလွတဲ့ ဆရာ၀န္ေတြေတာင္မွ မႏိုင္ၾကေသးပါ။

Virus ေၾကာင့္ မဟုတ္ရင္ (ဗက္တီးရီးယား) ေၾကာင့္ ၀မ္းပ်က္ေစပါတယ္။ ဘယ္က၀င္သလဲ။ ပါးစပ္ကေန၀င္တာ။ ပါးစပ္ထဲ ဘာထည့္ၾကလဲ။ အစားအေသာက္နဲ႔ ေရ။ ကေလးငယ္ဆိုရင္ ေတြ႕ကရာထည့္တာ။ ဘယ္အေကာင္ ၀င္လာလာ အူသိမ္ကို ေရာင္ေစတယ္။ အစာအိမ္ေရာ အူပါ ေရာင္ရင္ GE ေခၚတယ္။ ေရာင္လာရင္ လႈပ္ရွားတာ ပိုျမန္လာတယ္။ အူေတြ လႈတ္လြန္းတာ နားၾကပ္မပါဘဲ လူနာကိုယ္တိုင္ သိတယ္။ ဗိုက္နာမယ္။ စားလိုက္ ေသာက္လိုက္တဲ့ အစာနဲ႔ ေရကို ေကာင္းေကာင္း စုပ္မယူႏိုင္ေတာ့ဘဲ၊ ၀မ္းထဲပါသြားမယ္။ ၀မ္းသြားရတဲ့ အၾကိမ္ေတြ မ်ားမယ္။

လူဆိုတာက ေရကို စုပ္တာျဖစ္ျဖစ္၊ ထုတ္တာျဖစ္ျဖစ္ ဆားပါမွ လုပ္ႏိုင္တာ။ ေရေတြထြက္ေတာ့ ဆားေတြပါ ထြက္တာေပါ့။ ဒါ့ေၾကာင့္ ၀မ္းေလွ်ာ-၀မ္းပ်က္ရဲ႕ မေကာင္းက်ိဳးဆက္ဟာ ေရဓါတ္-ဆားဓါတ္ ဆံုးရံွဳးတာ ျဖစ္တယ္။ ၀မ္းသြားရင္း ေရေတြ အမ်ားၾကီး ပါသြားတာက ေကာင္းက်ိဳး တမ်ိဳးေတာ့ ရတယ္။ ပိုးေတြပါ ပါသြားတာကိုး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ၀မ္းပိတ္ေဆးကို အလြယ္ မသံုးသင့္ၾကဘူး။ ေျပာခဲ့သလို (ဗိုင္းရပ္စ္) ကို သတ္တဲ့ေဆးက မရွိဘူး။ ဓါတ္ဆားထုပ္သာ အရင္လုပ္ပါ။

ေဆးလိုလို႔ သံုးရင္ Loperamide (Imodium, Kaopectate II) ကို ၄ မီလီဂရမ္၊ ၂ ျပား စေသာက္ျပီး၊ ၀မ္း ၁ ခါ သြားတိုင္း၊ ၁ ျပား ေသာက္ႏိုင္တယ္။ အာေခါင္ေျခာက္၊ ေခါင္းနဲနဲမူးတာသာ ျဖစ္တတ္တယ္။ Lomotil ကိုေတာ့ တခါေသာက္ ၂ ျပား၊ တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္။ တျခား ေဆးေတြကေတာ့ Bismuth Subsalicylate, Diphenoxylate and Atropine, Tincture of Opium (ဘိန္း)၊ Charcoal (မီးေသြး) စတာေတြ ျဖစ္တယ္။ ဘိန္းလည္း အရမ္းမစားနဲ႔ မီးေသြးလဲ အရမ္းမ၀ါးနဲ႔။

၀မ္းသြားတာအျပင္ နဲနဲဖ်ားတာ ရွိမယ္။ ေသြး-အၾကိအခြ်ဲပါမယ္၊ တျပည္တရြာ သြားရင္းျဖစ္မယ္ ဆိုရင္ (ဗက္တီးရီးယား) ေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ORS အျပင္ ပိုးေသေစမဲ့ေဆးကို ေသျခာေပါက္ ေသာက္ရမယ္။ Septrin လို႔ လူသိမ်ားတဲ့ေဆး Co-trimoxazole ကို (ဆာလ္မိုနဲလား) ေၾကာင့္ ဝမ္းပ်က္တာ။ (ရွီဂဲလား) ဝမ္းကိုက္တာေတြမွာ သံုးႏိုင္တယ္။ ၂ ႏွစ္ ေအာက္ ကေလးေတြကိုေတာ့ မေပးသင့္ဘူး။ ဒီေဆးက ေယက္်ား ဆီးအိမ္-ဆီးႀကိတ္ေရာင္၊ ေက်ာက္ကပ္ႁပြန္ေရာင္၊ ဆိုင္းနပ္စ္၊ နားကိုက္တာေတြ အတြက္ပါ သံုးပါေသးတယ္။

Furazolidone ေဆးကိုေတာ့ (ဂိုင္ယာဒီးယား) ပိုးဝင္လို႔ ဝမ္းပ်က္တာ၊ (ဗက္ဆလရီ) ဝမ္းကိုက္ နဲ႔ ခရီးသြား ဝမ္းပ်က္တာ ေတြအတြက္ ေပးႏိုင္တယ္။

Metronidazole (မက္ထရို-ႏိုက္ဒါဇိုးလ္) ဆိုတဲ့ေဆးက ေရာဂါအေတာ္မ်ားမ်ားအတြက္ သံုးႏိုင္တယ္။ (GE) အစာလမ္း ေရာင္တာ၊ ခရီးသြားဝမ္းပ်က္တာ၊ (ဂိုင္ယာဒီးယား) ပိုးဝင္လို႔ ဝမ္းပ်က္တာ၊ (အမီးဘား) ဝမ္းကိုက္တာ၊ (အမီးဘား) သြားဖုံး ေရာင္တာ၊ (အမီးဘား) အသဲျပည္တည္တာ၊ ေလမႀကိဳက္တဲ့ပိုးေၾကာင့္ အူမႀကီးေရာင္တာ၊ ေမြးလမ္းေၾကာင္း ေရာင္တာ၊ တင္ပါးဆံုအတြင္း အဂၤါေတြ ေရာင္တာ၊ ဦးေႏွာက္ ျပည္တည္နာ၊ ဆီးႁပြန္ေရာင္တာေတြ အတြက္ပါ ေပးတယ္။ ေရာဂါ မတူရင္ ေဆးအဆ မတူပါ။ ၁ ျပား ၃ ၾကိမ္ကေန ၂ ျပား ၃ ၾကိမ္အထိ ေပးရတယ္။ ကိုယ္၀န္ ႏုေသးရင္ မေပးသင့္ဘူး။ ႏို႔တိုက္ေနရင္ ႏို႔ထဲပါတယ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္၊ ဗိုက္နာ၊ ဆီးနီ၊ အစားပ်က္၊ ကိုယ္ပူမယ္။ တကယ္ မလိုဘဲ မေသာက္ပါနဲ႔။

ORS ဓါတ္ဆားထုပ္ကို ပါးစပ္ကေန ႏိုင္ေအာင္ ျဖည့္မေပးႏိုင္ရင္ ေသြးေၾကာထဲကေန သြင္းရမယ္။ လူကို ၾကည့္ရင္ ေျပာ့ေခြေနမယ္။ မ်က္တြင္းခ်ိဳင့္-ငယ္ထိပ္ခြက္ေနမယ္။ လက္နဲ႔ ဗိုက္က အေရျပား မ, ၾကည့္ရင္ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ ေအာက္ကို ျပန္မက်ဘူး။ ေျခ-လက္ ေအးစက္ေနမယ္။ လက္ေကာက္၀တ္ ေသြးခုန္တာ စမ္းလို႔ခက္၊ စမ္းမရျဖစ္မယ္။ ေသြးဖိအားက်၊ တိုင္းမရ။ အေရးကေတာ့ ေပၚျပီ။ အသက္လုရပါေတာ့မယ္။

RL ဆိုတဲ့ Drip က ORS ပါဘဲ။ မ်ားမ်ားသြားရင္ ျမန္ျမန္သြင္းပါ။ အၾကိမ္မ်ားတာထက္ ေျပာခဲ့တဲ့ လကၡဏာေတြက ပိုအေရးၾကီးတယ္။ သြင္းတာ ေႏွးေသးရင္ ႏွစ္လံုး တျပိဳင္နက္ သြင္းပါ။ တခါတေလ လက္ႏွစ္ဖက္၊ ေျခႏွစ္ေခ်ာင္းကေန Drips ေလးစင္း တျပိဳင္ထဲ သြင္းရတတ္တယ္။ ဒါမွ ေလးဘက္နာတာ။ GE နဲ႔ ကာလ၀မ္းလိုျဖစ္ရင္ လုပ္ရတတ္တာမ်ိဳး။

Cholera ကာလ၀မ္း ျဖစ္ေစတဲ့ အေကာင္ေတြကေန အဆိပ္လိုမ်ိဳးပါ ထုတ္တယ္။ Secretory diarrhea ေခၚတယ္။ အူနံရံက (ဆဲလ္) ေတြထဲက ေရေတြပါ ထြက္သြားေစတယ္။ ကပ္ေရာဂါတခု ျဖစ္တယ္။ အျမန္ကူးစက္လို႔၊ ေနရာတခုမွာ လူေတြ အမ်ားၾကီးလာ ျဖစ္တယ္။ ေရနဲ႔ဓါတ္ဆား ႏိုင္ေအာင္ ျပန္မျဖည့္ႏိုင္ရင္ ေသတယ္။

ရြာတရြာမွာ ကာလ၀မ္းျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ေသကုန္ၾကျပီ။ အဖိုးၾကီးတေယာက္ သားေတြ၊ သမီးေတြက အစားအေသာက္ ဆင္ျခင္ဘို႔ ေျပာတာ နားမေထာင္ဘူး။ သူ႕မွာ အားကိုးစရာ ရွိတာကိုး။ ေဗဒင္က “သူမ်ားသတ္လို႔သာ ေသရမယ္” လို႔ ေဟာထားတာ။ ၀မ္းေရာဂါကအစ ဘာေရာဂါမွ ဂရုစိုက္စရာ မလိုဘူးေပါ့။ ကူးပါေလေရာ၊ ျဖစ္ပါေလေရာ။ ေသပါေလေရာ။ ကာလ၀မ္းမို႔ ခ်က္ခ်င္း သျဂႋဳလ္ၾကရတယ္။ အကာလညအခါ ဖ်ာလိပ္ထဲမွာထည့္ သခၤ်ဳိင္းကုန္းပို႔ရတယ္။ သုဘရာဇာမ်ားက မူးခ်ိန္ေပါ့။ အဖိုးၾကီးအေလာင္း တြင္းထဲျပစ္ခ်၊ အရက္ ဆက္ခ်ေနလိုက္ၾကတယ္။ အဖိုးၾကီးက တကယ္ မေသေသးဘူး။ Coma-like state ေျမာေနတယ္ ေခၚတာမ်ိဳးေပါ့။ သတိျပန္ရလို႔ ေျမက်င္းထဲက ထလာေတာ့တယ္။ အရက္မူးမူးနဲ႔ သုဘရာဇာေတြက တေစၧမွတ္ျပီး၊ ေပါက္ျပားနဲ႔ ေခါင္းခ်လိုက္တာ အခုမွ တကယ္ေသပါေလေရာ။ မွန္လိုက္တဲ့ ေဗဒင္။

၀မ္းေရာဂါ ကင္းစင္ၾကပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၄-၆-၂၀၁၀

ကိုယ္၀န္မဟုတ္တဲ့ ဗိုက္ထဲကအလံုး Ovarian Cyst

2010-06-14T13:58:00.000+06:30

Q: ဆရာရွင့္
(၁) ကြ်န္မ အသက္ ၂၅ တုံးက ေရအိတ္ ထုတ္ဖူးပါတယ္။ သားဥျပြန္တခုပါ ထုတ္လိုက္ရလို႔ ယခု အသက္ ၃၃ ႏွစ္မွာ ကေလးယူဖို႔ လြယ္ကူႏိုင္ပါသလား။ ဘာအခက္အခဲမ်ား ရွိႏိုင္ပါသလဲ။ ေနာက္ႏွစ္မွာ ကေလးယူဖို႔အတြက္ ခုခ်ိန္မွာ အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆး၀ါး၊ ဘာေတြ ၾကိဳတင္ မွီ၀ဲဖို႔ လိုပါသလဲ။

(၂) ေရအိတ္က ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ပါသလဲ ေသခ်ာသိခ်င္ပါတယ္။ အပ်ဳိ-အအို မေရြး အသက္အရြယ္ မေရြး ျဖစ္ေနတာကိုလဲ ေတြ႔ေနရပါတယ္။ Ovarian Cyst လို႔ ေရးထားပါတယ္။ မခြဲခင္က ဗိုက္မသိမသာေလး ပူပါတယ္။ နဂိုက ပိန္တဲ့လူဆိုေတာ့ ၀လာသလို ထင္ရတယ္။ ဗိုက္ဆာလို႔ အစာစားမယ္ဆိုေတာ့ နဲနဲဘဲ စားရေသးတယ္၊ ဗိုက္က ျပည့္သြားျပီး၊ ဗိုက္တင္းသြားတယ္။ ဆက္စားခ်င္ေပမဲ့ မစားႏိုင္ေတာ့သလိုျဖစ္တယ္။ ရင္ျပည့္ေနသလို ျဖစ္ပါတယ္။ အဲေလာက္ဘဲ ခံစားရပါတယ္။ အိတ္ထမတင္ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ၾကည့္ေတာ့လဲ ဘာမွမထူးျခားဘူး။ ဗိုက္ထဲမွာ အလုံးျဖစ္ေနမလားဆိုျပီး။ စိုးရိမ္လုိ႔ ေဆးခန္း သြားေတာ့မွ ေရအိတ္ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ သိရပါတယ္။ ေရအိတ္ထဲမွာ အရည္ေနာက္ေနာက္ေတြလို႔ဘဲ ေျပာပါတယ္။ တျခားဟာေတြ ေတြ႔တယ္လို႔ေတာ့ မေျပာပါဘူး။ သားဥျပြန္မွာ ေသြးေၾကာေတြ ရစ္ပတ္ေနလို႔ ေရအိတ္ ထုတ္ရ ခက္တဲ့အတြက္ အဲဒါပါ ထုတ္လိုက္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

A: အရြယ္ေရာက္ အမ်ိဳးသမီးတိုင္း မ်ိဳးဥအိတ္မွာ အလံုးဆိုတာေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ကုစရာမလိုဘဲ ေပ်ာက္သြားတာက မ်ားပါတယ္။ ကုစရာလိုတဲ့ Ovarian Cyst ဆိုတာကလည္း အျဖစ္မ်ားတဲ့ ေရာဂါတခုပါ။ အရြယ္မေရြး ေျပာရမလားဘဲ။ အပ်ိဳေလးေတြေရာ အဖြါးၾကီးေတြကိုပါ ခြဲေပးရဘူးတယ္။ Tumor ေခၚတဲ့ အလံုး-အၾကိတ္ေတြဟာ ကင္ဆာ မဟုတ္တာေရာ ဟုတ္တာပါ၊ ဘာလို႔ျဖစ္သလဲ အတိအက် ေျပာမရတဲ့ အမ်ိဳးအစားပါ။ ကံတရားကုိသာ လႊဲခ်ၾကရေအာင္။

Ovary ဆိုတာ အမ်ိဳးသမီးတိုင္းမွာ ဘယ္နဲ႔ညာ တခုစီရွိတယ္။ Uterus သားအိတ္ေဘးက ခ်ိဳလိုထြက္ေနတဲ့ Uterine tubes သားအိတ္ျပြန္ ႏွစ္ဘက္ရဲ႕ အဖ်ားဘက္ ေအာင္နားမွာ တြဲေလာင္းေလး ရွိေနတယ္။ အရြယ္ေရာက္ အမ်ိဳးသမီး တဦးရဲ႕ မ်ိဳးဥအိတ္က ၃ x ၁႕၅ x ၁႕၅ စင္တီမီတာ အရြယ္ရွိတာပါ။ လက္တဆစ္ေလာက္ေပါ့။ ဒီဟာေလးကေန Ovarian Cyst ျဖစ္ရင္ ကုိယ္၀န္ရင့္မာ အရြယ္ေလာက္ထိ ၾကီးလာႏိုင္တယ္။

အလံုးျဖစ္လာတာကို အေတာ္မ်ားမ်ား သတိမထားမိတတ္ပါ။ ရာသီလာတာလည္း ပံုမွန္။ နာတာကလည္း မသိမသာ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္သလို ဗိုက္ကေလး ပူလို႔ စူလာမွ သိရတာ မ်ားတယ္။ အလံုးက ဗိုက္ထဲမွာ (အမွန္က ဗိုက္ေအာက္ တင္ပါးဆံုရိုးကြင္းထဲမွာပါ) သူနဲ႔ တြယ္ေနတဲ့ သားအိတ္ျပြန္က ေနာက္တို႔ ေဘးတို႔မွာ ကပ္ေနတာ မဟုတ္လို႔ ခပ္လြယ္လြယ္ ေရြ႕ရွား လႈတ္ရွားႏိုင္တယ္။ လႈတ္ရင္း၊ ေရြ႕ရင္းနဲ႔ အညွာနဲ႕တူတဲ့ ေနရာက လိမ္ျပီး၊ သူ႔ဟာသူ ခ်ည္သလို ျဖစ္တတ္ေသးတယ္။ အဲလိုျဖစ္ရင္ နာတာခံစားရေတာ့မယ္။ မခြဲရင္ ေသြးထြက္၊ ေပါက္ထြက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ဒီေရာဂါကို ခြဲကုရတာပါ။ ျဖစ္လာတဲ့အလံုး သပ္သပ္ကို ခြဲစိတ္ထုတ္လိုက္တာက အေကာင္းဆံုး။ အလံုးျဖစ္လာတာက မ်ိဳးဥအိတ္ တခုလံုးကေန ျဖစ္လာတာ မဟုတ္ပါ။ တေနရာကသာ ျဖစ္တာ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေကာင္းေနေသးတဲ့ မ်ိဳးဥအိတ္ကို ခ်န္ထားဘို႕လိုတယ္။ အလံုးက အဖံုးနဲ႔ရွိလို႔ ခြဲစိတ္ရွင္းရတာ ပိုလြယ္တယ္။ တခါတေလ မလြယ္ဘူး။ ၾကာမွ ခြဲရရင္၊ ၾကီးလြန္းရင္၊ မ်ိဳးဥသာမကာ ျပြန္ကိုပါ ခ်န္မရတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ မ်ိဳးဥအိတ္တဖက္နဲ႔ ျပြန္တဖက္ မရွိရင္ သားသမီးရဘို႔ တ၀က္ေတာ့ အခြင့္အလမ္း နည္းသြားေစတယ္။ မ်ိဳးဥအိတ္နဲ႔ ျပြန္၊ ႏွစ္စံုလံုး ရွိေနပါမွ အမ်ိဳးသမီး ပီသေစႏိုင္လို႔ပါ။ မ-ေဟာ္မုန္းေတြ ပံုမွန္ထြက္၊ လင္ယူ-သားေမြး၊ ကေလးယူဘို႔လဲ စိတ္ခ်ရမယ္။

Ovarian cyst တခါ ျဖစ္ဘူးရင္ ေနာက္ထပ္ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ ရာသီ မမွန္ရင္။ သိပ္ငယ္ငယ္ကတည္းက ၁၁-၁၂ ႏွစ္သမီးကစ ရာသီကလာရင္၊ ကေလးမရတဲ့သူ၊ လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္း နည္းသူ၊ ကုိယ္အေပၚပိုင္း အဆီမ်ားသူ ေတြမွာ ျဖစ္တတ္ေလ့ရွိတယ္။

အိတ္ထဲမွာရွိေနတာက အမ်ိဳးမ်ိဳး။ အမ်ားအားျဖင့္ ခပ္၀ါ၀ါအရည္။ ေခြ်းထြက္အိတ္ထဲက အရည္မ်ိဳးပါရင္ ခပ္ျမစ္ျပစ္ ျဖစ္မယ္။၊ အဆီေတြ ပါႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ၾက ထူးဆန္းတာေတြ ပါေနတတ္တယ္။ ဆံပင္လို အေမႊး၊ အရိုးလို၊ သြားလို၊ အရိုးႏုလို စတာေတြ။ ေတာမွာ “အပင္းထည့္တယ္” လို႔ ေျပာတတ္ၾကတာမ်ိဳးေပါ့။ Dermoid cyst ေခၚတယ္။ အမွန္က လူ႔ကုိယ္ခႏၶာမွာ ရွိေနတဲ့ (တစ္ရွဴး) အမ်ိဳးအားလံုးက ပါေနႏိုင္တယ္။ မ်ိဳးဥအိတ္သာ မဟုတ္ပါ အေရျပားမွာလည္း ဒါမ်ိဳး ျဖစ္တတ္တယ္။

အဲလို ခြဲထားခံရသူအတြက္ စိတ္မပ်က္ပါနဲ႔။ ကင္ဆာကို မေျပာင္းေစတတ္ပါ။ ကေလးရဘို႔ ၅၀% ဆိုတာ နည္းတဲ့ အခြင့္အလမ္း မဟုတ္ပါ။ ေသျခာပါတယ္ဆိုတဲ့ တားေဆးေတြက ၉၉% စိတ္ခ်ပါဆိုတဲ့ အထဲကေန ကုိယ္၀န္ ေဆာင္သူ ရွိတယ္။ အစား ေရွာင္စရာ မလိုပါ။ က်န္းမာေအာင္သာ မွ်တတဲ့အစာ စားပါ။ ေဆးလည္း ပံုမွန္ အားေဆးသာ လိုပါတယ္။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျပီဆိုရင္ OG နဲ႔ ျပပါ။ အရင္ ခြဲစိတ္မွတ္တမ္းေတြ သိမ္းထားဘို႔ လိုမယ္။ ခြဲစိတ္ထားျပီး၊ ခ်က္ခ်င္း ကုိယ္၀န္ မယူသင့္ေသးပါ။ သေႏၶ တားေဆးသံုးရင္ မ်ိဳးဥမထြက္ေစတာမို႔ Ovarian cyst ျဖစ္မွာကို တားဆီးေပးရာက်တယ္။ ကေလး ယူေတာ့မယ္ဆိုရင္ ကိုယ္၀န္တားေဆး မသံုးဘဲ၊ ၾကာရင္ IUCD မၾကာရင္ Condom သံုးသင့္တယ္။ တဖက္ထဲကသာ မ်ိဳးဥထြက္ေနရသူမို႔ ထြက္ေနေစခ်င္တယ္။ ၃-၄ လအၾကာ၊ ဘာမွ မတားေတာ့ရင္ ကေလးအေမ အေခၚခံရပါေတာ့မယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၄-၆-၂၀၁၀

ၾကြက္တက္ျခင္း Cramps

2010-06-08T00:31:00.000+06:30

ဆရာရွင့္၊ က်န္းမာေရး ေဆာင္းပါးေလးေတြကို ဆရာ့ Blog မွာ ၀င္ဖတ္ျဖစ္ပါတယ္။ ယခုလဲ ၾကြက္တက္တဲ့ေရာဂါနဲ႔ ပတ္သတ္တာ သိခ်င္လုိ႔ပါ။ က်မအေမက ေျခသလုံးၾကြက္သား ၾကြက္ခဏခဏတက္လို႔ ေဆးေသာက္ေနရပါတယ္။
ဘာေၾကာင့္ ၾကြက္ခဏခဏ တက္တာလဲဆိုတာ သိခ်င္ပါတယ္ရွင္။ ေဆးေသာက္ေနတုန္းပဲ သက္သာျပီး၊ ေဆးရပ္ လိုက္တာနဲ႔ ျပန္ျဖစ္ေနလုိ႔ ေဆးကို စြဲေသာက္တာေရာ ေကာင္းရဲ့လားဆိုတာ သိခ်င္လို႔ပါ။ ေဆးမေသာက္ဘဲ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္တာမ်ိုဳး၊ အစားအေသာက္ ေရွာင္တာမ်ိဳး လုပ္လို႔ရလ်င္လဲ ညြန္ျပေပးေစလုိပါတယ္။

ေဘာလံုးသမားေတြ ၾကြက္တက္တာကို ၀ါသနာအိုးတိုင္း ျမင္သိၾကတယ္။ ေဘာလံုး မကန္ဘူးတဲ့သူေတြ အိမ္မွာေနရင္း၊ ၾကြက္တက္တာေတြလည္း အမ်ားၾကီးဘဲ။ ေျခသလံုးနဲ႔ ေပါင္က ၾကြက္သား အျဖစ္မ်ားဆံုးဘဲ။ အလြန္မတန္ နာလွတယ္။ အိပ္ေနရင္း နာတာမ်ိဳးက ေျခ-လက္ကို အေညာင္းဆန္႔ရာကေန ၾကြက္သားမွ်ဥ္ နည္းနည္းမွာ နာလာတာ။ ၾကီးသူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္လို႔ မွတ္ၾကေပမဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြလည္း ျဖစ္တာဘဲ။ ေအးတဲ့အခ်ိန္ ပိုျဖစ္တယ္။

ဘာလို႔ျဖစ္လဲဆိုတာ ဆရာ၀န္က အတိအက် မေျပာႏိုင္ပါ။ မတိမက် ေျပာရရင္ေတာ့ လွခ်င္-သန္ခ်င္လို႔ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္တာ၊ အားကစားလုပ္တာမွာ ၾကြက္သား ပန္းသြားရလို႔ပါ။ အားလည္း မကစားသူေတြမွာ အ၀လြန္လို႔၊ ေရနဲ႔ ဓါတ္ဆား နည္းသြားလို႔၊ ရာသီ-ေသြးဆံုး၊ ေဟာ္မုန္း နည္းသြားလို႔၊ ေသြးအေလွ်ာက္ နည္းလို႔၊ အာရံုေၾကာ-ၾကြက္သား တခုခုျဖစ္လို႔၊ “လို႔” ေတြကုိသာ အျပစ္ဖို႔ပါေလ။ Statins (ကိုလက္စေထာ) က်ေဆး၊ ဆီးခ်ိဳက်ေဆးနဲ႔ လည္ပင္းၾကီးေဟာ္မုန္း နည္းသူ ေတြမွာလည္း ျဖစ္တတ္ပါေသးတယ္။

ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ျဖစ္တဲ့ၾကြက္သားကို တအားတင္းေအာင္ လုပ္ေပးပါ။ ေျခသလံုးျဖစ္ရင္ ေျခမကို အေပၚဆန္႔ေပးသင့္တယ္။ တအားႏွိပ္တာမ်ိဳး၊ ဆန္႔ေပးတာမ်ိဳး လုပ္ေပးျပီးရင္ ၾကြက္သားကို သူ႔အေၾကာအတိုင္း ခပ္ေဖါ့ေဖါ့ ဆက္ႏွိပ္ေပးပါ။
ဆရာ၀န္ေတြနဲ႔ ကူတဲ့လူေတြထက္ ခံရတဲ့လူက ဘာလုပ္ေပးရင္ ေကာင္းမယ္ဆိုတာ ပိုသိတယ္။ “ေနရာတကာ ဆရာ-ဆရာ၀န္ မလုပ္ခ်င္နဲ႔”။ ခိုင္းတာသာ လုပ္ေပးပါ။ ဒါေပမဲ့ ခိုင္းတာလုပ္တဲ့အက်င့္ ဒါကလြဲရင္ မက်င့္ခ်င္နဲ႔။ “တပည့္ၾကီးမ်ား တိုင္းျပည္” ျဖစ္သြားလိမ့္မယ္။

ကုိယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္္၊ ဆား အစားနဲရင္၊ ေခြ်းထြက္မ်ားရင္ နာတတ္တာေတြကလည္း ဒီသေဘာမ်ိဳးဘဲ။ ၀မ္းေလ်ာလို႔၊ (ပိုဆက္ဆီယမ္) နဲ႔ (ကယ္လ္စီယမ္) နည္းလို႔ ျဖစ္တာကို Tetany ေခၚတယ္။ အူ၊ အစာအိမ္၊ သားအိမ္၊ ဆီးအိမ္၊ သည္းေျခအိတ္ေတြမွာ အဲလိုျဖစ္လို႔ နာတာကို Colicky pain လို႔ေခၚတယ္။ ရာသီလာတံုး နာတာကို Dysmenorrhea ေခၚတယ္။ အေခၚမတူေပမဲ့ အနာသက္သာေဆးေတြေပးတာ တူပါတယ္။ Paracetamol, Ibuprofen, Diclofenic ေဆး။ ၾကြက္တက္တာကို Quinine (ငွက္ဖ်ားေဆး) အျပင္ Naftidrofuryl, Dihydropyridine, Phenylalkylamine ေဆးေတြနဲ႔လည္း ကုႏိုင္တယ္။

ေသြးတိုးေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္၊ ႏွလံုးေရာဂါေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ္ေရာင္လို႔ျဖစ္ျဖစ္ ဆီးေဆး (ဆီးေအာင့္တာ ေပ်ာက္တဲ့ေဆး မဟုတ္၊ ဆီးအတင္း သြားေစတဲ့ေဆး) ကို မၾကာခဏ ေသာက္ရသူမ်ား၊ ေသာက္တိုင္း (ပိုဆက္ဆီယမ္) ေဆးေသာက္ပါ။ ၀ယ္ရတာ ခက္တတ္တယ္။ ေကာင္းတာက အုန္းရည္ တလံုး-ႏွစ္လံုး ေသာက္လိုက္ပါ။ ေရေႏြးၾကမ္း အျမဲေသာက္ပါ။

Vitamin B complex, Calcium, Potassium ကို ပံုမွန္ေသာက္ပါ။ Calcium gluconate ကို IV ေသြးျပန္ေၾကာထဲ ထိုးေပး ႏိုင္တယ္။ ဒီေဆး သံုးမ်ိဳးထဲက (ကယ္လစီယမ္) တခုဘဲ ဆီးေက်ာက္ေရာဂါအတြက္ သတိထားဘို႔ လိုတယ္။ ၾကာၾကာ ေသာက္တာ ကိစၥမရွိပါ။ အနာအကိုက္ ေပ်ာက္ေဆးေတြကေတာ့ အစာနဲ႔ တြဲေသာက္ရတယ္။ ေဆးတခုခ်င္းအေၾကာင္း သိခ်င္ရင္ သပ္သပ္ ရွာဖတ္ပါ။ ေရးတင္ထားတာ ရွိပါတယ္။

ေရေႏြးနဲ႔ ေရခ်ိဳးတာ ေကာင္းတယ္လို႔ ေအးတဲ့တိုင္းျပည္က ဆရာေတြက အၾကံေပးတယ္။ ပူေလာင္၊ အိုက္စပ္တဲ့ ေနရာမွာ ေနရသူေတြအတြက္ ဒီအၾကံက မဟန္ဘူး။ နာတဲ့ေနရာ ႏွိပ္ျပီးတာနဲ႔ ေအးတာကပ္ပါ။ ေရ၊ ORS ဓါတ္ဆားရည္ တိုက္ပါ။ ေရေသာက္ မနည္းပါနဲ႔။ ေရပုလင္း မထားဘဲ၊ အားကစား မလုပ္နဲ႔။ ဘယ္ကစား လုပ္လုပ္၊ ေသြးပူေအာင္ အရင္လုပ္ပါ။ ဘာဘဲလုပ္လုပ္ ျပင္းျပင္းထံထံ မလုပ္ခင္၊ ေျဖးေျဖး-မွန္မွန္ လုပ္ပါ။

ဓါတ္ဆားေတြ ၾကြယ္၀တဲ့အစာေတြ စားသံုးရမယ္။ ေမးရင္ စာရင္းရွည္ၾကီး ရွိတယ္။ လူစားတာေတြပါဘဲ။ (ကယ္လ္စီယမ္) ၾကြယ္တာေတြက ပင္လယ္ငါး၊ ဒိန္ခဲ၊ တို႔ဖူး၊ မံုလာစိမ္း။ (ပိုတက္ဆီယမ္) ၾကြယ္တာေတြက အုန္းရည္၊ ငွက္ေျပာသီး၊ ဆီးသီး၊ လိမ္ေမာ္သီး၊ စပ်စ္သီး၊ ဖရံု၊ ဟင္းႏုႏြယ္၊ ဒိန္ခ်ဥ္၊ ကြမ္းသီးေဂၚဖီထုပ္၊ အာလူး၊ ပဲသီးေတာင့္၊ မံုလာဥခ်ိဳ။

ျဖစ္တတ္သူမ်ား အိပ္ရင္ ေျခေထာက္ေအာက္က အခုအခံ ထားသင့္တယ္။ အိပ္ေပ်ာ္ေနတံုး ေျခမ-ေျခေထာက္ ေအာက္စိုက္ေနရင္ ျဖစ္တတ္တယ္။ မအိပ္ခင္ ဘယ္မွမေရြ႕တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ စက္ဘီးစီးတာ ကာကြယ္ရာက်တယ္။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ေျခသလံုးေတြကို ဆုပ္နယ္ခံျပီးမွ အိပ္ရရင္ ဇိမ္လည္းက်တယ္။ ႏွိပ္ေပးသူလည္း ပိုက္ဆံမရရင္ ကုသိုလ္ရတယ္။ တက္မဲ့ ၾကြက္လည္း မတက္ႏိုင္ဘူး။

Dr. တင့္ေဆြ
၆-၆-၂၀၁၀

Varicose veins ေသြးေၾကာထံုးျခင္း

2010-06-04T13:08:00.002+06:30

“အေၾကာျပတ္ျခင္း” ကို ဖတ္ျပီး၊ “အေၾကာထံုး” တာလည္း သိခ်င္တယ္ဆိုလို႔။ ေနာက္တခါ “သားေၾကာျဖတ္” တာ ေရးရမလားဘဲ။

ဗမာစကားမွာ “အေၾကာ” ဆိုတာကို အလြယ္ သံုးတတ္ၾကတယ္။ Nerve အာရံုေၾကာ၊ Muscle ၾကြက္သား၊ Tendon အရြတ္၊ အကုန္ အေၾကာခ်ည္းဘဲ ေျပာတယ္။ တခါတေလ ဘာေျပာတယ္ဆိုတာ မွန္းမရတတ္ဘူး။ “ရွက္ေၾကာျပတ္တာ” တာ့ ဆရာ၀န္ေရာ၊ လူနာပါ အတူတူ သိၾကတယ္။ တျခားလူမ်ိဳးေတြက မသိၾကရွာဘူး။

ေသြးေၾကာဆိုတာ ႏွလံုးကေန တကုိယ္လံုး ေရာက္ေအာင္လႊတ္ေပးတဲ့ Artery ေသြးလႊတ္ေၾကာ နဲ႔ ခႏၶာကုိယ္အႏွံ႔ကေန ႏွလံုးဆီကို ျပန္လာတဲ့ Vein ေသြးျပန္ေၾကာ ဆိုျပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ Capillaries ေသြးေၾကာမွ်ဥ္ေလးေတြ ဆိုတာလည္း ရွိပါေသးတယ္။ မ်က္စိနဲ႔ေတာ့ မျမင္ႏိုင္ဘူး။ Varicose veins ေသြးေၾကာထံုးေရာဂါက ေသြးျပန္ေၾကာမွာ ျဖစ္တာပါ။

ေသြးျပန္ေၾကာ အတြင္းမွာ တဖက္သတ္သာ ေသြးစီးေအာင္လုပ္ေပးတဲ့ Leaflet Valves အဆို႔ရွင္ေတြ ရွိေနတယ္။ ေသြးလႊတ္ေၾကာကေတာ့ ႏွလံုးက ညွစ္ေပးလို႔ ေသြးစီးသြားေစႏိုင္ေပမဲ့၊ ေသြးျပန္ေၾကာထဲက ေသြးေတြ ေနာက္ျပန္ မစီးေအာင္ သူတို႔ကေန လုပ္ေပးၾကတယ္။ ဒီေကာင္ေတြ ေကာင္းေကာင္း အလုပ္ မလုပ္ေတာ့ရင္ ဒီေရာဂါ ရတယ္။ အမွန္က အေၾကာေတြ ထံုးေနတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ေဖါင္း-ေရာင္-တြန္႔ေနတာပါ။ ခပ္ျပာျပာ၊ အေရျပားေပၚမွာ ေဖါင္းၾကြေနတာ။ အမ်ားဆံုး ေတြ႔ႏိုင္တာက ေျခသလံုး ေနာက္ဖက္မွာ။ ၾကာေလ ေဖါင္းေလ။ ၾကည့္မေကာင္းတာအျပင္ နာတတ္တယ္။ ယားတတ္တယ္။

အသက္ ၅၀ ေက်ာ္ရင္ ၂ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ေလာက္ အနည္းနဲ႔အမ်ား ရွိလာတတ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုမ်ားတယ္။ မ်ိဳးရိုး လိုက္တတ္တယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ရတာ၊ အ၀လြန္တာ၊ ေသြးဆံုးတာ၊ အသက္ၾကီးတာ၊ အၾကာၾကီး ရပ္ရတာ၊ ေျခေထာက္ ခိုက္မိတာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္လာေစႏိုင္တယ္။ Piles လိပ္ေခါင္းဆိုတာလည္း စအိုမွာ ဒီလိုသေဘာ ျဖစ္တာပါဘဲ။ ဒါ့အျပင္ ခပ္ဆင္ဆင္ Spider veins ပင့္ကူလို ျဖစ္ေနတာလည္း ရွိတယ္။

ေျခေထာက္ ေရာင္လာမယ္။ Cramps ၾကြက္သား နာတာ ျဖစ္တတ္တယ္။ သူကို ခိုက္မိလို႔ အနာျဖစ္ရင္ ေပ်ာက္ခဲလွတယ္။ အနာကို ခိုက္မိျပန္ရင္ ေသြးအလြန္ထြက္မယ္။ ေျခမ်က္စိအနားမွာ ျဖစ္ေလ့ရွိတယ္။ ႏွင္းကူနာလိုပါ ျဖစ္လာတတ္တယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြဆိုရင္ Thrombophlebitis ေသြးျပန္ေၾကာေရာင္တာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ျပႆနာ ၾကီးတာက သိပ္ဆိုးမွပါ။ ေသြးေလွ်ာက္တာ နည္းလြန္းလာလို႔။ လမ္းေတာင္ မေလွ်ာက္ႏိုင္၊ မရပ္ႏိုင္ ျဖစ္လာတယ္။ တခ်ိဳ႕ၾက အနာက Carcinoma or Sarcoma ကင္ဆာ ေျပာင္းသြားတတ္ ေသးတယ္။

ေျခေထာက္ျမွင့္ထားျပီး နားပါ။ Compression stockings ၾကပ္ေအာင္စီမံထားတဲ့ ေျခအိမ္တမ်ိဳး ၀တ္ထားပါ။ နာတာကို Ibuprofen ေသာက္ရတယ္။ Aspirin ကေတာ့ ေသြးခဲတာအတြက္ပါ ေကာင္းတယ္။ အစာလမ္း ေသြးမယိုေအာင္ေတာ့ သတိထားပါ။ ေသြးခဲတာျဖစ္ရင္ ေသြးမခဲေဆး Anti-coagulation ေပးမယ္။ Thrombectomy, Foam Sclerotherapy အခဲကိုခြဲထုတ္တာ လုပ္ရတယ္။

ေသြးေၾကာထံုးတာကို သမားရိုးက် ခြဲစိတ္နည္းက Vein stripping ျဖစ္တယ္။ ျဖစ္တဲ့ေသြးျပန္ေၾကာကို ခြဲထုတ္ျပစ္တာပါ။ ေခတ္ေပၚနည္းကေတာ့ Ultrasound သံုးျပီး Sclerotherapy နဲ႔ ေရဒီယိုလိႈင္းသံုးတဲ့ Radiofrequency ablation ေနာက္ျပီး ေလဆာသံုးတဲ့ Endovenous laser နည္းေတြျဖစ္တယ္။ ေျခေထာက္ကေန ႏွလံုးဆီကို ျပန္လာတဲ့ ေသြးေတြရဲ႕ ၉၀% က အတြင္းပိုင္းက ေသြးျပန္ေၾကာေတြကေန လုပ္ေပးတာမို႔၊ ေသြးေၾကာထံုး ျဖစ္ေစတတ္တဲ့ အေပၚယံ ေသြးျပန္ေၾကာကို ခြဲစိတ္ထုတ္ျပစ္တာ ျပႆနာမၾကီးဘူး။

ေျခေထာက္ အဖ်ားပိုင္းကို ျမွင့္ထားျပီး နားပါ၊ ထိုင္ေနရင္လည္း ေျခေထာက္ေတြကို ခ်ိတ္မထားနဲ႔။ ေအာက္ပိုင္း အ၀တ္အစား ခပ္ေခ်ာင္ေခ်ာင္၀တ္။ ထမီ နဲ႔ ဂါ၀န္။ စကပ္လည္းရတယ္။ မတိုေစနဲ႔ အေၾကာထံုးတာ လူျမင္မယ္။ အ၀ မလြန္၊ အလြန္ မ၀ေစနဲ႔။ ရပ္ရတဲ့ အလုပ္မွန္သမွ် ေရွာင္။ မတ္တတ္ရြာကလူေတြ သတိထား။ မရပ္ရေအာင္ ေရေတာင္ မခ်ိဳးနဲ႔ ေရဘဲကူး။ ရွဴေပါက္ရင္လည္း ရပ္မေပါက္နဲ႔။ အမ်ိဳးသမီးေတြ အျဖစ္မ်ားတာ ဒါ့ေၾကာင့္ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ကုိယ္၀န္မေဆာင္နဲ႔။ ေသြးမဆံုးေစနဲ႔။ အသက္ မၾကီးေစနဲ႔။

Dr. တင့္ေဆြ
၄-၆-၂၀၁၀

အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၁၇) အမ်ိဳးသမီး ျပီးျခင္း Female orgasm

2010-06-02T19:46:00.001+06:30

တေယာက္ကေန သူ႔ဇနီးမွာျဖစ္ေနတာကို အဂၤလိပ္လိုေရး ေမးလာလို႔ ေျဖတဲ့စာျဖစ္ပါတယ္။

“Orgasm ဆိုတာ လိင္စိတ္ႏိုးဆြရာက ျဖစ္လာတဲ့ အက်ိဳးရလဒ္ ဇီ၀ကမၼျဖစ္စဥ္တရပ္” လို႔ အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ပါတယ္။ “လိင္ဆက္ဆံမႈ ျဖစ္စဥ္ရဲ႕ အဆံုးပိုင္း” လို႔ ေယဘူယ်ေျပာၾကေပမဲ့ အတိအက်ဆိုရင္ မဟုတ္ေသးပါ။ (မာစတာေဘးရွင္း) ကို ဆက္ဆံမႈတခုရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတခုျဖစ္ျဖစ္၊ အျပီးေရာက္သြားေအာင္ျဖစ္ျဖစ္ လုပ္လို႔ရတယ္။ တေယာက္တည္းက ျဖစ္ျဖစ္ တေယာက္မကျဖစ္ျဖစ္၊ အဂၤါတမ်ိဳးထဲသံုးျပီး ရရွိႏိုင္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ Orgasm က်ား-မ ႏွစ္မ်ိဳး ရွိတာထဲက “မ” နဲ႔ ပတ္သက္တာကိုသာ ေရြးေရးပါမယ္။

အျပီးေရာက္ဘို႔ ေယာက္်ား ၂-၅ မိနစ္၊ မိန္းမ ၂၀ မိနစ္ၾကာတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ သုေတသန အမ်ိဳးမ်ိဳးက ကိန္းဂဏန္း အမ်ိဳးမ်ိဳး ထုတ္တယ္။ မတူၾကဘူး။ မတူတဲ့ အထဲမွာ တူတာက “အမ်ိဳးသမီးမ်ားဟာ ေယာက္်ား တခါျပီးတိုင္း၊ သူတို႔ တခါမျပီးပါ။” ထပ္တူေသးျပန္တာက “မိန္းမေတြ ရာႏံႈးတခ်ိဳ႕ (၇-၁၀%) က တခါမွ မတခါဘူး။” တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ Orgasm ျဖစ္ရမွန္းကိုေတာင္မွ မသိရွာၾကပါ။

စိတ္ပ်က္စရာ မေကာင္းတာကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားဟာ ျပီးမသြားေပမဲ့ အမ်ားအားျဖင့္ ေက်နပ္မႈရၾကတယ္။ ပူးကပ္-ပြတ္သပ္မႈ၊ ယုယ-အႏွစ္သက္ခံရမႈ၊ စတာေတြအေပၚမွာ တန္ဘိုးၾကီးၾကီးထားတယ္။ နဲနဲလြဲေနတာတခုက “မိန္းမ ျပီးတာကို မိန္းမထက္ ေယာက္်ားက ပိုျဖစ္ေစခ်င္ေနတတ္တယ္။” အမ်ိဳးသမီး မျပီးတာက ငါ့ေၾကာင့္လား။ သူ႔ေၾကာင့္လား ေတြးလာလို႔ပါ။

၁၉၆၀ ခုႏွစ္မွာ က်ား ၃၁၂ နဲ႔ မ ၃၈၂ ကို Orgasm ျဖစ္ရင္ ဘာေတြ ျဖစ္လာသလဲဆိုတာ စမ္းသပ္ျပီး၊ ထုတ္ျပန္တာက “စိတ္လႈတ္ရွားမႈ အရွိန္တက္လာ၊ ေသြးစီးဆင္းမႈ မ်ားလာ၊ ဒီအဆင့္မွာ တန္းေနရာကေန (ေအာ္ဂဇင္) ျဖစ္လာျပီး၊ ေနာက္ဆံုး အားလံုး ျပန္ေလွ်ာ့က်သြားတယ္။” လို႔ ဆိုပါတယ္။ ၁၀ ႏွစ္ၾကာေတာ့ အမ်ိဳးသမီး သုေတသီတေယာက္ကေန ထပ္ျဖည့္တာက “စိတ္လႈတ္ရွားမႈထဲမွာ စိုးရိမ္မႈ၊ ခုခံႏိုင္စြမ္းမဲ့မႈနဲ႔ အျပန္အလွန္ ေျပာဆိုႏိုင္စြမ္းမရွိမႈ ေတြေၾကာင့္ လိင္စိတ္ကို နည္းေစႏိုင္သလို၊ (ေအာ္ဂဇင္) ရမွာကိုပါ တားဆီးေစႏိုင္တယ္။” တဲ့။

ေနာက္ ၁၀ ႏွစ္ၾကာျပန္ေတာ့ အမ်ိဳးသမီးပညာရွင္ တေယာက္က “Desire ဆႏၵက Arousal စိတ္ျဖစ္ေပၚမႈ နဲ႔ Orgasm ျပီးဆံုးျခင္းကို သက္ေရာက္ေစတာ မွန္ေပမဲ့၊ Orgasm ဟာ အထြတ္အထိပ္ မဟုတ္ဘူး။ ဆက္ဆံမႈ အဆင့္တဆင့္မွာလည္း ေက်နပ္မႈ ရေစႏိုင္တယ္” လို႔ ယူဆပါသတဲ့။ (ေအာ္ဂဇင္) ဟာ သာယာမႈအထြတ္အထိပ္လို႔ အလြယ္ေျပာတာ သိပ္မမွန္ပါ။ အဓမၼျပဳက်င့္တာ ခံရတဲ့အခါ ရွက္စိတ္နဲ႔ေရာျပီး၊ “အနည္းအပါး” ျဖစ္သြားတတ္ေသးတယ္။

Orgasm ဟာ က်န္းမာေရးအတြက္ အမ်ားၾကီး အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ ၁၉၉၇ တံုးက British Medical Journal မွာ အသက္ ၄၅-၅၉ ရွိသူ ေယာက္်ား ၉၁၈ ဦးကို ၁၀ ႏွစ္တာ စမ္းသပ္တဲ့အခါ၊ Orgasms နည္းနည္းသာ ျဖစ္ခဲ့သူေတြက ပိုျပီး အသက္တိုတယ္။ လိင္ဆက္ဆံမႈ ရွိခဲ့သူေတြမွာ ႏွလံုးေရာဂါျဖစ္တာလည္း ထက္၀က္ နည္းတယ္လို႔ ေရးခဲ့တယ္။ (ကလိုရီ) အမ်ားၾကီး သံုးျပစ္လို႔ အေလးခ်ိန္ က်ေစႏိုင္တယ္။

အမ်ိဳးသမီးမွာ Orgasm ရရင္ ကေလးရႏိုင္လမ္း ပိုမ်ားေစတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ အဲဒီခ်ိန္မွာ သူ႔ေမြးလမ္းက ပိုတိုသြားတဲ့ျပင္ စုပ္အား ျဖစ္လာလို႔တဲ့။ ဒါကို မွန္းေျပာၾကတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ၁၉၉၄ တံုးက (ေဗာ္လန္တီယာ) အမ်ိဳးသမီးေတြကို လိင္ဆက္ဆံေနတံုး (ဗဂ်ိဳင္းနား) ထဲမွာ Fiber optic cameras ထည့္ထားျပီး ေလ့လာတာပါ။

ဒီအဆင့္ ေရာက္ေတာ့မယ္ ဆိုတာကို သူမကိုယ္တိုင္ သိတယ္။ Sex flush မ်က္ႏွာနီျမန္းလာမယ္။ Clitoris သန္မာလာျပီး၊ အတြင္းကို ငံု႔လာတယ္။ Vagina ပိုစိုစြပ္လာျပီး၊ ႏုတ္ခမ္းၾကြက္သားငယ္က အေရာင္ရင့္ လာမယ္။ အ၀ပိုင္းက ၾကံဳ႔-ၾကပ္လာျပီး၊ က်န္အပိုင္းက ပိုရွည္၊ ပိုက်ယ္၊ ပိုေဖါင္းၾကြလာတယ္။ ရင္သားထိပ္ တင္းေတာင့္လာတယ္။ သားအိမ္၊ ေမြးလမ္း၊ စအို၊ တင္ပါးဆံုထဲက ၾကြက္သားေတြ “အလိုအေလ်ာက္” စည္းခ်က္က်က် ၾကံဳ႕လာတယ္။ ႏွလံုးခုန္ႏံႈး ျမန္လာတယ္။ အသက္ရွဴတာ ျမန္လာ-ျပင္းလာတယ္။ ဒါ့ျပင္ သားအိမ္ကပါ ၃-၁၅ ခါေလာက္ ၾကံဳ႕လာတယ္။ ကေလးဖြါးခ်ိန္ ထြက္တဲ့ Oxytocin ေဟာ္မုန္း ထြက္လာတယ္။ သာယာမႈ အထြတ္အထိပ္ကို ခံစားရတယ္။ Euphoric sensation “ပီတိလႊမ္းျဖာ ခံစားမႈပါ” လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။

ေယာက္်ားေတြလို ပန္းထြက္တာမ်ိဳး အမ်ိဳးသမီးကလည္း အဆံုးသတ္မွာ Ejaculation ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုၾကတယ္။ ဆီးသြားျပြန္ေဘးက Ducts ငယ္ေလးေတြကေန ဆီးသြားသလို အရည္ထြက္လာတဲ့။ ျငင္းေနၾကဆဲပါ။

Orgasm ကိုေတာ့ လူတိုင္းလိုလိုက သိၾကတယ္။ Anorgasmia, Ejaculatory Anhedonia, Inorgasmia ဆိုတဲ့ ေဆးေ၀ါဟာရေတြကိုေတာ့ ဆရာ၀န္တခ်ိဳ႕ေတာင္မွ သိပ္ သတိမထားမိတတ္ၾကပါ။ Orgasm မျဖစ္တာကို ေခၚတာပါ။

အမ်ိဳးသမီး ျပီးစီးေအာင္ ဘယ္လို ၾကံေဆာင္မလဲ။ Clitoris က အေရးပါလာတယ္။ (ကလိုက္ေတာရစ္) ဟာ အမ်ိဳးသား လိင္အဂၤါနဲ႔ ခႏၶာေဗဒအရ တသေဘာတည္း ျဖစ္တယ္။ သူ႔အေရးပါမႈကို အမ်ားက လက္ခံၾကတယ္။ Freud's theory အရ Clitoral orgasm (ကလိုက္ေတာရစ္) ေက်နပ္မႈ နဲ႔ Vaginal orgasm (ဗဂ်ိဳင္းနား) ေက်နပ္မႈ ဆိုျပီး၊ ႏွစ္မ်ိဳး ခြဲထားတယ္။ ပဌမ အမ်ိဳးအစားဟာ အပ်ိဳျဖစ္ခ်ိန္မွာ ျဖစ္တာနဲ႔ ေနာက္တမ်ိဳးက အရြယ္ေရာက္ျပီးသူေတြနဲ႔ ဆိုင္တယ္။ အပ်ိဳစစ္စစ္ ျဖစ္အံုးေတာ့ Clitoris ကို ႏိုးဆြရင္ (ေအာ္ဂဇင္) ရေစႏိုင္တာျဖစ္ျပီး၊ ေနာက္ တမ်ိဳးမွာေတာ့ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ကို အသံုးခ်မွ ရတာျဖစ္တယ္။

ဒီ (သီအိုရီ) အရဆိုရင္ အရြယ္ရွိသူေတြမွာ Clitoris ရဲ႕ အေရးပါမႈကို ေဘးခ်ိတ္ထားသလို ေျပာရာ က်ေနတယ္။ Clitoris မွာ ခံစားႏိုင္တဲ့ အာရံုေၾကာေတြ အမ်ားၾကီးရွိတာမို႔ ကလိရင္-ထိရင္ လိင္စိတ္ ၾကြေစတယ္။ ဆက္ဆံေနခ်ိန္မွာ ေနရာကို က်ားအဂၤါနဲ႔ ထိေစရင္ အဲဒီအက်ိဳးကို ရေစတယ္။ က်ားအဂၤါနဲ႔သာ မဟုတ္ပါ။ ကိုယ္တိုင္ျဖစ္ျဖစ္ ကရိယာနဲ႔ ျဖစ္ျဖစ္ ထိေစရင္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ခံစားၾကပံုခ်င္း တဦးနဲ႔တဦး မတူဘူး။ တခ်ိဳ႕က ထိပ္ေနရာကို ဘယ္ေလာက္ ထိ-ကိုင္-ပြတ္သပ္ပါေစ ခံႏိုင္ေပမဲ့၊ တခ်ိဳ႕ၾက သိပ္ Sensative ျဖစ္တာမို႔ အသာအယာ မဟုတ္ရင္ နာတာျဖစ္ေစတယ္။ ျမင္ႏိုင္တဲ့ေနရာ သာမကပါ၊ အထဲမွာ အဂၤါအ၀ ေဘးတဖက္ဆီ ဆက္ဆင္းသြားတဲ့ ျမင္းခြါပံုလို (တစ္ရွဴး) ရွိေသးတယ္။ ဒီအစိတ္အပိုင္းကိုပါ ထိမိရင္ ခံစားမႈပိုေစတယ္။ နာတာလည္း မရွိဘူး။

ေနာက္ထပ္ အေရးပါတာ လာျပန္ပါေသးတယ္။ G-spot ဆိုတဲ့ေနရာကို Dr. Ernst Grafenberg ကေန စေျပာခဲ့တာမို႔ သူ႔နာမည္ကို ဂုဏ္ျပဳထားတာပါ။ လူေျပာမ်ားတယ္။ တကယ္ ရွိတယ္-မရွိဘူး၊ ရွိရင္လည္း ဘယ္မွာရွိလဲ၊ ျငင္းေနၾကတံုးဘဲ။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) နံရံရဲ႕ ေရွ႕-အေပၚပိုင္း၊ ဆီးစပ္ရိုး ေအာက္-ေနာက္နားမွာလို႔ ေျပာတယ္။ ေနရာကို ႏွစ္ခြ ေရးရတာကေတာ့ ခႏၶာေဗဒကို စာသင္သလို ေျပာရရင္ လူတေယာက္ကို “မတ္တပ္ရပ္၊ ေရွ႕တည့္တည့္ၾကည့္၊ လက္ကို ဆန္႔တန္း၊ လက္၀ါးကို ျဖန္႔ျပီး ေရွ႕ကို မ်က္ႏွာမူတဲ့ အေနအထား” ေပၚ မူတည္ျပီး၊ တခုနဲ႔တခုကို ႏိႈင္းေျပာရတယ္။ ဆိုလိုတာက လက္ေျမွာက္ထားေပမဲ့ တံေတာင္ဆစ္ဟာ လက္ေကာက္၀တ္ရဲ႕ အထက္မွာ။ အိပ္ေနေန၊ မေနေန အမ်ိဳးသမီး ဆီးသြားလမ္းဟာ (ဗဂ်ိဳင္းနား)ရဲ႕ ေရွ႕မွာ ရွိတယ္လို႔ ေျပာရတယ္။

ရင္သား၊ တင္ပါး နဲ႔ စအိုတို႔ကလည္း လိင္စိတ္ၾကြေစတဲ့အျပင္ (ေအာ္ဂဇင္) အထိ အေထာက္အကူျပဳတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ Sexual dreams အိပ္မက္ေၾကာင့္လည္း ရေစႏိုင္တယ္။

စကားပံုတခုရွိတယ္။ “ေယာက္်ားသည္ မီး၊ မိန္းမသည္ ေရ” တဲ့။ မီးကေန ေရကို ပြက္ဆူေစရပါသတဲ့။ ဒီသေဘာအတိုင္း Orgasm ရေအာင္ ေယာက္်ားကေန စြမ္းေဆာင္ေပးဘို႔ လိုတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက စိတ္ျဖစ္ေပၚလာဘို႔ အခ်ိန္ ပိုယူတယ္။ သူတို႔အမ်ားစုက Foreplay ၾကိဳတင္ႏိုးဆြမႈ လုပ္တာကို အမ်ိဳးသားေတြထက္ ပိုသေဘာက်တယ္။ ဘယ္လို လုပ္သင့္တယ္ ဆိုတာ ေဆးပညာ မတတ္လည္း နားလည္ၾကတာမို႔ မေရးေတာ့ပါ။ ေရးခ်င္တာက “မေလာပါနဲ႔။ အတင္း မျဖစ္မေန Orgasm ရေအာင္ အလုပ္မခိုင္းပါနဲ႔။ OG သြားျပခိုင္းတာကို ေနာက္ဆံုးၾကမွ စဥ္းစားပါ။”

စိတ္တူသေဘာတူ ေယာက္်ား Orgasm ရတာကို အမ်ိဳးသမီးက သိပ္တန္ဘိုးထားတယ္။ သူ႔မအတြက္ပါ ေက်နပ္မႈ ျဖစ္ေစတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက တခါ Orgasm ရျပီး၊ ဆက္တိုက္ဆိုသလို စိတ္ျဖစ္ေပၚမႈ ျပန္ရလာတယ္။ ေယာက္်ားမ်ား ကေတာ့ တခါျပီးတဲ့ေနာက္ အခ်ိန္ ကန္႔လန္႔ကာ ခ်လိုက္ရေသးတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက “တဆက္တည္း” တခါမက ရႏိုင္တယ္။ Multiple orgasms ရွိတာ ေသျခာတယ္။ ေနာက္တခါ ထပ္ရတာက ပိုေတာင္ ျပင္းထံေသးတယ္။ ေနာက္ျပန္ရဘို႔က အရင္တခါေလာက္ အခ်ိန္မယူဘူး။ ဆိုင္ရာေနရာ-အဂၤါေတြက ပိုျပီး Sensitive ျဖစ္လာလို႔ပါ။ သူတို႔မွာ (ေအာ္ဂဇင္) ကို ခံစားရခ်ိန္ကလည္း အမ်ိဳးသားထက္ အခ်ိန္ပိုၾကာတယ္။ “ေယာက္်ားထက္အရင္ မိန္းမက Orgasm ရတာမ်ိဳးက (ပါဖက္) ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုႏိုင္တယ္။”

Orgasm ရေစခ်င္ရင္ အမ်ိဳးသမီးအေနနဲ႔ စိတ္ပိုင္းအေျခအေန လံုျခံဳမႈရွိေနေစသင့္တယ္။ အေဖၚမွာ STD ရွိသလား။ သူမ်ားေတြ ျမင္မွာေလလား။ Orgasm ဆိုတာက ဘယ္လိုက ဘယ္လို ဆိုတာကိုပါ သိသင့္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးကို သူ႔ဖါသူ (မာစတာေဘးရွင္း) အလုပ္ခိုင္းဘို႔လည္း အၾကံေပးၾကတယ္။ Fantasies အဆန္းေတြလည္း တခ်ိဳ႕က သေဘာက်တယ္။ သူမ်ားၾကိဳက္တာက ကိုယ့္အတြက္ ေကာင္းခ်င္မွ ေကာင္းတာကို သတိျပဳပါ။ အေနအထား ေရြးတတ္ပါ။ “သူမကို ဦးေဆာင္ေစတာဟာ အေကာင္းဆံုး နည္းလမ္းျဖစ္တယ္။”

ေယာက္်ားေတြက Orgasm control လုပ္ႏိုင္တာ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြက Orgasm မ်ားမ်ားရတာမ်ိဳးက အေတြ႔အၾကံဳနဲ႔ အသိတရားေပၚမွာ မူတည္တယ္။ အိမ္ေထာင္က်ခါစ မျဖစ္ေသးတာ လူလိုကိုယ္လိုပါ။ မိန္းကေလးေတြဟာ ငယ္ရင္ ျဖစ္သြားခဲ့တာကို သိခ်င္မွ သိအံုးမယ္။ သူ႔အဆင့္နဲ႔သူ တိုးတက္လာမွာပါ။ ျဖစ္ေစ-ေကာင္းေစ လုပ္ႏိုင္တဲ့ ေဆး၀ါးေတြလည္း ရွိေတာ့ရွိတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ တရားမ၀င္ေဆးေတြမို႔ မေရးေတာ့ပါ။ နာမည္ၾကီး Viagra နဲ႔ အလားတူ Vigora ေဆးေတြဟာ ပန္းညွိဳးေရာဂါအတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေဆးက က်ားအဂၤါမွာ ေသြးပိုစီးေလွ်ာက္ေစတယ္။ စိတ္ျဖစ္ေပၚမႈကို အားေပးတာ မဟုတ္ဘူး။ ပန္းညွိဳးတာ မဟုတ္လည္း သံုးရင္ အခ်ိန္ၾကာၾကာ ေတာင့္တင္းေနေစတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးကို Orgasm ရေအာင္ ကူညီဘို႔ အခ်ိန္ပိုရေစႏိုင္တယ္။ တၾကိမ္မွာ ၅၀ မီလီဂရမ္ဆို လံုေလာက္တယ္။

ဒီအခ်ိန္မ်ိဳးေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးကေန Cry and Moan အသံထြက္တာ၊ ေအာ္တာ၊ ငိုမလိုျဖစ္တာမ်ိဳးက တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ မတူဘူး။ အသံလံုး၀ မထြက္သေလာက္နဲ႔ က်ယ္ေလာင္တာအထိ ကြာျခားတယ္။ တေယာက္တည္း ေတာင္မွ တခ်ိန္နဲ႔ တခ်ိန္၊ တရြယ္နဲ႔ တရြယ္ မတူဘူး။ ဒါရိုက္တာကေန မင္းသားကို ေျပာခ်င္တယ္ “သူမ်ားလို မဟုတ္လို႔ ကိုယ့္မင္းသမီးကို အထင္မေသးသင့္ဘူး။”

(ရွိတ္စပီးယား) ရဲ႕ (လိုင္း) ေတြရွိတယ္။ "I will live in thy heart, die in thy lap, and be buried in thy eyes" "I will die bravely, like a smug bridegroom" “သူမရဲ႕ ေပါင္ၾကားမွာဘဲ ေသသြားပါေစ။” “ငါဟာ ေသြးနားထင္ေရာက္ေနတဲ့ သတို႔သားလို သတၲိရွိရွိ ေသသြားမယ္။” တဲ့။

Dr. တင့္ေဆြ
၂-၆-၂၀၁၀

စပ်စ္သီးသေႏၶ(Molar Pregnancy)အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

2010-06-01T09:43:00.001+06:30

စပ်စ္သီးသေႏၶ(Molar Pregnancy)အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ဒီတစ္ခါေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ စပ်စ္သီးသေႏၶအေၾကာင္းကို တင္ၿပေပးလိုက္ပါတယ္ ။ စပ်စ္သီးသေႏၶကို Molar Pregnancy လို႔လည္းေခၚၾကပါတယ္ ။ ရွားပါးတဲ့ၿဖစ္စဥ္တစ္ခုေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး ။ ဒါေပမယ့္ အၿဖစ္ လည္း မမ်ားပါဘူး ။ တစ္ခ်ိဳ႔ကေတာ့ ဒီေရာဂါအေၾကာင္းကို ၾကားဖူးယံုသာၾကားဖူးၿပီး တခ်ိဳ႕ကေတာ့ လံုး၀ကို မ သိၾက ပါဘူး ။ စပ်စ္သီးသေႏၶကို ေနာက္တစ္မ်ိဳး Vesicular Mole လို႔လည္းေခၚၾကပါေသးတယ္ ။

စပ်စ္သီးသေႏၶဆိုတာဘာလည္း ?

အမ်ိဳးသားဆီက ဖိုမ်ိဳးေစ့နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးဆီက မမ်ိဳးေစ့တို႔ ေပါင္းစပ္ထိေတြ႔တယ္ဆိုရင္ပဲ ဇီ၀ကမၼၿဖစ္စဥ္ Physiology နည္းအရ ကိုယ္၀န္ဆိုတာၿဖစ္လာရပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ္၀န္မရင့္ေသးခင္ အေစာပိုင္းမွာ မွားယြင္း မႈ ၊ ေဖာက္ၿပန္မႈ ၊ အားနည္းမႈ တစ္ခုခုေၾကာင့္ အခ်င္းစတင္ၿဖစ္ေပၚၿခင္းအေပၚ အဓိကက်တဲ့ ေၿပာင္း လဲမႈ ေတြေၾကာင့္ သေႏၶသားၿဖစ္ေပၚလာရမယ့္အစား စပ်စ္သီးလိုမ်ိဳး ေရအိတ္အလံုးေလးေတြ ၿဖစ္ေပၚလာတဲ့ ကိုယ္၀န္ ကို စပ်စ္သီး သေႏၶလို႔ေခၚပါတယ္ ။

စပ်စ္သီးသေႏၶအမ်ိဳးအစားေတြက ဘာေတြလည္း ?

ေရာဂါရဲ႕ ရာႏွဳန္းၿပည့္ စပ်စ္သီးကဲ့သို႔ အလံုး အၿပြတ္ေလးမ်ားသာ ေတြ႔ရပါတယ္ ။ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေရအိတ္ အလံုးေလးေတြနဲ႔ အခ်င္းကို တြဲဖတ္ၿပီးေတြ႔ရပါတယ္ ။ အခ်ိဳ႔ကေတာ့ ေရအိတ္အလံုးငယ္ေလးေတြနဲ႔ သေႏၶသား ကို ေရေထြးၿပီးေတြ႔ရတတ္ပါတယ္ ။ အေရွ႕တိုင္းႏိုင္ငံသူေတြက အေနာက္ဥေရာပ သူေတြထက္ အၿဖစ္မ်ားၿပီး အေရွ႕ တိုင္းႏိုင္ငံေတြမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ ၅၀၀ မွာ တစ္ေယာက္ႏွုန္းေလာက္ပဲ ၿဖစ္တတ္ပါတယ္ ။ က်န္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ ၂၀၀၀ မွ ၃၀၀၀ ေလာက္မွာမွ တစ္ေယာက္ေလာက္သာ ၿဖစ္တတ္ပါတယ္ ။

စပ်စ္သီးသေႏၶၿဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြက ဘာေတြလည္း ?

ယခုအခ်ိန္အထိ ၿဖစ္ပြားေစတဲ့အေၾကာင္းအရင္းကို အတိအက် မသိရေသးပါဘူး ။ ၿဖစ္ႏိုင္တဲ့အခ်က္ေတြကေတာ
့
၁ ။ ဖိုမ်ိဳးေစ့နဲ႔ မမ်ိဳးေစ့ ဓါတ္ခံအား မတူ၍ မတည့္၍ေသာ္လည္းေကာင္း
၂ ။ အစားအေသာက္နဲ႔အာဟာရ မတူ ခ်ိဳ႕တဲ့ၾက၍ လည္းေကာင္း
၃ ။ ရာသီဥတု အေနအထားေၾကာင့္လည္းေကာင္း
၄ ။ အၿခားအေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္လည္းေကာင္း ၿဖစ္ႏိုင္ပါတယ္ ။ မ်ိဳးရိုးဗီဇနဲ႔ေတာ့ ဆက္စပ္မႈ မရွိပါဘူး ။

ၿပသတဲ့ လကၡဏာေတြေတြက ဘာေတြလည္း ?

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ပထမပိုင္း 1st Trimester မွာအၿဖစ္မ်ားပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္တြဲကိုယ္၀န္က်မွလည္း ၿဖစ္ပြားတာေတြရွိပါတယ္ ။

၁ ။ သာမန္ကိုယ္၀န္ကဲ့သို႔ ဓမၼတာေသြးထိမ္ၿခင္း
၂ ။ ဆီးစစ္ရာတြင္ ႏွစ္ေၾကာင္းေပၚၿခင္း
၃ ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ခံစားရေလ့ရွိေသာ ေအာ္ကလီဆန္ၿခင္း ၊ မူးေ၀ၿခင္း ၊ ပ်ိဳ႕အန္ၿခင္းမ်ား ပိုမိုၿဖစ္ၿခင္း
၄ ။ ကိုယ္၀န္ရွိၿပီး မၾကာမီ ေသြးမၾကာမၾကာဆင္းၿခင္း
၅ ။ ကေလးလႈပ္ခ်ိန္တြင္ ကေလးမလႈပ္ၿခင္း
၆ ။ သားအိမ္အရြယ္အစားနဲ႔ အၿမင့္မွာ ေသြးထိမ္သည့္လထက္ ပိုမိုၾကီးထြားၿမင့္တက္ေနၿခင္း(ရွိသင့္သည့္ အရြယ္ ႏွင့္ ရွိသင့္သည္ထက္ ေသးငယ္ေနၿခင္း)

စသည္တို႔ပဲ ၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဘယ္လိုစမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈေတြၿပဳလုပ္မလည္း ?

ဗိုက္ကို ကၽြမ္းက်င္တဲ့ဆရာ၀န္နဲ႔စမ္းသပ္ၿခင္း ၊ Ultrasound ရိုက္ၿခင္း စတဲ့နည္းလမ္းေတြနဲ႔ သိႏိုင္ပါတယ္ ။ တခါတရံ ေသြးဆင္းရာမွာ စပ်စ္သီးကဲ့သို႔ အလံုးေလးေတြ ေသြးခဲေတြနဲ႔အတူ ပါလာတတ္ပါတယ္ ။

စပ်စ္သီးသေႏၶကို ဘယ္လိုကုမလည္း ?

ေသြးမဆင္းမီ နဲ႔ ကိုယ္၀န္ပ်က္မက်မီ သိရွိခဲ့ရင္ေတာ့ ထြက္က်လာေအာင္ ေဆးေပး ေဆးသြင္းရပါတယ္ ။ သားအိမ္ကို ခ်ဲ႕ၿပီး သားအိမ္ၿခစ္ၿခင္း ေလစုပ္စက္နဲ႔ စုပ္ယူၿခင္း (Vacuum suction Curettage ) တို႔ၿဖစ္ပါတယ္ ။ လူနာဟာ အသက္ ၄၀ ၀န္းက်င္လည္းၿဖစ္မယ္ မိသားစုလည္း စံုလင္မယ္ သားသမီးေတြ လည္းရွိထား တယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီလုိလူနာေတြအတြက္ ေနာက္ဆံုး သားအိမ္ထုတ္ၿခင္းနည္းနဲ႔ ကုသႏိုင္ပါတယ္ ။

ပံုမွန္အားၿဖင့္ေတာ့ မ်က္စိနဲ႔ စပ်စ္သီးလိုမ်ိဳး အလံုးေလးေတြ ေတြ႔ေနရတယ္ဆိုေသာ္လည္း ဓါတ္ခြဲခန္းကို ပို႔ၿပီး ေသခ်ာစီစစ္ဖို႔လိုပါတယ္ ။ တစ္ခ်ိဳ႕က တပိုင္းကင္ဆာ ေၿပာင္းလဲေနမႈမ်ား (Chorio Carcinoma / Malignant Mole) စသၿဖင့္ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္ ။ အဲဒီလို ေၿပာင္းလဲတဲ့လူနာေတြအတြက္လည္း သင့္ေတာ္တဲ့ေသြးသြင္း ကုသၿခင္းနဲ႔ အခ်ိန္တိုအတြင္း ရာႏွဳန္းၿပည့္ေပ်ာက္ကင္းႏုိင္ပါတယ္ ။

ကုသၿပီးၿပီဆိုေသာ္လည္း ေနာက္ဆက္တြဲ Follow Up ၿပသဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္ ။ ၁ လ တစ္ၾကိမ္ ၃ လ ။ ၃ လတစ္ မၾကိမ္ ၆ လ တစ္ၾကိမ္နဲ႔ တစ္ႏွစ္တစ္ၾကိမ္ အနည္းဆံုး ႏွစ္ႏွစ္ထိၿပသရန္လိုအပ္ပါတယ္ ။ အဲဒီလိုၿပန္ လည္ၿပ သတဲ့အခါတိုင္းမွာလည္း ဆီးစစ္ၿခင္း (UCG) ၊ Ultrasound ရိုက္ၿခင္းနဲ႔ ရင္ဘတ္ကို ဓါတ္မွန္ရိုက္ၿခင္းမ်ား ၿပဳလုပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္ ။ ဆိုလိုတဲ့သေဘာကေတာ့ လာၿပသတဲ့အခါတိုင္း အတြင္းပိုင္းစမ္းသပ္ၿခင္း နဲ႔ မလံု ေလာက္ ပါဘူး ။

ဒီေရာဂါဟာေနာက္ထပ္ ထပ္ၿဖစ္ႏိုင္ပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ အလြန္ကိုပဲ ရွားပါးပါတယ္ ။

ေနာက္ထပ္ ကေလးယူလို႔ရမရ ?

ေနာက္ထပ္ကေလးယူလို႔ရပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ ေရာဂါၿဖစ္ၿပီး Follow Up ၂ ႏွစ္အတြင္းမွာေတာ့ ကိုယ္၀န္ မယူရပါဘူး ။ ကိုယ္၀န္တားတဲ့အခါမွာလည္း ေဟာ္မုန္းမပါတဲ့သေႏၶတားနည္းေတြနဲ႔ တားသင့္ပါတယ္ ။ ဥပမာ ရက္ေရွာင္ၿခင္း ၊ ကြန္ဒံုးသံုးၿခင္း စသည္တို႔ပဲ ၿဖစ္ပါတယ္ ။ စပ်စ္သီးသေႏၶၿဖစ္ပြားဖူးယံုနဲ႔ အမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္ မွာ မ်ိဳးဆက္ပြား အရည္အေသြး က်ဆင္းသြားၿခင္းမရွိပါဘူး ။ ေစာစီးစြာ ၿပသကုသလွ်င္ ထိေရာက္စြာ ေပ်ာက္ ကင္း ႏိုင္ေသာေရာဂါၿဖစ္ပါတယ္ ။

ဒါေပမယ့္ ယေန႔ေခတ္ ေတာရြာေတြမွာ ၿမိဳ႕နဲ႔ ေ၀းလံေခါင္သီတဲ့ေက်းလက္ေတြမွာ ကိုယ္၀န္သည္ေတြဟာ ကေလး စတင္လႈပ္ခ်ိန္ ကိုယ္၀န္ငါးပတ္အလယ္ေလာက္မွ ကေလးမလႈပ္မွန္းသိၾကရၿပီး အဲဒီအခ်ိန္မွာ ကိုယ္၀န္က လည္း အလြန္အမင္းတင္းက်ပ္ေပါက္ထြက္ၿခင္း ၊ ၀မ္းဗိုက္ထဲမွာ ေသြးသြန္ၿခင္း တို႔ေၾကာင့္ အသက္ အႏၱရာယ္ရွိႏုိင္ပါတယ္ ။ ေနာက္တခါ ကိုယ္၀န္ႏုစဥ္မွာ ေသြးထြက္လြန္ႏိုင္ၿပီး သားအိမ္ေပါက္ၿပဲၿခင္း ၿဖစ္တတ္တဲ့ အတြက္ ကၽြမ္က်င္တဲ့၀ါရင့္ဆရာ၀န္ေတြကိုယ္တိုင္ ေဆာင္ရြက္ကုသဖို႔လည္းလိုပါတယ္ ။ Follow Up ၾကည့္ရွုဖို႔ အတြက္ေတာ့ OG ေတြရွိတဲ့ေဆးရံုေတြကိုသာ ညႊန္ၾကားဖို႔လိုအပ္ပါတယ္ ။

Ref : (1) Reproductive Health
(2) Obestetric and Gynaecological Problems
(3) Google Image Search
(4) Health Education for Reproductive Health (Myanmar -Professor Myint Maung Maung)

သက္တန္႔ခ်ိဳ
1st June 2010

စာဖတ္ပရိတ္သတ္သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အစဥ္ေလးစားေသာအားၿဖင့္.......................

အေၾကာျပတ္ျခင္း Stretch Marks

2010-05-30T15:54:00.001+06:30

Q: “ဆရာရွင့္ အေၾကာျပတ္တဲ့အေၾကာင္းေလးလည္း ရွင္းျပေပးပါဦးဆရာ။ ကြ်န္မရဲ႕ ဒူးေခါင္းနဲ႔ ေပါင္ျခံေတြမွာ သိသိ သာသာၾကီး အေၾကာျပတ္လာပါတယ္။ အေၾကာျပတ္တာ ကုလုိ႔ရပါသလား။ သူမ်ားေျပာတာ သံလြင္ဆီ လိမ္းရတယ္ ဆုိတာ အေၾကာမျပတ္ခင္ လိမ္းရတာမဟုတ္လား။ ျပတ္ျပီသား အရာေၾကာင္းၾကီးေကာ လိမ္းေဆးရွိပါသလား ဆရာ။”

“ဗိုက္အေၾကာျပတ္တယ္” လို႔ ေျပာေလ့ရွိတဲ့ဟာက ေရာဂါေတာ့ မဟုတ္တတ္ဘူး။ က်န္းမာေရးျပႆနာေတာ့ ျဖစ္တယ္။ ဗိုက္မွာတင္ မဟုတ္ပါ။ ရင္သား၊ တင္ပါး၊ ေပါင္ စတဲ့ ေနရာေတြမွာပါ ျဖစ္တတ္တယ္။ ျဖစ္တဲ့ေနရာမွာ ျပိဳင္ေနတဲ့ မ်ဥ္းေၾကာင္းေတြလို၊ ပါးလ်၊ ေျပာင္ေခ်ာ၊ အေရာင္ေဖ်ာ့၊ ျဖစ္စမွာ အနီေရာင္၊ ၾကာရင္ ေငြေရာင္၊ အမာရြတ္လိုလို အပုိေတြ ျဖစ္လာတယ္။ အနားရွိတဲ့ ပံုမွန္ အေရျပားထက္ နဲနဲနိမ့္ျပီး၊ ထိ-ကိုင္ၾကည့္ရင္ ခံစားမႈ မတူဘူး။

ကုိယ္၀န္ေဆာင္ရလို႔ ျဖစ္ရတာက အမ်ားဆံုးပါ။ ကုိယ္၀န္ရင့္လာခ်ိန္ ၇၅% ကေန ၉၀% မိခင္ေလာင္းေတြမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ မဟုတ္ဘဲ ရုတ္တရက္ ၀လာ-ပိန္သြားတာကေနလည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ တျခား အေၾကာင္းခံ ေရာဂါေတြလည္း ရွိေသးတယ္။ (ေကာ္တီဇုန္း) လိမ္းေဆး ၾကာၾကာသံုးလို႔၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ Cushing syndrome, Ehlers-Danlos syndrome, Lichen planus ေရာဂါတခုခုရွိလို႔ ျဖစ္တတ္တယ္။ လူပ်ိဳ၀င္၊ အပ်ိဳျဖစ္ဆိုတဲ့ အရြယ္ ေရာက္ခ်ိန္မွာ ကိုယ္ခႏၶာ အခ်ိဳးအစား ေျပာင္းလာလို႔လည္း ျဖစ္ရပါတယ္။ လူပ်ိဳျဖစ္ျပီးေနာက္ (မာစတာေဘးရွင္း) လုပ္တတ္တဲ့ အရြယ္မို႔ ဒူးေနရာ အေၾကာေတြ ျပတ္တာရင္ ဒီအေလ့ေၾကာင့္လို႔ ေျပာင္ခ်င္ၾကတယ္။

Collagen (ကိုလာဂ်င္) ေတြ ပံုမွန္မဟုတ္ ျဖစ္လာလို႔၊ အေရျပားရဲ႕ အလည္ထပ္ Dermis မွာ သြားျဖစ္ပါတယ္။ Glucocorticoid ေဟာ္မုန္းနဲ႔ ဆိုင္ေသးတယ္။ လူမဲေတြမွာ အျဖစ္နည္းတယ္။ မ်ိဳးရိုးလိုက္တာလည္း ရွိတယ္။ အေမျဖစ္ရင္ သမီးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားလို႔ မိန္းမ မယူခင္ သူ႔အေမကိုပါ ေလ့လာသင့္တယ္။

ဘယ္လို ကုရမလဲဆိုတာ “ေျပာရမွာေတာ့ ၀မ္းနည္းပါတယ္။” (ဒီစကား အသံုးအႏံႈးက I am sorry to tell you ကို တိုက္ရိုက္ ဘာသာျပန္ ေျပာတာပါ။ ေနာက္ေပၚ အသံုးအႏံႈးတခုပါ။ ဒီလိုပါဘဲ ႏုတ္ဆက္ရင္ “မဂၤလာပါ” လို႔ ေျပာလာေနၾကတယ္။ မူလ ပဋိသႏၶာရစကားက “ေနေကာင္းလား” “ထမင္းစားျပီးျပီလား” မ်ိဳးသာ ျဖစ္ပါတယ္။ Good morning ကို ဘာသာျပန္ရာကေန အခုေတာ့ ယဥ္ေက်းတဲ့ ႏုတ္ခြန္းဆက္ တခုလိုလို ျဖစ္လာတယ္။ ကုိယ့္စကားကုိယ္ အားမရတာလား။ ဗိုလ္ဆန္ခ်င္တာလားေတာ့ မသိဘူး။)

ေၾကာ္ညာျပီး ေရာင္းတဲ့ (ခရင္မ္) ေတြက လက္ေတြ႔မွာ တကယ္ေကာင္းတယ္လို႔ အာမမခံႏိုင္ပါ။ အေၾကာျပတ္တာ ျဖစ္ေစတဲ့ အခံေရာဂါရွိရင္ ကုသဘို႔ လိုတယ္။ မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ဘို႔ လိုမယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကိုယ္ခႏၶာ အေလးခ်ိန္ကို အေျပာင္းအလဲ မျမန္ေအာင္ သတိထားရမယ္။ ေကာ္တီဇံုးေဆးေတြ သိပ္လိုအပ္မွသာ သံုးပါ။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ေနတံုးမွာ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ ဆီးခ်ိဳ ရွိ-မရွိစစ္ပါ၊ ကုပါ။ ေဟာ္မုန္းပါေဆးေတြကို သတိထားပါ။

အေၾကာျပတ္တာက အမာရြတ္သေဘာနဲ႔ တူတယ္။ အမာရြတ္ဆိုတာမ်ိဳးက ေပ်ာက္သြားေအာင္ လုပ္လို႔ မရသေလာက္ပါ။ အနာ-ဒဏ္ရာ ျဖစ္တံုးက အေရျပားကို ဘယ္ေလာက္ထိ နက္သြားခဲ့သလဲ အေပၚမွာ မူတည္ျပီး အၾကီး-အေသး၊ အေပ်ာက္ ေႏွး-ျမန္ ကြာတယ္။ ျဖစ္တဲ့ေနရာအရလည္း မတူၾကသလို၊ လူအေပၚမွာပါ တည္ေသးတယ္။ အေသားအေရ ေကာင္းသူ၊ အရြယ္ငယ္ငယ္မွာ အေပၚယံျဖစ္တဲ့ အမာရြတ္ဆိုရင္ ၾကာေလေလ ေပ်ာက္ေလေလ။

စိတ္ဓါတ္ မက်ပါနဲ႔အံုး။ သုေတသနတခုက Gotu kola, Vitamin E, Collagen hydrolysates ေတြက အေၾကာျပတ္တာ အတြက္ အက်ိဳးရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ Gotu kola ဆိုတာ တျခားမဟုတ္ဘူး ျမင္းခြါရြက္ပါ။ Collagen hydrolysates ဆိုတာကလည္း Shampoos, Conditioners, Soaps, Face cares, Make-up လူသံုး ပစၥည္းေတြမွာပါတဲ့ ဓါတ္ပါဘဲ။ ဗီတာမင္ E ကို စာတပုဒ္ ေရးထားပါတယ္။

ေနာက္ သုေတသနတခုက Vitamin E, Panthenol, Hyaluronic acid, Elastin နဲ႔ Menthol ေတြပါတဲ့ (Verum) Cream က ေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ Cocoa butter ဆိုတာကလည္း ေရေငြ႔ေပးတာမို႔ ေကာင္းတယ္ ေျပာတယ္။ သုေတသနေတာ့ မရွိေသးဘူး။

Dermatologic Surgery ဂ်ာနယ္က Radiofrequency combined with 585-nm pulsed dye laser နဲ႔ ၃၇ ေယာက္ကို ကုတာ၊ ၃၃ ေယာက္မွာ အလြန္ေကာင္းတဲ့ ရလဒ္ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ Tummy tuck ေခၚတဲ့ ခြဲစိတ္ ဖယ္ရွားမႈလည္း လုပ္ၾကတယ္။ Fractional laser resurfacing (ေလဆာ) နည္းသစ္ကလည္း ပိုေကာင္းသတဲ့။

Dermatological Treatment ဂ်ာနယ္ “Treatment of striae distensae with a TriPollar radiofrequency device: A pilot study" စာတမ္းမွာ အမ်ိဳးသမီး ၁၇ ေယာက္ကို ၆ ပါတ္ ကုသေပးတာ ေဆးပါတ္ ျပည့္ျပီးေနာက္ ၁ ပါတ္မွာ ၃၈႕၂% က ၂၅႕၅% နဲ႔ ၁၁႕၈% က ၅၁႕၇၅% တိုးတက္မႈေတြ႔ရတယ္။ ၂၃% က ေက်နပ္ၾကျပီး၊ ၁၂% ကေတာ့ ေက်နပ္မႈမရွိဘူး ဆိုပါတယ္။

“အေၾကာျပတ္တာ က်န္းမာေရးျပႆနာ” လို႔ ေရးခဲ့ပါတယ္။ လူဆိုတာ ေမြးတံုးကထက္ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ပိုလွခ်င္၊ ပိုေကာင္းခ်င္၊ ပိုက်န္းမာ သန္စြမ္းခ်င္ၾကတယ္။ ေလ်ာ့သြား၊ က်သြား၊ ေျပာင္းသြားရင္လည္း နဂိုအေန ျပန္ျဖစ္ခ်င္ၾကတယ္။ ဒီအထိေတာ့ (ေနာ္မယ္)ပါ။ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး ဆိုတာကိုပါ ျဖစ္ခ်င္ေနရင္ေတာ့ ေ၀ဒနာ တိုးတာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကံနဲ႔ စိတ္ဟာ အေၾကာင္းတရား ေတြထဲမွာ ပါေနတာေပါ့။ အဲဒါေၾကာင့္လည္း စိတ္ကုိ ထားတတ္ေအာင္ ျပဳျပင္နည္းေတြ၊ ကံတရား ေကာင္းေအာင္ က်င့္ၾကံစရာေတြ ေပၚေပါက္လာခဲ့တယ္။

ေကာင္းျခင္းငါးျဖာထဲမွာ ဆံပင္၊ အသား၊ အရိုး၊ အရြယ္ နဲ႔အတူ အေရ၏ ေကာင္းျခင္းလည္း ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီး ေတြသာမက အမ်ိဳးသားေတြအတြက္လည္း ဗိုက္စူ၊ ဗိုက္ပူေတြ မျဖစ္ခ်င္ၾကတာမို႔ “ဗိုက္ေခါက္က်န္းမာေရး” က အေတာ္ အေရးပါလွတယ္။ ဗိုက္ေၾကာျပတ္တာက အေရျပားမွာ ျဖစ္တာပါ။ အေရျပားေအာက္မွာ အဆီျပင္၊ ၾကြက္သား၊ ေနာက္ခံ အရြတ္ျပား၊ အတြင္းဆံုးၾကမွ ဗိုက္ကိုဖံုးေနတဲ့ အလႊာဆိုျပီး ၅ ထပ္ရွိတယ္။ ဗိုက္မစူခ်င္ရင္ ဗိုက္လွခ်င္ရင္ အေရျပား လွရမယ္။ အဆီမထူရဘူး။ (ဗယ္လီ) ေခၚတဲ့ ဗိုက္ၾကြက္သား သန္ေနရမယ္။ တခ်ိဳ႕သိပ္မသိၾကတာက အရြတ္ျပားရဲ႕ အေရးပါမႈဘဲ။ ဗိုက္ကို ခြဲစိတ္ရရင္ ဒီအထပ္ကို က်က်နန ျပန္ခ်ဳပ္ေပးရတာ လက္၀င္တဲ့ အလုပ္တခုေပါ့။

အထပ္ရွိသမွ် ေကာင္းေနရမယ္။ အေပၚယံေလးနဲ႔ မလံုေလာက္ဘူး။ (တိုးရစ္) ေတြ လာမဲ့ေနရာေတြမွာသာ လမ္းေတြ၊ အိမ္ေတြကို ျမင္ေကာင္းေအာင္ လုပ္ထားသလိုမ်ိဳး။ စစ္ေဆးတဲ့သူ လာခ်ိန္မွာ တခါမွ မတခါဘူးတဲ့ ျခင္ေတာင္ေတြ၊ ေမြ႔ယာေတြ ထုတ္ေပးထားတာမ်ိဳး ဆိုတာေတြက တကယ့္ အေကာင္း၊ အစစ္အမွန္ မဟုတ္ဘူး။

လူတေယာက္ကို ၾကည့္တာနဲ႔ ဗီတာမင္ဘီ ၂ နည္းေနတာကို သိႏိုင္တယ္။ ပါးစပ္ေဘးစြန္းေတြမွာ အေရာင္ေဖ်ာ့ေန၊ နီေန။ အနာျဖစ္ခ်င္ေနတာ ျမင္ရမယ္။ ဆက္သိဘို႔က သူ႔မွာ ဘီ ၂ နည္းေနရင္ ဘီ ၁ လည္း နည္းေနႏိုင္သလို၊ တျခားတျခား အာဟာရေတြပါ နည္းႏိုင္တယ္လို႔ မွန္းတတ္ရတယ္။ ဒီဆင္ျခင္မႈသေဘာအတိုင္းဘဲ ဗိုက္ေၾကာျပတ္သူတေယာက္မွာ အေရျပား ေအာက္လႊာေတြလည္း တခုခု လိုေနႏိုင္တယ္လို႔ သံသယ၀င္ဘို႔ ထိုက္တယ္။

ေရနဲ႔ အာဟာရဓါတ္ျပည့္၀ေနတဲ့ အေရျပားဆိုရင္ အေၾကာျပတ္တာဟာ အျဖစ္နည္းတယ္။ ေရေသာက္ မနည္းေစနဲ႔။ မွ်တတဲ့ အစားအစာစားပါ။ အသား-ငါး၊ အသီးအရြက္-အသီးအႏွံ၊ ပဲေတြ စံုေအာင္စားရတာမ်ိဳးေျပာတာပါ။ လႈတ္ရွား ရံုးကန္ႏိုင္ဘို႔ Energy အား ျဖစ္ေစတဲ့အစာ၊ ၾကီးထြားဘို႔၊ ပ်က္တာေတြျပဳျပင္ဘို႔ Protein (ပရိုတင္း)၊ နည္းနည္းစီနဲ႔ ေန႔တိုင္း မပါမျဖစ္တာေတြက ဆီ၊ ဗီတာမင္ေတြနဲ႔ ဓါတ္ဆားေတြျဖစ္တယ္။ ဗီတာမင္ A နဲ႔ E ကို ေသာက္သင့္တယ္။ သူနည္းေနရင္ ေျပာ့ဖတ္ဖတ္ ျဖစ္ေနတာမို႔ (ပိုတက္ဆီယံ) ပါ ျဖည့္ေပးဘို႔ လိုတယ္။ အေၾကာျပတ္ျပီးသူေတြအတြက္ပါ ေကာင္းပါတယ္။

ဗိုက္ေၾကာျပတ္တာအတြက္ ေရဓါတ္၊ အာဟာရဓါတ္နဲ႔ စိတ္ဓါတ္၊ အေလးထားျပီးသကာလ၊ မအိုေသးသမွ် အပ်ိဳေလးလို လွေနၾကပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ
၃၀-၅-၂၀၁၀

Red Cross ေ၀ဒနာ မ်ားေနပါေစ ေစတနာ မရွားေစနဲ႔

2010-05-24T22:59:00.000+06:30

ၾကက္ေျခနီဆိုတာ ေျပာဘို႔ေတာင္ မလိုေအာင္ မြန္ျမတ္-လိုအပ္တဲ့ လုပ္ငန္းပါ။ မီးသတ္ဆိုတာလည္း မီးသတ္ရတာအျပင္ ျမိဳ႕ျပ (အက္ဆီးဒင့္) တခုခုျဖစ္ရင္ အသက္ကုိ ပဓာနမထားဘဲ အကူအညီေပးရတဲ့ ကုသိုလ္အလုပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ၾကက္ေျခနီ၊ မီးသတ္အဖြဲ႔ေတြဟာ တိုင္းျပည္တိုင္းမွာ ရွိတယ္။ ေရၾကီး၊ မီးေလာင္၊ မုန္တိုင္းေမႊ၊ ေျမျပိဳ၊ ေလယာဥ္ပ်က္၊ ငလ်င္လႈပ္၊ ရထားေမွာက္၊ ဒုကၡေရာက္တာမွန္သမွ် တီဗြီက ျမင္ေနေနရတာမို႔၊ “သာဓု” ပါဗ်ိဳ႕။

ေတြ႔ဖူးသမွ် ေဘးအႏၲရာယ္က်၊ ဒုကၡေရာက္ရတာေတြမွာသာ Red Cross, Rescue Team ေတြက ကူညီၾကရတယ္။ တျခားေနရာ၊ တျခားအလုပ္ ဒီလူေတြ ၀င္႐ႈတ္တာ မေတြ႔ဖူးေသးဘူး။ တျခား (ကင့္ပိန္း) ေတြမွာလည္းပါတာကို တီဗြီေရာ၊ ႐ုပ္ရွင္မွာပါ မၾကည့္ဖူးေသးဘူး။ သူတို႔ကို တတ္ကၽြမ္းေအာင္လည္း သင္ေပးထားသလို အသံုးအေဆာင္မွန္သမွ်ကိုလည္း ေခတ္နဲ႔အညီ၊ နည္းပညာနဲ႔အမီ တပ္ဆင္ေပးထားၾကတယ္။ ၾကက္ေျခနီအလုပ္၊ မီးသတ္အလုပ္နဲ႔ မဆိုင္တာေတြကိုေတာ့ သင္ေပးတာ၊ ဆင္ေပးတာ မေတြ႔ဖူးဘူး။ ဗဟုသုတ နည္းေသးလို႔ မသိတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

အျမဲ ယူနီေဖါင္း ၀တ္ရတာ စစ္သား၊ ရဲသား၊ စက္႐ံုလုပ္သား စသူမ်ားမွာ ထံုးစံပါ။ ပရဟိတ စိတ္ဓါတ္ဟာ လူ႔စိတ္ဓါတ္ ျဖစ္လို႔ အဖြဲ႔၀င္ျဖစ္စရာ၊ ယူနီေဖါင္းမပါလည္း ေစတနာဟာ ေစတနာပါပဲ။ ျမိဳ႕နယ္တခုမွာ တာ၀န္က်တုန္းက ေတြ႔ရတာတခု။ ယူနီေဖါင္းေတြေတာ့ ရွိပါရဲ႕၊ အရစ္ေတြေရာ၊ အပြင့္ေတြပါ။ မီးသတ္ကားကေတာ့ အင္ဂ်င္ကမေကာင္း၊ တာယာကေဟာင္း၊ ေရာင္းလည္း မျဖစ္။ မီးသင့္ရင္ သူတို႔အရင္ ပုဆိုး ခါးေတာင္းက်ိဳက္ေတြက ကိုယ့္ေရပုံးကိုယ္ ဆြဲလာၾကရတယ္။

ၾကက္ေျခနီဆိုတာ လူငယ္ဘ၀က စၾကတာမ်ားတယ္။ လူငယ္ဘ၀မွာ ေစတနာမွန္သူ၊ ကို္ယ့္အလုပ္ကိုယ္ ကၽြမ္းက်င္သူ၊ မလုပ္သင့္တာ မလုပ္သူေတြဟာ ၾကီးလာရင္လည္း ဒီအတိုင္း ျဖစ္လာတတ္တယ္။ ေသးေသးမို႔ အေရးမၾကီးပါဘူး။ ငယ္ေသးေတာ့ ဘာအေရးလဲဆိုတာ မမွန္ဘူး။ “မဆိုင္တာ၊ မလိုတာ၊ သြားလုပ္သူဟာ ဆိုင္တာ၊ လိုတာက် မလုပ္မိေတာ့တာ” ျဖစ္ေလ့ ရွိတယ္။

ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံကို ခ်ီးက်ဴးဘို႔ ေကာင္းတာေတြထဲမွာ ကမၻာစစ္ၾကီးေတြတိုင္း ၾကားေနခဲ့ႏိုင္တာ၊ အေကာင္းဆံုး ဘဏ္ေတြ ရွိတာ၊ အေကာင္းဆံုး နာရီနဲ႔ ေမာင္းခ်ဓားကအစ precision instruments ပစၥည္းေတြ ထုတ္လုပ္တာအျပင္ သူ႔ႏိုင္ငံသား Henry Dunant က မ်ိဳးေစ့ခ်တဲ့ “ၾကက္ေျခနီ”လည္း ပါတယ္။

(ဟင္နရီ-ဒူးနန္႔) ဟာ စီးပြါးေရးသမားပါ။ သြားရင္းလာရင္း လူေလးေသာင္း ေသေၾကခဲ့ရတဲ့ Austro-Sardinian စစ္ပြဲကို မ်က္၀ါးထင္ထင္ ေတြ႔ျမင္ရာကေန ၾကက္ေျခနီဇာတ္လမ္း စခဲ့တာပါ။ တတိယ နပိုလီယန္ ေခတ္ေပါ့။ အေသာကဘုရင္ရဲ႕ ကာလိဂၤစစ္ပြဲၾကီးအျပီး ဗုဒၶဘာသာ ထြန္းကား-စည္ပင္ေစႏိုင္ခဲ့သလိုမ်ိဳး၊ စစ္ပြဲကေန ေကာင္းတဲ့ သခၤန္းစာ ယူႏိုင္ခဲ့တဲ့ ေနာက္ဥပမာတခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဆိုးထဲက အေကာင္းရွာတတ္တာ ပညာရွိပါပဲ။

Henry ကေန A Memory of Solferino စာအုပ္ကို ၁၈၆၂ မွာ ေရးထုတ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ႏွစ္မွာ Committee of the Five ဖြဲ႔ခဲ့တယ္။ ငါးဦးေကာ္မတီရဲ႕ စိတ္၀င္စားဘို႔ ေကာင္းလွတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ သူက စီးပြါးေရးသမား၊ က်န္းမာေရး ပညာရွင္ ႏွစ္ဦး၊ ဥပေဒပညာရွင္ တဦးနဲ႔ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ တဦးတို႔ ပါခဲ့ၾကတာျဖစ္တယ္။ (ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္) ျခားနားၾကေပမယ့္ ေစတနာ အားေကာင္းၾကရာမွာ သြားတူေနၾကတယ္။ “အတူတြဲလုပ္ၾကလွ်င္ ေအာင္ျမင္သည္။” ဆိုတာကို ျပတာပါဘဲ။ “ၾကီးက်ယ္တဲ့ အရာကို ငါတို႔ခ်ည္းသာ လုပ္လို႔ မရပါလား” လို႔လည္း သင္ခန္းစာေပးလိုက္တယ္။

(ဒူးဒန္႔) ရဲ႕ေမြးေန႔ျဖစ္တဲ့ ေမလ ၈ ရက္ကို ႏွစ္စဥ္ World Red Cross and Red Crescent Day ကမၻာ့ၾကက္ေျခနီေန႔လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ဒီႏွစ္မွာ အထူးျပဳဘို႔ ေဆာင္ပုဒ္ကေတာ့ “ျမိဳ႔ၾကီး-ျပၾကီးေတြ မ်ားလြန္းလာလို႔ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အခက္အခဲေတြနဲ႔ အခြင့္အလမ္းေတြ” ဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ၾကက္ေျခနီ အမွတ္အသားကို ၁၈၆၄ ပထမအၾကိမ္ (ဂ်နီဗာ-ကြန္ဗင္းရွင္း) ျပီးတဲ့ေနာက္ ဆြစ္ဇလန္ႏိုင္ငံ အလံအေရာင္ကို ေျပာင္းျပန္ျပဳထားတဲ့ “အျဖဴခံေပၚ အနီေရာင္ ၾကက္ေျခ” ကို သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ေနာက္မွာ ၾကက္ေျခနီလိုပဲ လျခမ္းနီ Red Crescent အမွတ္အသားကို စသံုးခဲ့ၾကတာကေတာ့ (ေအာ္တိုမန္-အင္ပါယာ) နဲ႔ ႐ုရွားစစ္ (၁၈၇၇-၁၈၇၈) က ျဖစ္တယ္။ အခု အဲလိုႏိုင္ငံေပါင္း ၃၃ ခုရွိေနျပီ။ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွာ Red Crystal ကိုပါ တခ်ိဳ႕တိုင္းျပည္ေတြမွာ သံုးႏိုင္လာ ၾကတယ္။ Red Star of David ဆိုတဲ့ အစၥေရးတို႔ လုပ္ခ်င္တာကေတာ့ တရား၀င္ မျဖစ္ေသးပါဘူး။

Emblems ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိပါေစ၊ ႏိုင္ငံေတြ ကြဲျပားပါေစ၊ ေျပာင္းလို႔မရ၊ ေျပာင္းဘို႔မသင့္တဲ့ “ၾကက္ေျခနီရဲ႕အႏွစ္” ကေတာ့ Mercy and Absolute Nuetrality “သနားညွာတာစိတ္ နဲ႔ အၾကြင္းမဲ့-ဘက္မလိုက္မႈ” ျဖစ္ပါတယ္။

“ဘက္မလိုက္” ဆိုတာ Non-Aligned ကို ေျပာတာ မဟုတ္ဘူး။ Non-Aligned Movement (NAM) ဆိုတဲ့ ဘက္မလိုက္ လႈပ္ရွားမႈဆိုတာ စစ္ေအးေခတ္မွာ ဘယ္ဘက္မွ မလိုက္ခဲ့တဲ့ အုပ္စုျဖစ္ျပီး၊ စစ္ေအးေခတ္ ေနာက္မွာေတာ့ အစိုးရေတြနဲ႔ခ်ည္း ဖြဲ႔ထားတဲ့အဖြဲ႔ ျဖစ္လို႔ United Nations ကုလသမဂၢလိုပဲ ေရမ်ား-ေရႏိုင္၊ မီးမ်ား-မီးႏိုင္။ အစိုးရေတြ မၾကိဳက္တာ မွန္သမွ် ဘာမွမလုပ္ၾကဘူး။

ၾကက္ေျခနီရဲ႕ Nuetrality ဆိုတာ စစ္ျဖစ္ေနတဲ့ အုပ္စုႏွစ္ခုရွိရင္ ဟိုႏိုင္ငံ၊ ဒီႏိုင္ငံ၊ ဘက္မလိုက္ရဘူး။ အစိုးရျဖစ္ျဖစ္၊ သူပုန္ျဖစ္ျဖစ္ ဘက္မလိုက္ရဘူး။ မတည့္တဲ့၊ အယူအဆကြဲတဲ့၊ ဘက္ႏွစ္ဘက္မွာလည္း အစိုးရအၾကိဳက္၊ အတိုက္အခံ အၾကိဳက္ ဘယ္ဘက္ကိုမွ မလိုက္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

Absolute အၾကြင္းမဲ့သေဘာကို ပိုလို႔ေတာင္ သိဘို႔-လိုက္နာဘို႔ လိုပါတယ္။ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ ခြဲျခားမႈ လံုး၀ကင္းရတယ္။ ဒုကၥေရာက္ေနတာ၊ က်ိဳးပဲ့ေနတာ၊ ေသလုေျမာပါး ျဖစ္ေနတာေတြကိုသာ ေစတနာစိတ္ ထားပါေလ။ “ေစတနာနဲ႔ စာနာစိတ္ဟာ အမိန္႔လာမွ ထြက္ရတာ မဟုတ္ပါ။”

Dr. တင့္ေဆြ
၂၄-၅-၂၀၁၀

၁၈ ႏွစ္ျပည့္ရင္ လူရာ၀င္ Age determination

2010-05-23T18:14:00.000+06:30

အသက္ကိုၾကည့္ျပီး လူအမ်ိဳးမ်ိဳးက သတ္မွတ္မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳး ထားၾကတယ္။ ဘယ္ေလာက္ရွိမွ ဘာလုပ္ရမယ္ ဆိုတာမ်ိဳး။ မဲေပး၊ ေစ်း၀ယ္။ ကားေမာင္း၊ မိန္းမေတာင္း။ စစ္ထဲ၀င္၊ ပင္စင္ယူ၊ အသက္ဘယ္ေလာက္ရွိမွ ဒီ(ဆိုဒ္)၀င္၊ ဒီရုပ္ရွင္ၾကည့္ စသျဖင့္။ ျပႆနာ ရွိလာရင္ ဆရာ၀န္ ပါရတတ္တယ္။

ေဆးပညာထဲမွာ Forensic Medicine ဆိုတဲ့ မႈခင္းေဆးပညာ သပ္သပ္ရွိတယ္။ အသက္ကို တိတိက်က် ဘယ္၍၊ ဘယ္မွ် ရွိတယ္ဆိုတာ စစ္ျပီး၊ တရားရံုးမွာ ထြက္ရတာလဲပါတယ္။ တရားခံ-တရားလို အသက္ကို ဇာတာနဲ႔ မရဘူး။ ဆရာ၀န္ကေန သြားေပါက္တာၾကည့္၊ ဓါတ္မွန္ ရိုက္ျပီး သိတာေတြနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ရတယ္။ ၉ တန္းစာေမးပြဲ အစိုးရစစ္ေခတ္တံုးက အသက္ ၁၅ ႏွစ္ မျပည့္လို႔၊ ေဗဒင္ဆရာနဲ႔ ဇာတာသစ္လုပ္၊ တရားရံုးသြား ၾကမ္းက်ိမ္၊ လိမ္ၾကည့္လည္း မရပါ။ ဥပေဒဟာ ဥပေဒတဲ့။ မက်ဘဲနဲ႔ တတန္းကို ၂ ႏွစ္ ေနခဲ့ရတယ္။ ဥပေဒဆိုတာကို နည္းနည္းေလးမွ အတိမ္းအေစာင္း မခံပါလားလို႔ မွတ္သား နာခံခဲ့ရတယ္။ အဲဒီေခတ္က ၾကာခဲ့ပါျပီ။ ၾကာရင္ သာသြားတတ္သလို၊ ျခာသြားတတ္တာလည္းရွိတယ္။

Bone age “အရိုးၾကည့္-အသက္သိ” ဆိုတာနဲ႔ ဆရာ၀န္ေတြက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးရတယ္။ Long bones ေခၚတဲ့ ေပါင္ရိုး၊ ေျခသလံုးရိုး၊ လက္ဖ်ံရိုး၊ လက္ေခ်ာင္းရိုးေတြမွာ ထိပ္ဖ်ားပိုင္းေတြက အရိုးကို လာဆက္တာက သူ႔အသက္နဲ႔သူ။ X-ray ရိုက္ရတယ္။ တံေတာင္ဆစ္ရိုးဆက္ရင္ ၉-၁၃ ႏွစ္၊ Iliac crest တင္ပါးဆံုအေပၚ-ေရွ႕ထိပ္ရိုးဆက္ရင္ ၁၂-၁၆ ႏွစ္၊ ညွပ္ရိုး (ေကာ္လာ-ဘုန္း) ၁၂-၂၂ ႏွစ္ စသျဖင့္ သိႏိုင္တယ္။

ကေလးေတြ အသက္ၾကေတာ့ ငယ္သြားေပါက္တာကို ၾကည့္ရတယ္။ အထက္-ေအာက္ အလည္ေရွ႕သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၆-၁၂ လ၊ အထက္-ေအာက္ ေဘးေရွ႕သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၉-၁၆ လ၊ ပဌမအန္ေရွ႕သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၁၃-၁၉ လ၊ အထက္-ေအာက္ စြယ္သြား ၄ ေခ်ာင္းက ၁၆-၂၃ လ၊ အထက္-ေအာက္ ဒုတိယအံသြား ၄ ေခ်ာင္းက ၂၂-၃၃ လမွာ ေပါက္တယ္။ ႀကီးသြား ၃၂ ေခ်ာင္းမွာ ၆ ႏွစ္က စေပါက္တယ္။ ၁၃ ႏွစ္မွာ ၂၈ ေခ်ာင္းရွိၿပီး၊ အံဆံုးေတြက ၁၇-၂၁ ႏွစ္ေရာက္မွ ေပါက္တယ္။ အံဆံုးမေပါက္သ၍ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ မျပည့္ေသးဘူးေပါ့။ တရားတေပါင္ ျဖစ္ေလ့ရွိၾကတဲ့ အသက္ကေတာ့ ၁၆-၁၈ ႏွစ္ ျဖစ္ပါတယ္။

Voting age ဆိုတဲ့ မဲေပးပိုင္ခြင့္ကိုလည္း တကမၻာလံုးမွာ အမ်ားဆံုး သတ္မွတ္တာက ၁၈ ႏွစ္ပါ။ ၁၆ ႏွစ္နဲ႔ မဲေပးလို႔ရတာ ၇ ႏိုင္ငံ ရွိသြားပါျပီ။ ၁၇ ႏွစ္ ရွိရင္ မဲေပးလို႔ရတာ ၆ ႏိုင္ငံ၊ ၂၀ ႏွစ္က ၄ ႏိုင္ငံ၊ ၂၁ ႏွစ္က ၁၆ ႏိုင္ငံ၊ အသက္အၾကီးဆံုးက ဥဇဗက္ကစၥတန္ ၂၅ ႏွစ္ရွိမွ ေပးရတယ္။ ဆလိုေဗးနီးယားမွာ ၁၆ ႏွစ္ေတာ့ ဟုတ္ပါရဲ႕ အလုပ္ရွိမွ မဲေပးရတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ေတြက ေပးတဲ့မဲနဲ႔ တက္လာတဲ့ အစိုးရကမွ အလုပ္အကိုင္ေတြ ဖန္တီးေပးမယ္ ထင္ရတယ္။ လက္ေတြ႔မွာ အဲလိုလည္း ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္တာပါ။ မဲဆြယ္တံုးမွာ သည္းေျခၾကိဳက္ေတြ ေျပာျပီး၊ အာဏာရေတာ့ ဘာမွမလုပ္တဲ့ အစိုးရက အမ်ားၾကီး။ ဘာမဲျဖစ္ျဖစ္ ငါ့ပံုးထဲ ေရာက္ေအာင္လုပ္ျပီး၊ တက္အုပ္ခ်ဳပ္တာေတြလည္း ရွိတာဘဲ။

မဲေပးသူေတြကို အသက္နဲ႔သာ ကန္႔သတ္ျပီး၊ အေရြးခံမဲ့သူေတြကိုေတာ့ ေသြးစစ္သလို လုပ္တာေတြလည္း ရွိတယ္။ Blood group matching ေသြးအုပ္စု စမ္းတယ္-စစ္တယ္ဆိုတာ ေသြးလွဴသူနဲ႔၊ လူနာတည့္-မတည့္ စမ္းရတာပါ။ “ေသြးစစ္ေပးတဲ့ ဆရာနဲ႔ တည့္-မတည့္ စမ္းတာမဟုတ္ပါ။”

မဲေပးရာမွာ ခြဲျခားသလို မဂၤလာေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အသက္ကိုလည္း သတ္မွတ္ထားၾကတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ၁၈-၁၆ ႏွစ္ ျဖစ္တယ္။ ေယာက္်ားေလး-မိန္းကေလး မတူဘူး။ သတို႔သမီးအသက္က ပိုငယ္ေလ့ရွိတယ္။ ဆူဒန္မွာ အပ်ိဳေဘာ္၀င္ရင္ ရျပီတဲ့။ မဒါဂါးစကား၊ တန္ဇန္နီးယား၊ တူနီးရွား၊ ဗင္နီဇြဲလား၊ ပါရာေဂြး၊ မိန္းကေလး ၁၄ ႏွစ္၊ အပ်ိဳျဖစ္တဲ့ အရြယ္ပါဘဲ။ ဘရူႏိုင္းနဲ႔ ကူ၀ိတ္မွာ ကန္႔သတ္ခ်က္မရွိလို႔ အပ်ိဳမျဖစ္ေသးလဲ ရပံုၾကတယ္။ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယား၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ စကၤာပူ၊ ေဟာင္ေကာင္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ အိႏၵိယမွာ ၂၁-၁၈ ႏွစ္။ တရုပ္မွာေတာ့ ၂၂-၂၀ ႏွစ္ရွိမွ လက္ထပ္လို႔ရတယ္။ အသက္ ငယ္ငယ္နဲ႔ အိမ္ေထာင္ျပဳေပးတဲ့ ထံုးစံဟာ ေရွးက်ပါတယ္။ ဗုဒၶလက္ထက္ ရွင္သာရိပုတၲရာရဲ႕ညီ အငယ္ဆံုး (ေရ၀တ) ကို ၇ ႏွစ္သားမွာ မိဘေတြက မဂၤလာေဆာင္ေပးခဲ့ၾကတယ္။

၂၁ ရာစုထဲေရာက္ေပမဲ့ အီရန္ မွာ ေယာက္်ားေလး ၁၄ ႏွစ္၊ မိန္းကေလး ၉ ႏွစ္၊ လင္မယားျဖစ္လို႔ရတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူမ်ိဳးေတြအတြက္ေတာ့ ေဆးပညာအရ ငယ္လြန္းတယ္။ တေလာက ေဆးခန္းမွာ ကေလးလာေမြးတဲ့ မိန္းကေလးကို အသက္ေမးေတာ့ တိတိက်က် ေျပာပါတယ္။ ၁၅ ႏွစ္နဲ႔ ၁၀ လ။ ဆရာ၀န္က အားနာလို႔ သူ႔စာအုပ္မွာ ၁၆ ႏွစ္ လုပ္လိုက္ရတယ္။ အေကာင္းေတာ့ ေမြးပါရဲ႕ ကေလးက လသားနဲ႔ ဆံုးသြားရွာတယ္။ (ယူနီဆက္ဖ္) ရဲ႕ ၁၈ ႏွစ္မျပည့္ဘဲ လက္ထပ္ထိမ္းျမားသူ အမ်ဳိးသမီးဦးေရ သန္း ၆၀၀ ေက်ာ္ထဲမွာ ဒီကေလးမ ပါခ်င္မွပါမယ္။ ဒုကၡသည္မို႔ ဟိုမွာလည္း စာရင္းေပ်ာက္၊ ဒီမွာလည္း စာရင္းမေပါက္။

ပင္စင္ေပးတဲ့ အသက္ကိုလည္း သတ္မွတ္ၾကတာ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ပင္စင္ယူရမဲ့ အသက္၊ ပင္စင္ခံစားခြင့္၊ (ပင္စင္-ဖန္းဒ္)၊ စသျဖင့္ ပင္စင္ယူရမဲ့လူေတြ မနစ္နာရေအာင္၊ ပိုေကာင္းေအာင္ ၾကိဳးပမ္းမႈေတြသာ ရွိျပီး၊ ပင္စင္သြားရမွာကို မသြားဘဲ ေပကပ္ေနတာမ်ိဳးကိုေတာ့ (၀ီကီ-ပီးဒီးယား) (၀ီကီ-ျမန္မာ) ေတြမွာ ရွာလို႔မရဘူး။ ဆရာ၀န္ကိုလည္း အသက္ေက်ာ္ ေန-မေန လာမေမးပါ။

အသက္ သတ္မွတ္ခ်က္ေၾကာင့္ စာေမးပြဲ ၀င္မေျဖရတဲ့ ျပႆနာေလးက အေသးအဖြဲပါ။ အသက္ ၁၆ ႏွစ္က ၁၈ ႏွစ္ အၾကားကုိ လူငယ္လို႔ သတ္မွတ္တဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာ သူတို႔ေလးေတြကို လူႀကီးေတြနည္းတူ တရားစီရင္ ျပစ္ဒဏ္ ေပးေနတာေတြကေတာ့ မ်ိဳးဆက္ကို ဆိုးသထက္ဆိုးေအာင္ လုပ္ရာက်တယ္။ က်န္းမာေရးအရဘဲ ေျပာရရင္၊ (ဘီ)ပိုး ကာကြယ္ေဆးကို ေမြးစကေန အသက္ ၁၈ ႏွစ္ ေအာက္၊ ေသခ်ာေပါက္ ထိုးေပးရပါတယ္။

ဥပေဒသံုးနဲ႔ အရပ္သံုး ေ၀ါဟာရေတြ ရွိတယ္။ Age of majority ဆိုတာ လူလားေျမာက္တဲ့ အရြယ္၊ လူၾကီးပိုင္း၀င္တဲ့ အသက္ကို ေခၚတယ္။ Age of license ဆိုတာကေတာ့ ဒါကိုလုပ္ခြင့္ရွိတယ္လို႔ သတ္မွတ္တဲ့ အသက္ျဖစ္တယ္။ Age of consent ဆိုတာကေတာ့ လိင္ဆက္ဆံတာမွာ စိတ္အလိုတူ-မတူ ေျပာျပႏိုင္တယ္လို႔ သတ္မွတ္တဲ့ အသက္ျဖစ္တယ္။ Age of criminal responsibility ဆိုတာက ရာဇ၀တ္မႈ က်ဴးလြန္တာ လုပ္ေပမဲ့ အသက္ငယ္ေသးလို႔ အျပစ္ေပး အေရးယူဘို႔ မသင့္ေသးဘူးလို႔ သတ္မွတ္သက္ျဖစ္တယ္။

Age of majority မွာ အသက္ ၁၄ ႏွစ္ကေန ၂၁ ႏွစ္အထိ ရွိတဲ့ ၁၄၈ ႏိုင္ငံစာရင္းကို ျပဳစုထားတယ္။ ၁၈ ႏွစ္ လို႔ သတ္မွတ္တာတဲ့ ၁၁၆ ႏိုင္ငံက အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ ျမန္မာျပည္က စာရင္းမေပါက္ေသးဘူး။ တိုင္းျပည္က လူလား မေျမာက္ေသးလို႔ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ၁၈ ႏွစ္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္သူေတြကေန ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္ ေရွ႕ေရးကို ျပ႒ာန္းပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔ကို သင္ေပး၊ တင္ေပးၾကရပါမယ္။

၁၈ ႏွစ္ ျပည့္ျပီးလို႔ လိုင္စင္ရွိေပမဲ့ လမ္းမွားမွန္းသိရင္ ကားေမာင္းခ်င္ၾကမည္ မထင္။ “ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္ ဆိုတာ ဘယ္လို ခြဲရမယ္ကိုသာ သိတဲ့သူ မဟုတ္။ မခြဲဘဲ ေနသင့္တာကိုပါ သိတဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။”

Dr. တင့္ေဆြ

ေလနာ ဆိုတာ ဘုရင္မွာလည္း ျဖစ္သည္။ Peptic ulcer

2010-05-19T20:27:00.000+06:30

၁၉၈၂ အရင္ ဆရာ၀န္ျဖစ္ၾကသူေတြက ေလနာဆိုတာ ေရာဂါပိုးနဲ႔ မဆိုင္ဘူးလို႔ သင္ခဲ့ၾကရတယ္။ စားခ်ိန္-ေသာက္ခ်ိန္ မမွန္သူ၊ စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားသူေတြမွာ ျဖစ္ၾကရတယ္လို႔ ဆိုခဲ့တယ္။ အလုပ္မ်ားတဲ့ ဆရာ၀န္၊ ဆယ္တန္းေျဖမဲ့ ေက်ာင္းသား အျဖစ္မ်ားလို႔လည္း Stress ulcer ေခၚခဲ့ၾကပါတယ္။ အလုပ္မမ်ားတဲ့ ဆရာ၀န္၊ (စထြက္စ္) မမ်ားတဲ့ ေက်ာင္းသား ကံေကာင္းသလား မေမးနဲ႔။ တကယ္ေတာ့ ထင္သေလာက္ ကံမေကာင္းပါ။ ၁၉၈၂ ေရာက္ေတာ့ ၾသစေတးလ် ဆရာ၀န္ ႏွစ္ေယာက္ကေန ေလနာနဲ႔ Helicobacter pylori (H. pylori) ပိုး ဆက္စပ္တာကို သိလာရလို႔ပါ။

အနာမ်ိဳး ၉၆ ပါးမွာ ေလနာ ၃၂ ပါး၊ ပါတယ္လို႔ ျမန္မာေဆးက်မ္းက ဆိုပါတယ္။ ကုန္းေဘာင္ေခတ္မွာ ၀န္ၾကီးတပါး အလုပ္မ်ားလား မသိပါ၊ ေလနာ စြဲေနလို႔ "ပခန္းမွာ-ေလ၊ ေလာင္းရွည္မွာ-ဓား၊ ခန္းပတ္မွာ-နား၊ ေရနံ တတိုင္ခ်င္းႏွင့္ လင္းပါ့မလား။" လို႔ ဗန္းေမာ္ဆရာေတာ္က သေရာ္ခဲ့ဘူးတယ္။ ျပင္သစ္ဘုရင္ ခ်ားလ္စ္ နံပါတ္ ၉ မွာလည္း ရွိသတဲ့။ ဒါလဲ သေရာ္တာ မဟုတ္ေပမဲ့ St. Bartholomew’s Day Massacre လူသတ္ပြဲၾကီးဟာ ကုိယ္ေတာ္ျမတ္မွာ ေလနာထလို႔ ျဖစ္ရသလိုလို ဆိုပါတယ္။

Peptic Ulcer (PU) ေလနာမွာ Gastric ulcer (GU) အစာအိမ္နာ နဲ႔ Duodenal (DU) (ဒူယိုဒီနယ္)နာ ဆိုျပီး၊ ၂ မ်ိဳး ရွိတယ္။ (ဒူယိုဒီနမ္) ဆိုတာ အူသိမ္အစပိုင္း “င” ပံုေနရာေလးကို ေခၚတာပါ။ DU ဟာ အသက္ ၃ဝ က ၅ဝ ႏွစ္ အတြင္း အျဖစ္မ်ားတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ ေလ(စကား) မ်ားခ်င္ မ်ားမယ္၊ ကံ ပိုေကာင္းၾကတယ္။ ေယာက္်ားေတြေလာက္ ေလနာ မျဖစ္ဘူး။ GU ၾကေတာ့ အသက္ ၆ဝ ေက်ာ္ေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ျဖစ္ရင္လည္း ၄% က အစာအိမ္-ကင္ဆာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ကံမေကာင္းျပန္ဘူး။

DU ၉ဝ% ေလာက္ နဲ႔ GU ၈ဝ% တို႔ဟာ (H. pylori) ေခၚတဲ့ ဗက္တီးရီးယားေၾကာင့္နဲ႔၊ က်န္တာက (NSAIDs) ေခၚတဲ့ အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆးေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တာပါ။ ေဆးလိပ္စြဲ၊ အရက္စြဲ၊ ေကာ္ဖီ-လက္ဘက္ရည္ စြဲသူေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ မ်ိဳးနဲ႔ရိုးနဲ႔ ဆိုသလို အေမ-အေဖ ျဖစ္ရင္ သား-သမီးမွာလည္း ျဖစ္တာေတြ ရွိတယ္။ အရင္က လက္ညွိဳးထိုးခဲ့ၾကတဲ့ အပူအစပ္နဲ႔ စိတ္ရႈတ္တာေတြကေတာ့ ေလနာရွိေနရင္ ပိုဆိုးေစတယ္လို႔သာ လက္ခံၾကေတာ့တယ္။

စားေနက် အခ်ိန္က်ရင္ အစာအိမ္က အစာေျခအရည္ ထြက္လာတာက အက်င့္ျဖစ္လာတယ္။ ထမင္း မက်က္ေသးလို႔ ျဖစ္ျဖစ္၊ မအားလို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ ပိုက္ဆံမရွိလို႔ျဖစ္ျဖစ္ အခ်ိန္ေရာက္ရင္ အက္စစ္ဓါတ္က အလိုက္မသိ ထြက္လာျပီး၊ ၀မ္းထဲမွာ တဂ်ဳတ္ဂ်ဳတ္ ျမည္လာတယ္။ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းက ဆြမ္းစားတံုးေခါက္သံ ၾကားတာနဲ႔ ေခြးေတြ၊ က်ီးကန္းေတြ အူၾက၊ အာၾကတယ္။ ဒီအေကာင္ေတြ ဗိုက္ထဲမွာလည္း အစာေျခရည္ေတြ ထြက္လာတာကိုး။

PU ရဲ႕လကၡဏာေတြကေတာ့ သိတဲ့အတိုင္း ဗိုက္နာမယ္၊ ေလတက္မယ္၊ အစာမေက်ျဖစ္မယ္၊ ပ်ိဳ႕-အန္မယ္။ ၾကာရင္ အစားပ်က္ေတာ့ အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့၊ အားေျပာ့တာေတြ ဆက္လိုက္လာမယ္။ နာပံုနာနည္းက ပူျပီးနာတာ၊ ေအာင့္တာ၊ စူးနာတာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။ ႏွလံုးနဲ႔ ဘာမွမဆိုင္ဘဲ၊ Heartburn လို႔ေခၚတာက အစာျမိဳျပြန္ထဲကို အက္စစ္ရည္ေတြ ဆန္တက္လို႔ နာတာကို ေခၚတယ္။ Gastro-esophageal Reflux Disease (GERD) ဆိုျပီး ေရာဂါနာမည္သစ္ ထြင္လိုက္ၾကတယ္။ GU က အစာစားရင္ နာတတ္ျပီး၊ DU က စားလိုက္ရင္ သက္သာလို႔ “ဆာနာ” လို႔ ေခၚတယ္။

ရက္တိုနဲ႔ နာတာရွည္ ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ ၾကာေတာ့ အနာက က်ယ္လာျပီး၊ သူ႔အနီးအနားေတြကိုပါ နယ္ခ်ဲ႕ႏိုင္ေသးတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေတြက အေတာ္ဆိုးတာေတြပါ။ အစာလမ္းေၾကာင္းကေန ေသြးယုိတာ၊ အနာျဖစ္ေနတဲ့ အစာအိမ္-(ဒူယိုဒီနမ္) ေပါက္တာ၊ ေအာက္ဆင္းလမ္း က်ဥ္းသြားလို႔ စားျပီး အန္ေနေတာ့တာ။ “တာ” သံုးတာဟာ အေရးေပၚေတြပါ။ အစာအိမ္ေပါက္လို႔ နာတာက စူးရွျပီး နာတာမ်ိဳး။ ဗိုက္ မေနႏိုင္-မထိုင္ႏိုင္ တအားနာျပီး၊ ေဆးရံုကို အေျပးအလႊား လာရတယ္။ အခ်ိန္မေတာ္က မ်ားတယ္။ ရိုးရိုး ဓါတ္မွန္ ရိုက္တာနဲ႔ အစာအိမ္ေပါက္တာကို အေသအျခာ သိႏိုင္တယ္။ “အသဲ” ေပၚမွာ “လျခမ္းေကြးေကြးေလး” ကုိ ျမင္ရတယ္။ စိတ္ကူးယဥ္စရာ မေကာင္းပါလား။ မေကာင္းပါ၊ ခြဲတာစိတ္တာ ခံရရွာပါေတာ့မည္။

ေသြးအန္တာကို (Hematemesis) ေခၚတယ္။ TB ျဖစ္လို႔ ေခ်ာင္းဆိုးေသြးပါ (Hemoptysis) နဲ႔ မတူဘူး။ ေကာ္ဖီႏွစ္လို ညိဳမဲမဲ အရည္ေတြ အန္တာ။ အန္မထြက္ဘဲ ေအာက္ဆင္းရင္ ေသြးက၀မ္းထဲပါမယ္။ အခ်ိန္ၾကာတာမို႔ ၀မ္းက မဲနက္ေနမယ္။ (Melaena) လို႔ ေခၚတယ္။ ကတၲရာေစးလိုေနတာ။ အစာအိမ္က ေသြးယိုတာ မဟုတ္တာလည္း အဲလိုဘဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အသဲေျခာက္ေရာဂါရွိသူ၊ အစာျမိဳျပြန္ ေအာက္အဖ်ားက ေသြးျပန္ေၾကာအထံုးေတြ ေပါက္လို႔ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ မ်က္စိနဲ႔ မျမင္သာေပမဲ့ ၀မ္းထဲမွာ ေသြးနည္းနည္းခ်င္း ပါေနတာကို အႏုၾကည့္ မွန္ဘီလူးနဲ႔စစ္မွ သိရမယ္။

ေလနာရွိေနတာကို Barium meal ေဆးၿမိဳၿပီး၊ ဓါတ္မွန္႐ိုက္တာနဲ႔ Endoscopy ကရိယာထည့္ၾကည့္တာနဲ႔ ေသျခာေအာင္ စစ္ရတယ္။ မီးေတာင္ကို အေပၚက ၾကည့္ရသလို၊ အလည္မွာ အနာေနရာက ခြက္ေန၊ အနားေဇာက္က ေအာက္ကို တည့္တည့္က်ေနျပီး၊ ေဘးမွာ ေခ်ာ္ရည္ ဆင္းတဲ့လမ္းေတြလို ျဖာထြက္ေနတယ္။

ေလနာကို ကုဘို႔ ဘာ့ေၾကာင့္ျဖစ္သလဲဆိုတာ သိရမယ္။ ေရွာင္ရမယ္။ အျဖစ္မ်ားလို႔ ဆရာလည္း မ်ားတယ္။ ေဆးေပးကုတဲ့ Medications လည္း မနည္းဘူး။ ပိုးကိုႏိုင္တဲ့ေဆးနဲ႔ အစာေျခရည္ကို သက္ေရာက္တဲ့ေဆး၊ ႏွစ္မ်ိဳးက မပါမျဖစ္ ေပးပါတယ္။ ပိုးအတြက္ Antibiotics ပဋိဇီဝေဆး၊ Amoxacillin, Tetracycline, Claithromycin, Metronidazole ေတြကို သံုးတယ္။

Antacids အက္စစ္ဓါတ္ပ်ယ္ေဆးေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ ဗမာျပည္မွာ (ဂ်ဲလ္မက္)၊ ကုလားျပည္မွာ (ဒိုင္ဂ်င္း) လူအေတာ္ မ်ားမ်ား ၀ါးစာေနၾက။ အခုထုတ္ေသးလားေတာ့ မသိဘူး။ (ဆိုဒါမင့္) ဆိုတဲ့ေဆးျပား အလည္မွာ ခ်ိဳင့္ခြက္ေလးနဲ႔မို႔၊ “ခ်က္ပံုပါတဲ့ေဆး” လို႔ အရပ္ထဲမွာ ေခၚၾကတယ္။ စာအုပ္ၾကီးေတာ့ ဆန္ေနမွာဘဲ။ ေဆးေသာက္ပံု-ေသာက္နည္းကိုပါ ထည့္ေရးပါရေစ။

Aluminium Hydroxide and Oxide, Magnesium Trisilicate 250-1500 mg တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ Magnesium Carbonate, Magnesium Oxides, Magnesium hydroxide 200-400 mg တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ Calcium Carbonate 1250-1500 mg တေန႔ ၃ ၾကိမ္။

အက္စစ္ အထြက္နည္းေဆး Atropine Sulphate 0.5-1.0 mg IM ထိုးေဆး၊ Proton pump inhibitors (Omeprazole, Rabeprazole) 20-40 mg တေန႔ ၁ ၾကိမ္၊ ၁ လ၊ ၁ လခြဲ ေသာက္ပါ။ Histamine H 2-receptor Antagonists (Ranitidine) 150 mg တေန႔ ၂-၃-၄ ၾကိမ္။

DU ဆိုရင္ Cimetidine 800 mg အိပ္ရာ၀င္၊ 300-400 mg အစာစားျပီးတိုင္း တေန႔ ၂-၃-၄ ၾကိမ္၊ ၁ လ၊ ၁ လခြဲ ေသာက္ပါ။ သက္သာလာရင္ ည 400 mg ေသာက္ပါ။ လတ္တေလာ အစာအိမ္နာဆိုရင္ 800 mg အိပ္ရာ၀င္၊ ဒါမွမဟုတ္ 300 mg အစာစားျပီးတိုင္း၊ ၂ လေသာက္ပါ။ အစာေျခရည္ေတြ အထက္ဆန္တာျဖစ္ရင္ 400-800 mg တေန႔ ၂-၃ ၾကိ္မ္၊ ၁ လခြဲ ေသာက္ပါ။ Heartburn နဲ႔ အစာမေက်ျဖစ္ရင္ 200 mg တေန႔ ၁-၂ ၾကိမ္၊ အစာမစားခင္ နာရီ၀က္ၾကိဳ ေသာက္ပါ။

Mucosal protective agents ဆိုတာကေတာ့ အစာလမ္း အတြင္းလႊာကို ကာကြယ္ဘို႔ေဆးပါ။ အန္တဲ့သူေတြအတြက္ Metoclopramide 10-15 mg စားေဆး တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္ေပးရတယ္။

ဗိုက္ တအားနာရင္ Buscopan, Hyoscine 10-20 mg IV/IM ထိုးေဆး။ စားေဆး တေန႔ ၃-၄ ၾကိမ္။ Diclofenac 25-75 mg စားေဆး တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ Spasmocip, Spasmonil, Spasmo-Proxyvon စားေဆး တေန႔ ၂-၃-၄ ၾကိမ္။ လိုအပ္ရင္ ခြဲစိတ္ကုသတာ လုပ္ရတတ္တယ္။ Laparoscopic surgery, Vagotomy, Antrectomy, Pyloroplasty ေနာက္ျပီး G-J ေခၚတဲ့ အစာအိမ္နဲ႔ အူကို ဆက္ေပးတဲ့နည္းက စိတ္၀င္စားဘို႔ ေကာင္းတယ္။

Lifestyle ဆိုတဲ့ လူေနမႈပံုစံပါ ေျပာင္းဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။ အပူအစပ္ ေရွာင္၊ ေကာ္ဖီ ေလ်ာ့၊ ေဆးလိပ္-အရက္ ျဖတ္ပါ။ စိတ္ဖိအားမ်ားတဲ့ အလုပ္ကေန ေျပာင္းလို႔ရရင္ ေျပာင္းပါ။ တေန႔ နာရီ၀က္ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ပါ။ (မယ္ဒီေတးရွင္း) လုပ္တာ ေကာင္းတယ္။ “ေလနာ ေရာဂါရွိရင္ စတုမဓူ၊ သၾကား၊ ထန္းလ်က္၊ ေဆး၊ စားတာဟာ ဥပုသ္ေစာင့္ေပမဲ့ သီလမပ်က္ဘူး။” လို႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။

(ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္) ကုိ ဖိအားနဲ႔ထည့္ထားတဲ့ Carbonated beverage ေခၚတဲ့ ဘီယာ၊ ဆိုဒါ၊ (စပရင္း-၀ါးတား)၊ ကိုကာကိုလာ၊ စပရိုက္၊ (အင္နာဂ်ီ-ဒရင့္ခ္) ေတြက ေလနာအတြက္ မေကာင္းပါ။ Sodium bicarbonate (Baking powder) ေဆာ္ဒါမံႈ႔ ေသာက္ရင္ ခ်က္ခ်င္းလို သက္သာေပမဲ့ ၾကာရင္ အစာအိမ္ ေပါက္ေစႏိုင္တယ္။

ဘာေဆးမွ မရွိတံုး နာလာရင္ ေရ တခြက္-ႏွစ္ခြက္ ေသာက္လိုက္ပါ။ ႏြားနို႔ ေသာက္ပါ။ သြားေလရာ ေဆးယူသြားပါ။ ဆာရင္စားဘို႔ စားစရာတခုခု ယူသြားပါ။ ေက်ာ္တဲ့အစားေတြ ေရွာင္ပါ။ အေစ့အဆံေတြ၊ တိုဖူး၊ ပဲပုတ္၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ပင္လယ္ထြက္ အသီးအႏွံေတြ၊ ဟင္းႏုႏြယ္ရြက္ေတြ တည့္ပါတယ္။ အသားမွာ red meats ကိုေလ်ာ့ျပီး၊ lean meats, cold-water fish ပိုစားပါ။ ျပဳျပင္ထားတဲ့ဆီ trans-fat ေလနာနဲ႔ မတည့္ပါ။

အစာကို နည္းနည္းခ်င္း ခဏခဏစားပါ။ စားေနက် အစားအစာေတြသာ စားတာ ေကာင္းတယ္။ အစာလမ္းက သူခ်က္လုပ္ေပးေနၾကဟာကို ပိုၾကြမ္းက်င္ပါတယ္။ အီတာလ်န္-ပီဇာ၊ ဘာဂါ-ယန္းကီး၊ ဆူရွီး-ဂ်ပန္၊ ကုလားမွန္-ရိုတီး၊ ထမင္းခ်ည္းစားတာ ဗမာ၊ တရုပ္ဟာ ေခါက္ဆြဲ။ ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္ စားေနၾကဘဲ ေကာင္းတယ္။

အရပ္သံုး ေဆးနည္းမွာ Basil leaves ပင္စိမ္းရြက္ကို စားခိုင္းတယ္။ ဂ်င္း (ခ်င္း)စိမ္းသည္ ေလနာ၊ ၀မ္းဗိုက္-ရင္ေခါင္းနာ တို႔ကိုႏိုင္၏လို႔ ဆိုတယ္။ တိုင္းရင္းေဆး တခုက Vitamin C ဟာ ေလနာနဲ႔ မတည့္ဘူးေရးတာ ဖတ္ရတယ္။ မဟုတ္ပါ။ ဗီတာမင္စီ 500 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္ ေသာက္ရင္၊ ေသြးယိုတာအတြက္ပါ အက်ိဳးရွိတယ္။ ခ်ယ္ရီသီး၊ ဘလူးဘယ္ရီသီးလိုဘဲ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကလည္း အဆိပ္အေတာက္ ေျပေစပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရွးဗမာေဆးနည္းက တမ်ိဳးဆိုတယ္။

စကားအရာမွာ နာမည္တလံုးနဲ႔ ရွိခဲ့တဲ့ “စကားေတာင္စား အမတ္” ဟာ ဘုရင္က ခရမ္းခ်ဥ္သီး စားေကာင္းတယ္ ဆိုေတာ့ အလိုက္သင့္ ေလွ်ာက္လိုက္တယ္။ မၾကာခင္ ဘုရင္မွာ ခရမ္းခ်ဥ္သီးေၾကာင့္ ေလနာထေတာ့ "မွန္လွပါ အရွင္မင္းျမတ္ရဲ႕ “ကြၽန္” မို႔ အရွင့္ အလိုကို လိုက္ၿပီး၊ တင္ရေၾကာင္းပါဘုရား။" လို႔ ေလွ်ာက္ျပန္တယ္။

ေရာဂါဘယမ်ားသည္ တခ်ိဳ႕လူေတြထက္ သတၲိေကာင္းၾကသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြအလို မလိုက္ပါ။ “ကြၽန္” မဟုတ္ေသာ လူမ်ားသည္ သတၲိ-ဗ်တၲိ ေကာင္းၾကသည္။ ဘုရင္ဆိုးမ်ား ဗိုက္နာရင္ ဆုမြန္ေကာင္း ေတာင္းေပးၾကမည္ မဟုတ္ပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၉-၅-၂၀၁၀

အပူဓာတ္ လြန္ကဲျခင္း

2010-05-17T10:24:00.009+06:30

အပူဓါတ္ အလြန္အမင္းမ်ားတဲ့အခ်ိန္မွာ က်န္းမာေနသူမ်ားႏွင့္ မက်န္းမာသူမ်ား အတတ္ႏိုင္ဆံုး ျပဳမူက်င့္ၾကံေနထိုင္ႏိုင္ရန္ အၾကံျပဳခ်က္ တခ်ိဳ႔ျဖစ္ပါတယ္။ က်န္းမာေနသူတေယာက္ ေနထုိင္ရန္ လိုအပ္ခ်က္က အရင္ပို႔စ္က ေမးခြန္းတခုရဲ့ အေျဖကို ျပန္ထည့္ထားလိုက္ၿပီး အပူဓါတ္ေၾကာင့္ ျပႆနာရင္ဆိုင္ေနရသူမ်ားအတြက္ အၾကံဥာဏ္က နယူးေဆာက္ေ၀းျပည္နယ္ TAFE (Technical and Further Study) မွ ထုတ္ေ၀တဲ့ ေရွးဦးသူနာ ျပဳစုနည္းစာအုပ္ထဲက ေကာက္ႏႈတ္ေဖၚျပထားပါတယ္။ ကမာၻမွာ အေမရိကန္နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက အပူခ်ိန္ကို ဖါရင္ဟိုက္ဒီဂရီနဲ႔ပဲ သံုးတယ္ ဆင္တီဂရိတ္ဒီဂရီကို မသံုးဘူးဆိုတာ သိထားၿပီး ကၽြန္မကိုးကားတဲ့ စာအုပ္က ၾသစေၾကးလ်ားက ျဖစ္ေနေတာ့ အစပထမမွာ ဒီဂရီကို စင္တီဂရိတ္နဲ႔ပဲ ေဖၚျပထားပါတယ္။ ျမန္မာျပည္က စာဖတ္သူေတြသိေအာင္ ျပန္တြက္ဖို႔ကလည္း တြက္ခ်က္နည္း ေမ့ေနလို႔ အပူခ်ိန္ ဆင္တီဂရိတ္ကေန ဖါရင္ဟိုက္ေျပာင္းတဲ့ ပံုေသနည္းကို စာဖတ္သူမ်ားဆီက အကူအညီေတာင္းၿပီး စာဖတ္သူမ်ားက C-B0x နဲ႔ မွတ္ခ်က္မွာ ထည့္ေပးခဲ့တဲ့ တြက္နည္းအတိုင္း တြက္ၿပီး ဖါရင္ဟိုက္ဒီဂရီကို ျပန္ျဖည့္ထားေပးပါတယ္။ အပူခ်ိန္ဒီဂရီ ေျပာင္းနည္း ထည့္ထားေပးသူ အားလံုးကို အထူး ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

အပူဓါတ္လြန္ကဲမႈဒဏ္ေၾကာင့္ က်န္းမာေရး ထိခိုက္ေနသူမ်ားအတြက္ အၾကံျပဳခ်က္

အပူဓတ္လြန္ကဲျခင္းကို Hyperthermia လို႔ ေခၚၾကပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္အပူခ်ိန္ လိုအပ္တာထက္ မ်ားျပားလာျခင္းေၾကာင့္ Heat exhaustion ႏွင့္ Heat Stroke ဟူ၍ အဓိကျပႆနာ ႏွစ္မ်ိဳးကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ လူတေယာက္ရဲ့ ခႏၶာကိုယ္ သာမန္အပူခ်ိန္က ဒီဂရီ ၃၆-၃၇ (တခ်ိဳ႔သူတြက္ 37.5 ) (C) စင္တီဂရိတ္၊ ၉၆.၈ - ၉၈.၆ (တခ်ိဳ႔သူေတြအတြက္ ၉၉.၅) (F) ဖါရင္ဟိုက္ ျဖစ္ၿပီး Heat Exhaustion ျဖစ္ပါက အပူခ်ိန္ ဒီဂရီ ၄၀ (C) စင္တီဂရိတ္၊ ၁၀၄ (F) ဖါရင္ဟိုက္ ႏွင့္ အထက္မွာ ရွိပါတယ္။ Heat Exhaustion ကို ျပင္းထန္တဲ့ ရာသီဥတု အပူခ်ိန္ေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ ပူသည့္အခ်ိန္မွာ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ မ်ားလြန္းျခင္းေၾကာင့္လည္းေကာင္း ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ Heat stroke ကေတာ့ အပူခ်ိန္လြန္ကဲျခင္း (သို႔) တျခားအေၾကာင္းတခုခုေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္အပူခ်ိန္ ရွိရာကေန ျပန္မက်ဘဲ တျဖည္းျဖည္းတက္လာၿပီး ဆက္တိုက္ အပူခ်ိန္ ျမင့္တက္လာရင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္အပူခ်ိန္ကို ျပန္က်ေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ပါက Heat stroke က ဦးေႏွာက္ပ်က္စီးျခင္း၊ ဘယ္ေတာ့မွ ျပန္သတိမရႏိုင္တဲ့ အထိသတိလစ္ျခင္း (coma)၊ ေနာက္ဆံုး အသက္ေသဆံုးတဲ့အထိ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ Heat exhaustion က ကေလးမ်ားႏွင့္ အသက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား၊ ရာသီဥတုနဲ႔ မသင့္ေတာ္သည့္ အ၀တ္အစားမ်ား ၀တ္ဆင္ျခင္း၊ ပူအိုက္လြန္းေသာ ရာသီဥတုရွိျခင္းေၾကာင့္ အျဖစ္မ်ားၿပီး Heat stroke က ကိုယ္အေလးခ်ိန္ မ်ားလြန္းျခင္း၊ အရက္ကိုအလြန္အမင္း ေသာက္သံုးျခင္း၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ားႏွင့္ မသန္စြမ္းသူ၊ က်န္းမာေရး ခၽြတ္ယြင္းေနသူေတြမွာ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာျပည္မွာ လက္ရွိအေျခအေနမွာ အပူဓာတ္ လြန္ကဲေနတဲ့ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ အေျခအေနမွာေတာ့ ဘယ္သူမဆို ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္လာရင္ လူနာကို တျခားမိသားစု၀င္ေတြက ဘယ္လိုကူညီရမယ္ဆိုတာကို သိထားသင့္ပါတယ္။
Heat exhaustion

Heat exhaustion လဏၡာမ်ားကေတာ့ ကိုယ္အပူခ်ိန္ ၄၀ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ရွိျခင္း၊ အားအင္ကုန္ခမ္းၿပီး အလြန္အမင္း ေခါင္းကိုက္ျခင္၊ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ ေရဆာၿပီး အစာအိမ္လႈပ္ရွားျခင္း (stomach cramps)၊ ေခါင္းမူးျခင္း၊ ေမ့လဲျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္ ဟန္ခ်က္ကို မထိန္းႏိုင္ျခင္း၊ ေခၽြးအလြန္အမင္းထြက္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

အကူအညီေပးရန္

-ေရွးဦးသူနာ ျပဳစုနည္းကုိ သိထားသူ ျဖစ္ပါက DRABC ကို မျပတ္ေစာင့္ၾကည့္ရန္
- လူနာက ပူတဲ့ေနရာမွာ ရွိေနပါက ေအးတဲ့ေနရာကို ေရႊ႔ေပးရန္
- လူနာကို လဲေလ်ာင္းေနေစရန္
-ၾကပ္တဲ့ အ၀တ္အစား၀တ္ထားသူ ျဖစ္ပါက ေျဖေလ်ာ့ေပးရန္
-ေရေအးနဲ႔ ေရပတ္တိုက္ေပးရန္၊
-ေရေအး (သို႔) အေအးအရည္တခုခုေပးရန္
-အပူမက်မခ်င္း ေရပတ္တိုက္ေပးၿပီး အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ကာ အေျခအေန မတိုးတက္လာဘဲ ပိုဆိုးလာပါက အျမန္ဆံုး ေဆးရံု၊ ေဆးခန္းပို႔ရန္လိုအပ္ပါတယ္။

Heat Stroke

Heat Stroke လကၡဏာမ်ားကေတာ့ အထက္ပါ Heat exhaustion မွာ ပါရွိတဲ့ အခ်က္မ်ားအျပင္ လူနာဟာ စိတ္ေထြျပားလာၿပီး အမူအရာ ေျပာင္းလာျခင္း၊ အျမင္မႈန္၀ါးလာျခင္း၊ ေသြးခုန္ႏႈန္း သိသိသာသာပိုျမန္လာျခင္း၊ အေရျပား ေျခာက္ေသြ႔ပူျပင္းျခင္း (ေခၽြးမထြက္ေတာ့ပါ)၊ တက္ျခင္း၊ သတိလစ္ျခင္း ခႏၶာကိုယ္အပူခ်ိန္ ၄၀ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ အထက္မွာပဲ ဆက္ရွိေျခင္း စသည့္အခ်က္မ်ားကို ေတြ႔ရမယ္။

အကူအညီေပးရန္

ခ်က္ခ်င္း၊ ေဆးရံုေဆးခန္း တင္ဖို႔လိုၿပီး ေဆးရံုေဆးခန္းနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ Ambulance staff, သူနာျပဳ၊ ဆရာ၀န္ စတဲ့ တေယာက္ေယာက္နဲ႔ အေတြ႔ေသးခင္မွာ ေအာက္ပါအတိုင္း လိုက္နာပါ။

-ေရွးဦးသူနာ ျပဳစုနည္းကို သိပါက DRABC အတိုင္း လုပ္ပါ။
-အတတ္ႏိုင္ဆံုး ေအးတဲ့ေနရာမွာ ထားပါ။
- သတိလစ္ေနပါက Recovery position လို႔ေခၚတဲ့ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း ေျဖာင့္ေအာင္ လည္ပင္းကို ေဘးေစာင္းထား၍ တျခမ္းေမွာက္လ်က္ အေနထားနဲ႔ ထားပါ။
- ေသြးေၾကာႀကီးမ်ား တည္ရွိရာ လည္ပင္း၊ ခ်ိဳင္းၾကားနဲ႔ ေပါင္ျခံတ၀ိုက္မွာ ေရခဲ (သို႔) ေရေအးကိုအ၀တ္ျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း အိတ္ျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း တင္ေပးပါ။
-သတိလံုး၀ ရေနေသးရင္ ေရေအး (သို႔) အေအးအရည္တခုခု တုိက္ပါ (သတိလစ္ျခင္း (သို႔) သတိရတခ်က္မရတခ်က္ ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ မေပးရ)။

က်န္းမာေနသူမ်ားအတြက္ ကာကြယ္ရန္ အၾကံျပဳခ်က္

လူခႏၶာကိုယ္အတြင္းအျပင္၊ လူ႔ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ လူေတြ စားသံုးေနတဲ့ အစားအစာေတြမွာ ဘက္တီးရီးယားေတြ အျမဲတမ္း ရွင္သန္ေနပါတယ္။ ရာသီဥတု ပူတဲ့အခ်ိန္မွာ ဘက္တီးရီးယားပြားႏႈန္းက သာမန္အခ်ိန္ထက္ အမ်ားႀကီးျမန္ပါတယ္။ ပူတဲ့ ရာသီဥတုဒဏ္ေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္က ေခၽြးေတြအရမ္းထြက္ၿပီး ေခၽြးနဲ႔အတူ ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ ေရဓါတ္၊ သတၱဳုဓါတ္ေတြ ဆံုးရႈံုးပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေခၽြးနဲ႔အတူ ခႏၶာကိုယ္ထဲက ဘက္တီးရီးယားေတြ အဆက္မျပတ္ထြက္ေနပါတယ္။ သာမန္ အေျခအေနမွာ ကိုယ္ခံအား ေကာင္းေနလို႔ စားစရာတခုကို ဒီအတိုင္း လက္မေဆးဘဲ ေကာက္စားလိုက္လို႔ ဘာျပႆနာမွ မရွိႏိုင္ေပမဲ့ အပူမ်ားတဲ့အခ်ိန္မွာ အေရျပားကထြက္ၿပီး လက္မွာ ကပ္ေနတဲ့ ပိုးမႊားေတြက သာမန္အေျခအေနထက္ ပိုမ်ားေနတယ္၊ ၿပီးေတာ့ ေရဓါတ္နဲ႔ သတၱဳဓါတ္ေတြ ဆံုးရႈံုးထားလို႔ ကိုယ္ခံအားကလည္း နည္းေနတဲ့အခ်ိန္ျဖစ္ေတာ့ ပိုးပါသြားတဲ့ အစားအစာဟာ ေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးရဖို႔ သိပ္ကိုလြယ္ပါတယ္။ ၀မ္းေလွ်ာ၊ ၀မ္းကိုက္ ပ်ိဳ႔အန္တာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အဲဒီကတဆင့္ ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ ေရနဲ႔ သတၱဳဓါတ္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈအား လံုး၀က်ဆင္းလို႔ ကိုယ္အပူအခ်ိန္ကို ပံုမွန္အတိုင္း မထိန္းႏိုင္ဘဲ ေအးလြန္းျခင္း၊ ပူလြန္းျခင္း ျဖစ္ကာ အသက္ဆံုးရႈံးေစႏိုင္တဲ့အထိ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပူလြန္းတဲ့အခ်ိန္မွာ အစာေရစာကို လံုေလာက္မွ်တေအာင္ စားသံုးၿပီး တကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းမႈ ရွိဖို႔ အထူးလိုအပ္ပါတယ္။ အစာေရစာ လံုေလာကမွ်တဖို႔ ဆိုတဲ့ေနရာမွာ ပံုမွန္က်န္းမာေရးကို ထိန္းသိမ္းတဲ့ အာဟာရနဲ႔ သတၱဳဓါတ္မ်ား မခ်ိဳ႕တဲ့ေစရန္ႏွင့္ ေရဓါတ္မခန္းေျခာက္ေစရန္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ႏွင့္ ေရကို မ်ားမ်ားေသာက္ေပးဖို႔ အထူးလိုအပ္ပါတယ္။ (အရင္ပို႔စ္က ေမးခြန္းတခုရဲ့ အေျဖကို အနည္းငယ္ ျဖည့္စြက္ထားပါတယ္)။ ေဒါက္တာ ဇိ၀ကရဲ့ ေရအက်ိဳး ၁၀ ပါးကိုလည္း ဒီေနရာမွာ သြးဖတ္ၿပီး လိုက္နာက်င့္သံုးပါက အပူဓါတ္လြန္ကဲျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္လာႏိုင္သည့္ ဆက္ပြားအႏၱရယ္မ်ားကို တစိတ္တေဒသ ကာကြယ္ႏိုင္ေၾကာင္း အၾကံျပဳပါတယ္။

ျမန္မာျပည္သူမ်ားအားလံုး အပူလြန္ကဲျခင္းႏွင့္ ေရရွားပါးျခင္းမွ အျမန္ဆံုးလြန္ေျမာက္ႏိုင္ပါေစ။

C-Box အေမးအေျဖ (၂)

2010-05-13T19:26:00.012+06:30

C-Box မွာ စာဖတ္သူေတြ လာေမးထားတဲ့ ေမးခြန္းေတြကို စုၿပီးေျဖေပးလိုက္ပါတယ္။ အမွန္က ေျဖေပးတယ္ ဆိုတာထက္ ညြန္းေပးတယ္ ဆိုတာက ပိုၿပီး မွန္ပါတယ္။ စာဖတ္သူေတြ ေမးတဲ့ ေမးခြန္းအေတာ္မ်ားမ်ားက တင္ထားၿပီးသား ပို႔စ္ေအာက္မွာ ရွိၿပီးသားျဖစ္ပါတယ္။ စာဖတ္သူမ်ားကို မိမိသိလိုတဲ့ အၾကာင္းအရာႏွင့္ ပတ္သက္တဲ့ပို႔စ္ ရွိမရွိ ဆိုတာကို Side bar မွာရွိတဲ့ Labels ေအာက္မွာ အကၡရာအစဥ္လိုက္ ရွာၾကည့္ေစခ်င္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ပို႔စ္နဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ေမးခြန္းကို ပို႔စ္ေအာက္မွာ ေမးၿပီး ပို႔စ္နဲ႔ မဆိုင္ဘဲ သီးသန္႔ သိလိုတဲ့ ေမးခြန္းကိုပဲ C-box မွာ ေမးေစခ်င္ပါတယ္။ ပို႔စ္တင္ၿပီးသား မရွိတဲ့ ေမးခြန္းေတြအတြက္ ေျဖထားတဲ့ အေျဖေတြက ကၽြန္မ သိသေလာက္ကိုသာ ေျဖထားတာ ျဖစ္လို႔ ၿပီးျပည့္စံုတဲ့ အေျဖေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ တတ္သိနားလည္သူမ်ား ဘယ္သူမဆို ျဖည့္စြက္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

29 Apr 10, 03:29
maminge: i want to know hepatitics C in detail. pls explain in a post.

အေျဖ။ ။ Hepatitis C အေၾကာင္း ပို႔စ္တင္ၿပီးသား ရွိပါတယ္။ Hapatitis C အေၾကာင္း ပို႔စ္ႏွစ္ခုကို ဒီေနရာ http://health.ngoinmyanmar.org/search/label/Hepatitis%20C မွာ ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။

30 Apr 10, 05:48
ကိုမ်ိဳး: လင္မယားၾကားမွာ oral sex ကသင့္ေတာ္ပါသလားဆရာ...ဆုိးက်ိဳးရိွနိုင္ပါသလားဆရာ

ေျဖ။ ။ Oral Sex အေၾကာင္းကို Side bar ရွိ Labels ေအာက္က Reproductive Health ေခါင္းစဥ္ေအာက္ကမွာ ေဒါက္တာ တင့္ေဆြတင္ထားတဲ့ ပို႔စ္ http://health.ngoinmyanmar.org/2010/01/oral-practice.html မွာ ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ မၾကာေသးခင္က C-Box မွာ စာဖတ္သူ ခ်စ္ခ်စ္က ေမးၿပီး ေဒါက္တာဇိ၀ကက ေျဖေပးထားတာကိုလည္း ေအာက္ပါအတိုင္း ေတြ႔ရပါတယ္။

26 Apr 10, 00:30
ခ်စ္ခ်စ္: ေယာက်ာ္း သုတ္ရည္ေတြ ပါးစပ္ထဲ၀င္သြားမိရင္ ဘာျဖစ္တတ္ပါသလဲ ဆရာ
27 Apr 10, 11:23
ဇီ၀က (ေဆး-၂): to ခ်စ္ခ်စ္, သုတ္ရည္ ပါးစပ္ထဲ၀င္လို႕ ဘာမွ မျဖစ္ပါ။

ဒီေတာ့ အေမးနဲ႔ အေျဖအရ Oral Sex နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပႆနာေတာ့ မရွိႏိုင္ပါဘူး။ သင့္ေတာ္မေတာ္ ဆိုတာကေတာ့ ကာရကံရွင္ႏွစ္ဦး သေဘာတူညီမႈ ရွိမရွိႏွင့္သာ ဆိုင္ပါတယ္။ သို႔ေပမဲ့ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ဟာ ဘက္တီးရီးယားေတြရဲ့ ေပ်ာ္ေမြ႔ရာ စံအိမ္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဘက္တီးရီးယားေတြဟာ အမ်ိဳးသားလိင္တံ အပါအ၀င္ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ အေရျပားမွ အဆက္မျပတ္ ထြက္ေနပါတယ္။ Oral Sex ကို အသံုးျပဳခ်ိန္မွာ အကယ္၍ ပါးစပ္ကုိ အသံုးျပဳသူဟာ ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ Defend Mechanisms လို႔ေခၚတဲ့ ခုခံႏိုင္တဲ့အား နည္းေနတဲ့အခ်ိန္နဲ႔ တိုက္ဆိုင္ေနရင္ ေရာဂါရဖို႔ သိပ္ကိုလြယ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အမ်ိဳးသားလိင္တံဟာ သန္႔ရွင္းဖို႔ႏွင့္ အသံုးျပဳသူရဲ့ပါးစပ္မွာ အနာအဆာမရွိဖို႔ေတာ့ အထူး လိုအပ္ပါတယ္။ အေကာင္းဆံုးက Oral Sex ကို အသံုးျပဳရင္Condone ကိုအသံုးျပဳပါက အႏၶရာယ္ အကင္းဆံုး ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း အၾကံျပဳပါတယ္။

30 Apr 10, 09:55
khunmyominoo: ၀မ္းခဏခဏခ်ဳပ္တတ္လို ့ပါဆရာ။ ညြန္ၾကားေပးပါ ခင္ဗ်ား။

ေျဖ။ ။ ၀မ္းခ်ဳပ္တာဟာ စားတဲ့အစာအစာထဲမွာ အမွ်င္ဓါတ္ျဖစ္တဲ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ အသီးႏွံနဲ႔တို႔ကို လံုေလာက္စြာ မစားျခင္းႏွင့္ ေရကိုလံုေလာက္စြာ မေသာက္ျခင္း ေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္အထိ စားသင့္တယ္ဆိုတာ Labels ေအာက္က Nutritions ေခါင္းစဥ္ http://health.ngoinmyanmar.org/search/label/Nutrition ေအာက္မွာ ကၽြန္မ (Nge Naing) တင္ထားတဲ့ အာဟာရနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ပို႔စ္ ၄ ခုရွိပါတယ္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ ဘယ္ေလာက္အထိ စားသံုးသင့္တယ္ဆိုတာ သိခ်င္ရင္ အဲဒီေအာက္မွာ က်န္းမာစြာ အသက္ရွင္ ရပ္တည္နိုင္ရန္အတြက္ ေန႔စဥ္စားသံုးရန္ လိုအပ္ေသာ အစာပမာဏ ဆိုတဲ့ ပို႔စ္ထဲမွာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္အျပင္ ဘယ္အစာအမ်ိဳးအစားကို ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား စားေသာက္ရမယ္ဆုိတာ အကုန္ပါပါတယ္။ တျခားပို႔စ္ေတြမွာေတာ့ ဘယ္လို ေနထိုင္ စားေသာက္ရမယ္ဆိုတာ အေသးစိတ္ရွိပါတယ္။

30 Apr 10, 15:12
ေနေန: ကိုယ္၀န္ရိွတုန္းမ်ားမ်ားဆက္ဆံရင္ မိန္းကေလးရျပီး နဲနဲသာဆက္ဆံမယ္ဆိုရင္ ေယာက်္လားေလးရတယ္ဆိုတာဟုတ္ပါသလား။

ေျဖ။ ။ လံုး၀မဟုတ္ပါ၊ ဘာမွလည္း မဆိုင္ပါ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခါစနဲ႔ ေမြးခါနီးတလမွာ လိင္ဆက္ဆံမႈကို ေရွာင္သင့္ပါတယ္။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ကာလဆိုတာ မမ်ိဳးဥနဲ႔ ဖိုသုတ္ေကာင္တို႔ ေပါင္းစပ္ၿပီး ျဖစ္တည္လာတဲ့ သေႏၶသားႀကီးထြားတဲ့ ကာလျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္ တလတခါ မ်ိဳးဥေၾကြၿပီး ဓမၼတာေသြးေပၚတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတဦးဟာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ မ်ိဳးဥ မေၾကြပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ ဖိုမ ဆက္ဆံျခင္းဟာ သေႏၶသား ထပ္ရစရာ အေၾကာင္းမရွိသလို ရွိၿပီးသား သေႏၶသားကိုလည္း က်ား၊ မ မေျပာင္းေစႏိုင္ပါဘူး။ သားေယာက္်ားေလး ရျခင္း၊ သမီးမိန္းကေလး ရျခင္းဆိုတာဟာလည္း လိင္ဆက္ဆံသည့္ အခ်ိန္ကာလ အပိုင္းအျခားနဲ႔လည္းမဆိုင္ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔လည္း လံုး၀မသက္ဆိုင္ဘဲ အမ်ိဳးသားဆီကလာတဲ့ခရိုမုဇုန္း အမ်ိဳးအစား အေပၚမွာသာ မူတည္ပါတယ္။

လူသား ဆဲလ္တခုမွာ မ်ိဳးရိုိးဗီဇကို သယ္ေဆာင္ေပးတဲ့ ခရိုမိုဇုန္း ၂၃ စံု (၄၆ ခု) ရွိၿပီး ေနာက္ဆံုး (သို႔) ၂၃ စံုေျမွာက္ ခရိုမိုဇုန္းက ေမြးလာမည့္ ကေလးရဲ့ က်ား မ လကၡဏာ ကို ေဖၚေဆာင္ပါတယ္။ X ႏွင့္ Y ဆိုၿပီး က်ား၊ မ ခရိုမိုဇုန္း ႏွစ္မ်ိဳး ရွိသည့္အနက္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ X ခရိုမိုဇုန္းပဲ ရွိၿပီး အမ်ဳိးသားက X ႏွင့္ Y ႏွစ္မ်ိဳးစလံုးကို ပိုင္ဆိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဖိုႏွင့္မ ေပါင္းစပ္ၿပီး မ်ိဳးပြား ရာမွာ ပထမ ဦးဆံုး သက္ရွိဆဲလ္ Gamete ကိုဖြဲ႔စည္းတဲ့အခါ အမ်ိဳးသမီးက X ခရိုမိုဇုန္းကိုပဲ ထုတ္ေပးႏိုင္ၿပီး ဒီ X ခရိုမိုဇုန္းႏွင့္ ေပါင္္းစပ္ဖို႔ အမ်ိဳးသားဆီမွ X ခရိုမုိဇုန္းကိုပဲ ရပါက (X နဲ႔ X ေပါင္းၿပီး) သမီး မိန္းကေလး ကို ရရွိမွာျဖစ္ၿပီး အမ်ိဳးသားဆီက Y ခရိုမိုဇုန္း ကို ရရွိပါက (X နဲ႔ Yေပါင္းၿပီး ) သား ေယာက္်ားေလး ကို ရရွိပါတယ္။

30 Apr 10, 15:17
မင္းမင္း: မာစတာဘီးရွင္းကို တစ္ပတ္ဘယ္ႏွစ္ခါလုပ္သင့္သလဲဆရာ affect ျဖစ္ႏိုင္ပါသလား ေမးရတာလဲအားနာပါတယ္။

ေျဖ။ ။ ဒီေမးခြန္းကေတာ့ လုပ္သင့္တဲ့ အႀကိမ္အေရအတြက္ကေတာ့ ျပဳလုပ္သူရဲ့ ဆႏၵအာသီသနဲ႔ပဲ ဆိုင္ပါတယ္။ Affect ျဖစ္ႏိုင္မႏိုင္ဆိုတာက သန္႔ရွင္းမႈေတာ့ အထူးလိုအပ္ပါတယ္။ Masturbation (မိမိဖါသာ အာသာေျဖျခင္း) ကို စြဲစြဲလန္းလန္းနဲ႔ အလြန္အကၽြံ ျပဳလုပ္သူဟာ စြဲတတ္ၿပီး မိမိ အိမ္ေထာင္ရက္သား က်တဲ့အခ်ိန္ အိမ္ေထာင္ဖက္နဲ႔ ဆက္ခံရာမွာ စိတ္၀င္စားမႈ အားနည္းသြားၿပီး မိမိအက်င့္ေဟာင္း ျဖစ္တဲ့ Masturbation ကိုပဲ စြဲေနတတ္တယ္လို႔ အိမ္ေထာင္ဘက္နဲ႔ အဆင္မေျပျဖစ္တာမ်ိုး ရွိတတ္တယ္လို႔ ျမန္မာဆရာ၀န္တဦး ေရးတဲ့စာအုပ္ တအုပ္မွာ ဖတ္ဖူးပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ေဒါက္တာ တင့္ေဆြ ေရးတဲ့ ပို႔စ္ကို ဒီဘေလာ့ဂ္က http://health.ngoinmyanmar.org/2010/01/blog-post.html မွာ တင္ထားတာ ရွိပါတယ္။

3 May 10, 03:23
7even: သုတ္လြတ္တာ အရမ္းျမန္ေနတာ ဘယ္လိုလုပ္ကမလဲ။

သုတ္လႊတ္ေစာျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဒါက္တာ ဇိ၀ကတင္ထားတဲ့ပို႔စ္ကို ဒီေနရာမွာ (http://health.ngoinmyanmar.org/2009/12/premature-ejaculation.html) မွာ သြားဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ Reproductive Health ေအာက္က ေဒါက္တာတင့္ေဆြေရးတဲ ေဒါက္တာ တင့္ေဆြရဲ့ http://health.ngoinmyanmar.org/2010/04/blog-post_16.html ဒီပို႔စ္နဲ႔လည္း အက်ံဳး၀င္ပါတယ္။ ႏွစ္ခုစလံုးကို ဖတ္ၾကည့္လိုက္ပါ။

3 May 10, 05:38
mayjuly: ဆိုးက်ိဳးအနည္းဆံုးရွိတဲ့ကိုယ္၀န္တားေဆးအေၾကာင္းမ်ားသိလုိပါတယ္ ။ေျပာျပေပးပါ။

ေျဖ။ ။ Reproductive Health ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ သေႏၵတားနည္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ပို႔စ္ေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။

(၁) ေဒါက္တာ တင့္ေဆြေရးတဲ့ http://health.ngoinmyanmar.org/2009/08/blog-post_23.html
၂။ ေဒါက္တာ byakga ေရးတဲ့ http://health.ngoinmyanmar.org/2009/03/blog-post.html
၃။ ေဒါက္တာ စိုးထက္ရဲ့ ကိုယ္၀န္တားဆီးျခင္း နည္းလမ္းမ်ား http://health.ngoinmyanmar.org/2008/12/contraception-choices.html
၄။ ေဒါက္တာ ရဲမြန္ရဲ့ အမ်ိဳးသား သားဆက္ျခားနည္းအေၾကာင္း မိတ္ဆက္ http://health.ngoinmyanmar.org/2009/03/introduction-to-newer-male.html
၅။ KoGyithu ရဲ့ အေရးေပၚ သားဆက္ျခားနည္း http://health.ngoinmyanmar.org/2008/11/blog-post_4612.html အဲဒီ ပို႔စ္ေတြအထဲမွာ အေသးစိတ္ရွိပါတယ္။ Mayjuly အေနနဲ႔ မိမိဖါသာသာ ႀကိဳက္တာ ေရြးယူေတာ့။ ကၽြန္မကေတာ့ သားဆက္ျခားတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြကပဲ အနစ္နာခံလာရေတာ့ ေဒါက္တာ ရဲမြန္ေရးတဲ့ အမ်ိဳးသား သားဆက္ျခားနည္းကို အႀကိဳက္ဆံုးပါပဲ။

4 May 10, 04:32
khine: ဆရာ..ေလးဘက္နာေရာဂါေၾကာင္းသိခ်င္ပါတယ္..အၿမဲတမ္းအဆစ္ေတြနာ ေနပါတယ္.. joint ေတြကလည္းကိုက္ပါတယ္..အေရၿပားေအာက္နာေနတယ္လို႔ခံစားရပါတယ္။

ေျဖ။ ။ ေလးဘက္နာ အေၾကာင္း ေဒါက္တာ ၀င္းသိန္း ေ၇းထားတာ http://health.ngoinmyanmar.org/2008/02/group-beta-haemolytic-streptococcus.html မွာ ရွိပါတယ္။ http://health.ngoinmyanmar.org/search/label/Musculoskeletal%20system ေအာက္က ပို႔စ္တခ်ိဳ႔ကိုလည္း ဖတ္ၾကည့္ပါ။

5 May 10, 05:28
ဖိုးထိန္: ေမးစရာေလးရွိလို႕ပါခင္ဗ်ာ။ ေသြးက်ဲတဲ့ေရာဂါျဖစ္ေနတာ..ေဆးရုံကဆ င္းျပီးေတာ့ေဆးေတြေသာက္ေနရတယ္။ အဲဒါေဆးအရွိန္နဲ႕ကေလး ကအရမ္း၀လာတယ္(အရင္ကကေလးကပိန္ပိန္ေလးပါ)။ သိခ်င္တာကေဆ းေသာက္တာရပ္လုိက္ရင္ နဂုိအတိုင္းျပန္ျဖစ္ပါ့မလား ဆုိတာ၊ : ျပီးေတာ့အဲဒီေရာဂါက လုံး၀ေပ်ာက္္ကင္း ႏုိင္လားဆုိတာ သိခ်င္ပါတယ္။ ေက်းဇူးျပဳ၍ ေျဖၾကားေပးပါလားခင္ဗ်ာ။

ေျဖ။ ။ ေသြးက်ဲတာနဲ႔ ေသြးပ်စ္ခဲတာ ႏွစ္ခုစလံုးက ေသြးထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ Chemical ေတြ မမွ်တလို႔ ျဖစ္ႏိုင္သလို ေသြးထြက္လြန္ျခင္း၊ ေသြးယိုစီးျခင္းကို ကာကြယ္ေပးတဲ့ Clotting Factor ေခၚ ေသြးထဲမွာရွိတဲ့ အင္ဇိုင္းေတြ ပံုမွန္ထက္ ပိုနည္းေနလို႔လဲ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို ခန္႔မွန္းရံုနဲ႔ မသိႏိုင္ပဲ ေသြးစစ္ၿပီး ေသြးထဲမွာ ပါ၀င္ေနတဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြ အားလံုးကို ေရတြက္ျခင္း (Full blood Count) ႏွင့္ Clotting Factors ေတြရဲ့ အေျခအေနကို ၾကည့္ၿပီးမွ သိႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ ဓါတုပစၥည္းေတြ မမွ်မတ ျဖစ္ေနရင္ မွ်တေအာင္ ကုသရမယ္။ အဲဒီေရာဂါဟာ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါတယ္။ အခု ဆရာ၀န္ ေပးထားတဲ့ေဆးကို သံုးစြဲရင္း ျဖစ္ေနတယ္ဆိုေတာ့ ကုသေပးေနတဲ့ ဆရာ၀န္ကပဲ လူနာရဲ့ အေျခအေနကို အသိဆံုး ျဖစ္ႏိုင္လို႔ အဲဒီဆရာ၀န္နဲ႔ပဲ တိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။ ေသြးပ်စ္လြန္းျခင္းႏွင့္ က်ဲလြန္းျခင္း ႏွစ္ခုစလံုးက အႏၱရာယ္ရွိတဲ့အတြက္ ဆရာ၀န္ကို မျဖစ္မေန အသိေပးၿပီး ဆရာ၀န္ ညႊန္ၾကားခ်က္အတိုင္းသာ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ဖို႔ကိုပဲ အာၾကံျပဳပါတယ္။ မိမိ ေဆးကုသမႈ ခံယူေနတဲ့ ဆရာ၀န္ကို ေမးခြန္းေမးဖို႔ ဘယ္ေတာ့မွ အားမနာပါနဲ႔။ ဆရာ၀န္ဆိုတာ ေဆးကုေပးဖို႔ သက္သက္မဟုတ္ပါဘူး လူနာ သိခ်င္တာကို နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပဖို႔အတြက္လည္း တာ၀န္ရွိပါတယ္။

5 May 10, 06:20
ကိုလင္း: မိန္းမခ်င္းဆက္ဆံတဲ့အခါ ဘာေရာဂါေတြကူးစက္နိဳင္ပါသလဲ... မိန္းမေတြမွာလည္းအာသာေျဖတယ္ဆိုတာမ်ိဳးကိုလုပ္ခဲ့ မည္သို႕အက်ိဳးယုတ္တာေတြကိုခံစားရပါသလဲ။ မိန္းမအေၾကာင္းမ်ားလည္းေရးေစခ်င္ပါတယ္..

ေျဖ။ ။ လိင္တူဆက္ဆံတာ အမ်ိဳးသမီးပဲျဖစ္ျဖစ္ အမ်ိဳးသားပဲျဖစ္ျဖစ္ ေရာဂါရွိရင္ ကူးစက္ႏိုင္တာခ်င္းကေတာ့ အတူတူပါပဲ။ အာသာေျဖတာလည္း အတူတူပါပဲ ဘာမွ မကြာပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ ဆီးလမ္းေၾကာင္းက သိပ္ကို တိုလြန္းတဲ့အတြက္ မသန္႔ရွင္းပါက ဆီးလမ္းေၾကာင္းထဲ ပိုး၀င္ႏိုင္တဲ့ အႏၱရယ္ အမ်ိဳးသမီးမွာ ပိုမ်ားပါတယ္။ ဒါကလြဲရင္ က်န္တာ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ အမ်ိဳးသား ေရာဂါကူးစက္ရာမွာျဖစ္ေစ၊ အာသာေျဖရာမွာ ျဖစ္ေစ သေဘာသဘာ၀ ဘာမွ မကြာပါဘူး။ လိင္ေၾကာင့္ ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါအေၾကာင္းကုိ http://health.ngoinmyanmar.org/2010/02/stds.html မွာ ဖတ္ရႈ ႏိုင္ပါတယ္။ မိမိဖါသာ အာသာေျဖျခင္း အေၾကာင္းကိုေတာ့ http://health.ngoinmyanmar.org/2010/01/blog-post.html မွာ ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။

11 May 10, 09:47
ကိုကို: ဆရာကိူတစ္ခုေမးခ်င္ပါတယ္။ မီန္းမမွာ ရာသီမလာတာ တစ္ပတ္ရိွပါျပီ ေကသီပန္ေဆးကိုလည္းေသာက္ပါတယ္။ ဘာမ်ားျဖစ္လို႔ပါလဲ။ကိုယ္၀န္ ရတာပါလား။

ေျဖ။ ။ တပတ္တည္းနဲ႔ေတာ့ ကိုယ္၀န္ရတာ ျဖစ္ခ်င္မွ ျဖစ္မွာပါ။ တလခန္႔ မလာဘဲ ရွိေနမွ ဆရာ၀န္နဲ႔ စစ္ေဆးအတည္ျပဳ သင့္ပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ရတဲ့ အမ်ိဳးမီးတေယာက္ရဲ့ လကၡဏာေတြ ေျပာင္းတာ ကၽြန္မတင္ထားတဲ ့ (http://health.ngoinmyanmar.org/2008/07/gestional-deabetes.html ) မွာ ရွိပါတယ္။ ပို႔စ္က ဆီးခ်ိဳနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ပို႔စ္ျဖစ္လို႔ Gestation (ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျခင္း) ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ အေသးေအာက္မွာပဲ ၾကည့္ပါ။

4 May 10, 11:33

thuratun: sayarma , khin byar aku lo a pu chain a yan myint nay tae yar thi hmar bae lo yaw gar tawe phit taaku lo yarthi u tu a yan puu tae a twat bar yaw gar tawe phit tat lae so tar ko thi chin par (ဆရာမ ခင္ဗ်ား၊ အခုလို အပူခ်ိန္ အရမ္းျမင့္ေနတဲ့ ရာသီမွာ ဘယ္လိုေရာဂါေတြ ျဖစ္တတ္သလို၊ ရာသီဥတု အရမ္းပူတဲ့အတြက္ ဘာေရာဂါေတြ ျဖစ္တတ္လဲ ဆိုတာကို သိခ်င္ပါတယ္။)

ေျဖ။ ။ လူခႏၶာကိုယ္အတြင္းအျပင္၊ လူ႔ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ လူေတြ စားသံုးေနတဲ့ အစားအစာေတြမွာ ဘက္တီးရီးယားေတြ အျမဲတမ္း ရွင္သန္ေနတပါတယ္။ ရာသီဥတု ပူတဲ့အခ်ိန္မွာ ျပင္ပမွာ ဘက္တီးရီးယားပြားႏႈန္းက သာမန္အခ်ိန္ထက္ အမ်ားႀကီးျမန္ပါတယ္။ ပူတဲ့ ရာသီဥတုဒဏ္ေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္က ေခၽြးေတြအရမ္းထြက္ၿပီး ေခၽြးနဲ႔အတူ ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ ေရဓါတ္၊ သတၱဳုဓါတ္ေတြ ဆံုးရႈံုးပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေခၽြးနဲ႔အတူ ခႏၶာကိုယ္ထဲက ဘက္တီးရီးယားေတြ အဆက္မျပတ္ထြက္ေနပါတယ္။ သာမန္ အေျခအေနမွာ ကိုယ္ခံအား ေကာင္းေနလို႔ စားစရာတခုကို ဒီအတိုင္း လက္မေဆးဘဲ ေကာက္စားလိုက္လို႔ ဘာျပႆနာမွ မရွိႏိုင္ေပမဲ့ အပူမ်ားတဲ့အခ်ိန္မွာ အေရျပားကထြက္ၿပီး လက္မွာ ကပ္ေနတဲ့ ပိုးမႊားေတြက သာမန္အေျခအေနထက္ ပိုမ်ားေနတယ္၊ ၿပီးေတာ့ ေရဓါတ္နဲ႔ သတၱဳဓါတ္ေတြ ဆံုးရႈံုးထားလို႔ ကိုယ္ခံအားကလည္း နည္းေနတဲ့အခ်ိန္ျဖစ္ေတာ့ ပိုးပါသြားတဲ့ အစားအစာဟာ ေရာဂါရဖို႔ သိပ္ကိုလြယ္ပါတယ္။ ၀မ္းေလွ်ာ၊ ၀မ္းကိုက္ ပ်ိဳ႔အန္တာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ အဲဒီကတဆင့္ ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ ေရနဲ႔ သတၱဳဓါတ္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈအား လံုး၀က်ဆင္းလို႔ ကိုယ္အပူအခ်ိန္ကို ပံုမွန္အတိုင္း မထိန္းႏိုင္ဘဲ ေအးလြန္းျခင္း၊ ပူလြန္းျခင္း ျဖစ္ကာ အသက္ဆံုးရႈံးေစႏိုင္တဲ့အထိ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပူလြန္းတဲ့အခ်ိန္မွာ အစာေရစာကို လံုေလာက္မွ်တေအာင္ စားသံုးၿပီး တကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းမႈ ရွိဖို႔ အထူးလိုအပ္ပါတယ္။ (ေမးခြန္းကို ျမန္မာလို ဘာသာျပန္ေပးတဲ့ Anonymous ကို အထူးေက်းဇူးတင္ပါတယ္။)

ေအာက္ပါ ေမးခြန္းေတြကို ကၽြန္မ လက္တန္းမေျဖႏိုင္သလို စာအုပ္လွန္ဖို႔နဲ႔ အင္တာနက္မွာ ရွာဖို႔ကလည္း ေလာေလာဆယ္ အခ်ိန္မရေသးတဲ့အတြက္ ေဒါက္တာဇိ၀က၊ ေဒါက္တာသက္တန္႔ခ်ိဳတို႔ကို ေျဖေပးဖို႔ အကူအညီေတာင္းပါတယ္။ ပို႔စ္သီးသန္႔အေနနဲ႔ ျဖစ္ေစ၊ မွတ္ခ်က္ေအာက္မွာ အတိုခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ျဖစ္ေစ ေျဖေပးေစခ်င္တယ္။

3 May 10, 08:18
စိတ္၀င္စားသူ: အရိုးကင္ဆာအေၾကာင္းသိလုိပါတယ္အဲ.ဒီေရာဂါျဖစ္သူဟာအခ်ိန္ဘယ္ေလာက္ခံပါသလဲ၊ေျပာျပေပးပါဆရာေနာ္

4 May 10, 04:24
khine: Saya!! i would like to know about the ASO test??what is the normal range?

7 May 10, 10:08
သူသား: သားသပ်စ္ခိုင္တည္တယ္ဆိုတာဘာလဲ...သားသပ်စ္ခိုင္တည္တာ သေႏ`ဓမေအာင္တာလား။

7 May 10, 23:57
Perry: Do Burma have HIV/AIDS Policy?

9 May 10, 06:21
ေဇာ္ထက္: Pollen နဲ႔ထုတ္လုပ္ထားေသာေဆးအမ်ိဳးစားေတြကေရာဂါ ျဖစ္ေစတဲ့ ဆဲလ္ေတြကို အားေပးတယ္ဆိုတာ ဟုတ္ပါသလားခင္ဗ်ာ.

9 May 10, 08:14
ေကာင္းမင္း: ဆရာကိုတစ္ခုေမးခ်င္ပါတယ္။ ဆုိင္လားမဆုိင္လားမသိဘူးအေၾကာညွပ္ရင္ ဘာေတြလုပ္ရမလဲသိခ်င္ပါတယ္။

က်န္းမာစြာ အသက္ရွင္ ႏိုင္ၾကပါေစ။

အထူ နဲ႔ အပါး၊ အဆုပ္ နဲ႔ ေက်ာက္ကပ္

2010-05-12T16:22:00.001+06:30

“တရြာသားကို ရည္းစားလုပ္ေတာ့ လြမ္းရတတ္သည္။ ပ၀ါပါးကို ၾကက္သားထုပ္ေတာ့ စြန္းတတ္သည္။” အထဲကဟာ လူျမင္ေစခ်င္လ်င္ အကႌ်ပါး ၀တ္ဆင္ၾကသည္။ အခုေခတ္မွာ အပါးပင္လ်င္ မ၀တ္ခ်င္ၾကေတာ့ပါ။ စကၠဴပါးပါး၊ အ၀တ္ပါးပါး၊ ပါးေသာ အရာမ်ားသည္ ေပါက္ျပဲလြယ္သည္။ လံုေအာင္ မဖံုးႏိုင္ပါ။

ဒါေပမဲ့ ကိုယ္၀န္-ေရျမြာအိတ္ဟာ မထူေပမဲ့ သေႏၶသားကို လံုေအာင္ဖံုးျပီး၊ ေကာင္းေကာင္း ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ ပါးတယ္ ဆိုတိုင္း အားနည္းခ်က္ မဟုတ္သလို၊ ထူတိုင္းလဲ အားသာခ်က္ ဟုတ္ခ်င္မွ ဟုတ္မည္။ “သိပ္ထူတဲ့ေကာင္” ဆိုတာ ႏွိမ္ေျပာခံရတာပါ။ တံတိုင္းထူၾကီးေတြ၊ နံရံျမင့္ၾကီးေတြေဆာက္တဲ့ အေလ့က ေရွးက်သြားပါျပီ။

လူေတြလုပ္တဲ့ နံရံေတြဟာ လံုေအာင္သာ လုပ္ေပးတယ္။ ဒါေတာင္ ကိုယ့္ကုိယ္ကို (ဗြီအိုင္ပီ) လုပ္သူေတြဟာ တံတိုင္းေပၚမွာ ပုလင္းကြဲေတြပါ စိုက္ထားရေသးတာ။ (ဆူပါ-ဗြီအိုင္ပီ) ေနရာေတြၾက ပုလင္းကြဲနဲ႔ မရလို႔၊ ဓါတ္ၾကိဳးေတြ တပ္ထားရေသးတယ္။ လွ်ပ္စစ္၀ိုင္ယာ ၀င္းထရံ Electric fences ဟာ (မာ့ခ္တြိန္း) ေရးခဲ့တဲ့ “အာသာဘုရင္ၾကီး ေရွ႕ေမွာက္ ေရာက္ရေသာ ယန္းကီး တေယာက္” ၀တၲဳထဲမွာ ပါခဲ့တာမို႔ ႏွစ္ ၁၀၀ ေက်ာ္သြားျပီ။

လူမွာေတာ့ အဖံုးအကာေတြက လံုျခံဳေအာင္ ဖံုးအုပ္ေပးတဲ့ျပင္၊ သဏၭာန္ေပၚေအာင္လဲ ေဖၚေဆာင္ေပးတယ္။ လိုအပ္ရင္ သင့္တာေတြ ၀င္-ထြက္ေစအာင္ဆိုတဲ့ ရႈတ္ေထြးတဲ့ တာ၀န္ကိုပါ လုပ္ႏိုင္ေသးတယ္။ ေမြးကတည္းကေန ေသတဲ့အထိ ရွဴလိုက္တဲ့ေလကို သန္႔သြားေအာင္လုပ္ေပးတဲ့ အလုပ္ကို အဆုပ္ထဲက အင္မတန္ ပါးလႊာျပီး၊ Alveoli ေခၚတဲ့ ေလအိပ္ေလးေပါင္း သန္း ၃၀၀ ကေန လုပ္ေပးတယ္။ Gas exchange “ေလလဲလွယ္ေရးဌာန” ေပါ့။ ႏွစ္လမ္းသြား တာ၀န္ယူပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္ေလာက္ ပါးသလဲဆိုရင္ (မိုက္ခေရာင္) ၂၀၀-၃၀၀ သာ အထူရွိတယ္။ (မိုက္ခေရာင္) ဆိုတာ ၁ မီတာရဲ႕ ၁ သန္းပံု ၁ ပံု ေျပာတာ။ စကားမွာ “အေတာ္ပါးတဲ့ေကာင္” ဆိုတာ အကင္းပါးတာကို ေခၚတာမို႔ ခ်ီးက်ဴးရာ က်တယ္။

လူ႔ခႏၶာကိုယ္မွာ အဖံုးအကာေတြ ေနရာတကာ ရွိတယ္။ လက္ဖမိုးမွာက အေရပါး၊ လက္ဖ၀ါးမွာ အေရထူ။ ႏုတ္ခမ္း၊ မ်က္ခမ္း၊ ေမြးလမ္း တို႔မွာ ႏိုင္လြန္စလို ပါးျပီး၊ ပိုးလို ေခ်ာတဲ့ အဖံုးလႊာရွိတယ္။ လူမွာ အထူဆံုး၊ ေခါင္းကိုဖံုးတဲ့ ဦးေရခြံဟာ ငါးထပ္ရွိတာ။ ေဘာလံုးသမားေတြၾက ထူယံုမကဘူး၊ မာေသးတယ္။ အေရျပားရဲ႕ ေနာက္အလုပ္တခုက ကိုယ္ထဲက ေရနဲ႔ဆားကို စြန္႔ထုတ္ေပးတယ္။ နဖူးကေခြ်း ပါးစပ္ထဲက်ေအာင္ အလုပ္လုပ္ရသူမ်ားက ငံတာသိၾကတယ္။ ထမင္းခ်က္ရင္ မ်က္စိထဲ ေခြ်း၀င္တဲ့ အိမ္ရွင္မေတြ ငရုပ္သီးမကိုင္ဘဲ စပ္ၾကရတယ္။ (လီယို-ေတာ္လ္စထြိဳင္) ၀တၴဳေတြကို ဆယ္တန္း ျပဌာန္းစာအုပ္ လုပ္ဖူးတယ္။ တပုဒ္မွာ “လက္မွာ အသားမာ မရွိရင္၊ ထမင္းမေၾကြးဘူး” တဲ့။ အသားမာေတြ ရွိေနေအာင္ အလုပ္လုပ္တာေတာင္မွ ထမင္း၀ေအာင္ မစားရတာကိုေတာ့ အခုေခတ္ စာေရးဆရာေတြက (ဆင္ဆာ လြတ္ရင္) ေရးၾကေစခ်င္တယ္။

ေနာက္ ပါးလြလြေလး တခုကေတာ့ ေက်ာက္ကပ္ထဲက Bowman's capsule ျဖစ္တယ္။ လူ႔ေက်ာက္ကပ္ဟာ ေရစစ္နဲ႔ တူတယ္။ အ၀တ္စ ျဖဴျဖဴေလးကို နခမ္းမွာ သြပ္ၾကိဳး၀ိုင္းေလး ထည့္ခ်ဳပ္ျပီး၊ ေအာက္မွာ ခြ်န္ေနေအာင္ ဆက္ခ်ဳပ္တားတာ။ အေပၚကေန ေရေလာင္းထည့္ရင္ အနယ္-အမံႈေတြကို ေအာက္မက်ေအာင္ စစ္ေပးမယ္။ ပရိကၡရာ (၈)ပါးထဲမွာလဲ “ပရိသာ၀န” ဆိုတာ ေရစစ္ပါ။ ေရစစ္နဲ႔ စစ္တာခ်င္း တူေပမဲ့ ေက်ာက္ကပ္က လိုခ်င္တာေတြကို ခ်န္ထားျပီး၊ မလိုတာေတြကို စစ္ထုတ္ျပစ္တာမို႔ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးကို (ေဘာမင္း-ကက္ပ္ဆူးလ္) ကေန လိုခ်င္တာေတြ စစ္ထားျပီး၊ မလိုတာေတြ ထုတ္ေပးလိုက္ေတာ့ “ဆီး” ျဖစ္လာရတာပါဘဲ။

နယ္နိမိတ္ေတြကို ျမစ္ေတြ၊ ေတာင္ေတြ၊ ပင္လယ္-ေရအိုင္ကမ္းေျခစတဲ့ သဘာ၀ နယ္ျခားေတြနဲ႔၊ ဒါေတြမရွိရင္ နယ္ျခား မွတ္တိုင္ေတြနဲ႔ သတ္မွတ္ပါတယ္။ နယ္စပ္မ်ဥ္းကို မေက်ာ္ရဘူးလို႔ ဥပေဒနဲ႔ တားထားေပမဲ့ သိတဲ့အတိုင္း ဗမာျပည္မွာ နယ္စပ္တိုင္းက ေန႔တိုင္း၊ ၀င္-ထြက္ေနၾကတယ္။ ထိုင္းနဲ႔ မေလးရွားကို ေက်ာက္ကပ္လိုဘဲ တဖက္သတ္ဘဲ သြားတယ္။ ကန္ေတာ့ပါရဲ႕ ထြက္ေနသူေတြကို ဆီး လို႔ ေျပာခ်င္တာ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ ရွိရင္ လိုတာေတြကိုပါ ထုတ္ျပစ္တယ္။ တိုင္းျပည္က ေက်ာက္ကပ္နာနဲ႔ တူေနလို႔၊ Albumin ေတြပါ ဆီးထဲပါေနတယ္။

အိႏၵိယ နဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ေတြကေတာ့ အဆုပ္ထဲက ေလအိပ္နံရံနဲ႔ ဆင္တယ္။ အ၀င္ေရာ၊ အထြက္ေရာဘဲ။ ျပန္ေျပာင္း-ေျပာင္းျပန္ ျဖစ္ေနတာက အာသန္-ကသည္းသူပုန္ နဲ႔ ေခၚေတာကုလားေတြ လာေစ၊ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ ကိုယ့္ ႏိုင္ငံသားေတြ ထြက္ေစ။ (ေအာက္စီဂ်င္) ကို ထုတ္ျပီး၊ (ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုဒ္) ကို စုပ္ယူတာမ်ိဳး။

အေရွ႕ေျမာက္နယ္စပ္ကေတာ့ ဘာနဲ႔တူလည္းဆိုရင္ “မီးနီရပ္ကြက္” မွာ (ကြန္ဒြန္) မပါတဲ့လူကုိ ဧည့္ခံေနရသလိုဘဲ။ မရွိလို႔ လုပ္စားပါတယ္။ ကုမရတာနဲ႔ ညားေနရရွာတယ္။ ခုခံအားကိုပါ ဖ်က္ဆီးတယ္။ လက္ယပ္ကလည္း ေခၚေနၾကေသးတာ။

“အမွန္နဲ႔ အမွားၾကားမွာ ပါးပါးပါးေလးသာ ျခားတယ္” လို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳၾကပါတယ္။ လံုျခံဳေအာင္ စည္းတား ထားခဲ့ေပမဲ့ ဒႆဂီရိက သီတာမင္းသမီးကို ခိုးသြားႏိုင္ခဲ့တယ္။ တံတိုင္းျမင့္မွာ ပုလင္းကြဲ စိုက္တာနဲ႔ မလံုျခံဳပါ။ ေအာက္စီဂ်င္နဲ႔တူတဲ့ ေလာင္စာ-စြမ္းအင္ေတြက ေျပာင္းျပန္ ထြက္ေနတာမို႔ ဓါတ္ၾကိဳးလည္း မဆင္ႏိုင္ပါ။ Supermax ဆိုတာ ကုန္တိုက္ မဟုတ္ဘူး။ High Security Prison အထူး-လံုျခံဳ-တင္းၾကပ္တဲ့ အက်ဥ္းစခန္းကို ေခၚတာ။ Guantanamo ပင္လယ္ေအာ္က ဟာမ်ိဳး ေပါ့ဗ်ာ။ ေ၀ဖန္တာ၊ ကန္႔ကြက္တာကို ေလးစားရမွန္း သိေတာ့ ဒါလဲ ပိတ္ရေတာ့မယ္။ (ဘာလင္) တံတိုင္းဟာ ၂၈ ႏွစ္သာ ခံတယ္။ ေဆြးေျမ့လို႔ ပ်က္သြားတာ မဟုတ္ပါ။ တံတိုင္းခတ္စရာမလိုေအာင္ လုပ္ၾကလို႔ပါ။

ဗမာျပည္ကို ေရျမႊာအိပ္နဲ႔သာ ကာကြယ္ဘို႔ သင့္တယ္ မဟုတ္ပါလား။ အဆုပ္လည္း ေကာင္းၾကပါေစ၊ ေက်ာက္ကပ္လည္း ေကာင္းၾကပါေစ။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၂-၅-၂၀၁၀