Pregnancy and Air Travel ကိုယ္ဝန္နဲ႔ ေလယာဥ္ခရီး

Sun, Mar 11, 2012 at 9:59 AM သမီးက (႕႕႕႕႕) မွာ ေနတာပါ။ Myanmar ျပည္မွာ ကေလး ျပန္ေမြးမယ္ဆိုရင္ ကိုယ္ဝန္ ဘယ္ႏွစ္လ ေလာက္ရွိရင္ျပန္ရမွာလည္း။ ေမြးျပီးရင္ေရာ ဘယ္ေလာက္ၾကာရင္ ျပန္လာလို႔ရလည္း။ ကေလးကေရာ ဘယ္ေလာက္ၾကာရင္ ေလယာဥ္ စီးလို႔ရျပီလည္း သိခ်င္လို႔ပါဆရာ။

Jan 10, 2011 at 8:20 PM
ကၽြန္မက ျမန္မာျပည္ျပန္ျပီး ေမြးခ်င္လို႔ ကိုယ္ဝန္နဲ႔ ဘယ္အခ်ိန္ ေလယာဥ္စီးလို႔ စိတ္အခ်ရဆံုးလဲ သိခ်င္လို႔ပါ။ ေလယာဥ္ ခရီးစဥ္က ႏွစ္ဆင္႔့ကို စုစုေပါင္း ၁၅ နာရီေလာက္ စီးရမွာမို႔လို႔ပါ တခ်ိဳ႔ေတြက ၆လ နဲ႔ ၇ လၾကားပဲ ေကာင္းတယ္။ တခ်ိဳ႕က ႏုတုန္းပဲ ေကာင္းတယ္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ေျပာၾကလို႔ပါရွင့္။

ကေန႔ေခတ္မွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တံုး ခရီးသြားတာမွာ အဟန္႔-အကန္႔ေတြ နည္းလာပါျပီ။ ဘယ္ေလာက္အထိ ေျပာၾကသလဲ ဆိုရင္ “ေလယာဥ္ေပၚမွာ Bathrooms ဘယ္နား ရွိမွန္း သိရင္ေတာ္ျပီ” တဲ့။

သုေတသနေတြ လုပ္ထားပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေလယာဥ္မယ္ေလးေတြကို စမ္းေတာ့ ပဌမ ၃ လအတြင္း ကိုယ္ဝန္ ပ်က္တာ နဲနဲပိုမ်ားတာက လြဲရင္ မထူးတာ ေတြ႔ရတယ္။ သိတဲ့အတိုင္း သူတို႔ချမာ နာရီေတြ အမ်ားၾကီး (၁ လမွာ ၇၄ နာရီ) အလုပ္ လုပ္ၾကရသူေတြ ျဖစ္ေနတယ္။

သတိေပးစရာေလးေတြ ေဆာင္ထားရင္ လံုးဝအမွား မရွိေစႏိုင္ပါ။
• ကိုယ္ဝန္ ၃၆ ပါတ္ေက်ာ္ရင္ Airlines အေတာ္မ်ားမ်ားက မတင္ျခင္ပါ။ ဒါကလဲ ေလယာဥ္ေပၚမွာ ကေလးဖြါးရင္ သူတို႔ အလုပ္ရႈတ္မွာ စိုးလို႔သာပါ။
• ဒုတိယ ၃ လေခၚတဲ့ ကိုယ္ဝန္ ၄ လ ကေန ၆ လအတြင္းသြားတာ ဘာမွ မျဖစ္ပါ။
• သက္ေတာင့္ သက္သာ သြားလာႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳတင္စီစဥ္ပါ။ ေနရထိုင္ခင္း က်ယ္တာ စသျဖင့္။
• Aisles မွာ လမ္းေလွ်ာက္ပါ၊ ေရ-အရည္မ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။ သြားရည္စာ စားပါ။ ေျခ-လက္ မၾကာမၾကာ ဆန္႔ပါ။
• ဟိုေရာက္ရင္ Immunization ကာကြယ္ေဆး မထိုးမေနရ တိုင္းျပည္မ်ိဳးကို သြားတာ ေရွာင္ပါ။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္-မွတ္တမ္း လက္တကမ္းမွာ ထားပါ။
• ဘာေတြ ျဖစ္ႏိုင္သလဲ ၾကိဳေတြးထင္ထားပါ။ အဝတ္ပို၊ ကေလးအႏွီး၊ (ဒိုင္ယ္ပါ) ေဆာင္သြားပါ။ ခရီးသြားေဖၚထဲမွာ ဆရာဝန္၊ ဆရာမ ပါ-မပါ စပ္စုပါ စသျဖင့္။
• အဝတ္အစားေရြး ဝတ္သြားပါ။ အပူး-အေအး၊ အၾကပ္-အေခ်ာင္။

ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြက ကိုယ္ဝန္သည္ေတြအတြက္ ကန္႔သတ္တာ မတူၾကပါ။
• British Ariways ကိုယ္ဝန္ ၃၆ ပါတ္ေက်ာ္သူေတြ ကို ကန္႔သတ္မႈ လုပ္ထားတယ္။
• American Airlines မေမြးခင္ ၄ ပါတ္အတြင္း ခရီးသြားလိုသူ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မ်ား Medical certificate ေဆးစာ ပါရမယ္။ (အမႊာမဟုတ္၊ ျပႆနာ မရွိသူ၊ ရိုးရိုး ကိုယ္ဝန္ အတြက္သာ ဆိုလိုတယ္။) မေမြးမီ နဲ႔ ေမြးျပီး ၇ ရက္ အတြင္း ရွိသူမ်ား အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အတြင္းမွာ ၅ နာရီထက္ နည္းတဲ့ ေလယာဥ္ခရီး စီးခြင့္မျပဳ။ American Airlines' Special Assistance Coordinator ထံက လက္မွတ္ပါရင္ေတာ့ ရတယ္။ ေရျပင္ကို အၾကာၾကီး ျဖတ္ရမဲ့ ဥပမာ (ဟာဝိုင္ယီ) ခရီးအတြက္ Due date မတိုင္ခင္ တလအတြင္း ခရီးမသြားဘို႔ အၾကံျပဳတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေလယာဥ္ မတြက္ခင္ ၄၈ နာရီအတြင္း ရထားတဲ့ သင့္ေတာ္ေၾကာင္း ေဆးလက္မွတ္ ပါရင္ လာျခင္လာခဲ့ပါ။ ေမြးရက္ထက္ ၁ဝ ရက္ေစာျပီး နဲ႔ ေမြးျပီး ၇ ရက္အတြင္းရွိသူေတြ American Airlines' Special Assistance Coordinator ဆီက စာလိုတယ္။
• Southwest Airlines ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တိုင္း ေလယာဥ္မစီးခင္ Medical professional တဦးဦးဆီက အၾကံဥာဏ္ ရယူပါ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကို Emergency exit row မွာ ထိုင္ခြင့္ ျပဳခ်င္မွ ျပဳမယ္။ Due date ရဲ႕ ၁၄ ရက္အတြင္း ေလယာဥ္စီျခင္း မျပဳဘို႔ Recommend လုပ္ပါတယ္။
• Delta Airlines အကန္႔အသတ္ မရွိပါ။ Due date ၁ လအတြင္းရွိသူေတြ Medical professional ရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္ ရဘို႔ Suggest လုပ္ပါတယ္။

Mid-air drama ေလထဲမွာ စိတ္လႈတ္ရွားစရာ
၂ဝဝ၆ စက္တဘၤာ ၂၄ ရက္၊ ျဗိတိသွ်ေလယာဥ္ BA 215 ဟာ လန္ဒန္ကေန အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု (ေဘာ္စတြန္)ကို ပ်ံသန္းေနတယ္။ ခရီးသည္ထဲက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တဦး အတၲလန္တိတ္ သမုဒၵရာေပၚ ပ်ံေနရင္း ကေလး ေမြးေတာ့တယ္။ ခရီးသည္ေတြထဲက ဆရာဝန္တဦး၊ သူနာျပဳ တဦး၊ ပင္စင္စား သားဖြါးဆရာမတဦး၊ ေဆးေက်ာင္းသားတဦးနဲ႔ အမ်ိဳးသမီး ေလယာဥ္မယ္ေတြကေန ေအာင္ျမင္စြာ ေမြးေပးလိုက္ပါတယ္။ ကိုယ္ဝန္သည္ ဗိုက္နာတာနဲ႔ ေလယာဥ္မွဴးက အနီးဆံုး ေလယာဥ္ကြင္း Nova Scotia ကို ဆင္းသက္ဘို႔ လုပ္ေနတံုး ေမြးလိုက္တာပါ။ ကေလးက လမေစ့ (၆ ပါတ္ေစာ)ေမြး၊ ေပါင္ခ်ိန္လည္း မျပည့္လို႔ ေဆးရံုတင္လိုက္ရတယ္။

ေမးခြန္းၾကီး တခုကေတာ့ ေမြးလာတဲ့ သမီးေလး Nadine အတြက္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ဘို႔ Place of Birth ဘာလဲ။ မေအက အီဂ်စ္သူ၊ ကိုင္ထားတာက အေမရိကန္ (ပတ္စ္ပို႔တ္)၊ ေလယာဥ္က ျဗိတိန္ကေနထြက္၊ သြားတာေနက အေမရိကန္ကို၊ ေမြးတာက ေလထဲမွာ။ ေမြးေမြးခ်င္း ေဆးရံုတက္ရတာက ကေနဒါ။

ဘယ္လ္ဂ်ီယမ္ ေလထဲ ေမြးရင္ မိဘ တဦးဦးက ဘယ္လ္ဂ်ီယမ္ ျဖစ္မွ ႏိုင္ငံသားရတယ္။ အေမရိကန္မွာေတာ့ သူ႔ပိုင္နက္ US territories ထဲ ေမြးတဲ့ကေလးဟာ အေမ-အေဖေတြက ဘယ္ႏိုင္ငံသားေတြ ျဖစ္ေနေန US citizens နဲ႔ ႏိုင္ငံျခားသားဆိုရင္ Dual citizenship ျဖစ္သြားတယ္။

မွတ္တမ္းေတြမွာ အေစာဆံုး ေျပာႏိုင္တဲ့ ေလယာဥ္ထဲ ေမြးတဲ့ ကေလးကို ၂၉-၃-၁၉၃၁ မွာ Mrs. Alex Miller ကေန Royal Canadian Air Force ပိုင္ ေလယာဥ္ထဲ ေပ ၄ဝဝဝ အျမင့္မယ္ ေမြးခဲ့တယ္။ နာမယ္ေပးေတာ့ Lindbergh Wright Cook Miller တဲ့။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ၁၉၂၇ တံုးက တေယာက္ထဲနဲ႔ Atlantic သမုဒၵရာ ျဖတ္သန္း ပ်ံသန္းသူနဲ႔ ေလယာဥ္ တီထြင္သူေတြကို ဂုဏ္ျပဳတာပါ။

၁၆-၁၁-၂ဝ၁ဝ ေန႔က ကေနဒါႏိုင္ငံသူ ၁၈ ႏွစ္အရြယ္ Louisa Pilurtuut ဆိုသူကေန တလေစာ ေမြးတဲ့ Baby William ဟာ Free pass for life, aboard Air Inuit တသက္လံုး ေလယာဥ္ အခမဲ့ စီးခြင့္ ရသြားခဲ့တယ္။ ကေနဒါသားလုိ ကံမေကာင္းသူကေတာ့ ၈-၇-၂ဝ၁ဝ မွာ Turkmenistan ကေန အိႏၵိယကို ျပန္လာတဲ့ အိမ္ေထာင္ မျပဳရေသးတဲ့ ၂၅ ႏွစ္အရြယ္ မကုလားမဟာ ကေလးကို ေလယာဥ္ထဲ ေမြးျပီး၊ Washroom ထဲ စြန္႔ျပစ္ထားခဲ့လို႔ Amritsar ေလဆိပ္မွာ အဖမ္းခံလိုက္ရတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၁-၁-၂ဝ၁၁

Read More...

Collapse...

Looking and Feeling Your Best in Pregnancy ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မွာ က်န္းမာျပီး က်က္သေရပါရွိေစဘို႔ အၾကံေကာင္း (၂ဝ)

1. First-Trimester Changes ကိုယ္ဝန္ ပဌမ (၃) လ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရင္ ခါးတုတ္၊ ဗိုက္ေဖါင္းလာတာအျပင္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စမွာ ထြက္လာၾကတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြေၾကာင့္ ရင္သား တင္းျပီး ၾကီးထြားလာမယ္၊ နာမယ္။ ပ်ိဳ႕ခ်င္-အန္ခ်င္ျဖစ္မယ္။ အားကုန္သလိုျဖစ္လို႔ မၾကာမၾကာ နားရ-အိပ္ရမယ္။ 2. You've Got That Glow အေရျပားေျပာင္းလဲမႈမ်ား မ်က္ႏွာမွာ Melasma မွည့္ေျခာက္လို၊ အစက္အေပ်ာက္ေတြ၊ Stretch marks အေၾကာျပတ္တာေတြ၊ အဆီျပန္-ဝက္ျခံလိုေတြ ထြက္လာႏိုင္တယ္။ Lotion or moisturizer ေတြသံုးႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဝက္ျခံေဆးကို ဆရာဝန္ မေပးဘဲ မသံုးပါနဲ႔။ 3. Massage and Spa Treatments ႏွိပ္နယ္နည္း၊ (စပါ) နည္း Swedish massage (ဆြီဒင္) ႏွိပ္နယ္နည္းက ေကာင္းတယ္။ တတ္ကြ်မ္းက်င္တဲ့သူနဲ႔လုပ္ပါ။ Mud baths လို Sauna လို ကိုယ္အပူခ်ိန္တက္ေစမွာမ်ိဳး မလုပ္ပါနဲ႔။ 4. Stay Active During Pregnancy လႈတ္ရွား-တက္ၾကြေနပါ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔သင့္တဲ့ ေလ့က်င္ခန္းလုပ္ပါ။ ကေလးေမြးဖြါးတဲ့အခါ လြယ္ကူေခ်ာေမြ႔ေစဘို႔ရာ ျပင္ဆင္မႈျဖစ္တယ္။ ၇ ရက္တပါတ္မွာ ၂ နာရီကေန ၂ နာရီခြဲၾကာေအာင္ လုပ္ပါ။ ျပင္းထန္တာမလုပ္ပါနဲ႔။ လမ္းေလွ်ာက္တာ၊ ေရကူးတာ လုပ္ႏိုင္တယ္။ အေလးမတာ၊ (ေအရိုးဘစ္) လုပ္တာ၊ ေျပးတာေတြ အရင္ေလာက္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ မလုပ္ပါနဲ႔။ 5. Know When to Stop ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္လို႔ ဒါေတြျဖစ္လာရင္ ရပ္လိုက္ပါ • Contractions ဗိုက္နာလာမယ္၊ • Chest pain ရင္ပတ္နာလာမယ္၊ • Dizziness ေခါင္းမူးလာမယ္၊ • Calf pain or swelling ၾကြက္တက္မယ္၊ ေျခေထာက္ေရာင္မယ္၊ • Less movement by the baby ကေလး မလႈတ္ဘူးထင္မယ္။ 6. Stretch and Relax ကိုယ္လက္ဆန္႔တန္း-ေျဖေလွ်ာ့ေနထိုင္ပါ ကိုယ္ေရာစိတ္ပါ သက္ေတာင့္သက္သာ ေျဖေလွ်ာ့ေနျခင္းဟာ ေကာင္းတယ္။ Yoga (ေယာဂ) နည္းလဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ သင့္တဲ့နည္းေတာ့ ေရြးခ်ယ္ရမယ္။ Stretching ေျခဆန္႔-လက္ဆန္႔ ေနတာ ေကာင္းတယ္။ တင္ပါးေနရာ၊ ေပါင္ေနရာေတြကို ေျပေလွ်ာ့ေနပါေစ။ ထိုင္ရင္ သက္ေတာင့္သက္သာ ဒူးေကြးေနပါေစ၊ ေရွ႕ကိုနဲနဲ ကုန္း-ကိုင္းေနပါေစ။ ခါးမတ္ထားပါ။ 7. Mood Swings စိတ္မူ ေျပာင္းသလား ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တာနဲ႔ စိတ္က တက္လိုက္ က်လိုက္ျဖစ္တတ္တယ္။ ကေလးအတြက္၊ ကေလးအေမဘဝ စတာေတြ ေတြးေနရလို႔ စိတ္လႈတ္ရွားမယ္။ ဒီလိုျဖစ္တာ ပံုမွန္ပါ။ နားပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ၊ အေပါင္းအသင္းေတြနဲ႔ ေနထိုင္ပါ၊ စိတ္ေျဖေလွ်ာ့နည္းလုပ္ပါ။ လိုမယ္ထင္ရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။ 8. Hair Care ကိုယ္ဝန္နဲ႔ ဆံပင္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရင္ ဆံပင္ပိုထူလာတယ္။ ေဟာ္မုန္းတန္ခိုးနဲ႔ ဆံပင္မကြ်တ္ေတာ့ဘူး။ ကေလးေမြးျပီး ၆ လေနရင္ အရင္လို ျပန္ျဖစ္လာမယ္။ 9. Makeup (မိတ္ကပ္) အေရျပား ေျခာက္တယ္ဆိုရင္ Liquid or cream foundation သံုးႏိုင္တယ္။ အဆီျပန္လာခ်ိန္မွာ ေပါင္ဒါသံုးပါ။ (မိတ္ကပ္) သံုးရင္ Subtle shades and a light touch အေမွာင္ မမ်ားေစနဲ႔ ထူမသြားေစနဲ႔။ 10. Affordable Maternity Clothes ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အဝတ္အစား ေစ်းမ်ားတာ၊ မမ်ားတာထက္ ကိုယ္နဲ႔သင့္တာ ေကာင္းတယ္။ Fashionably ဖက္ရွင္က်က်၊ Comfortably သက္ေတာ့င့္သက္သာ၊ Affordably တတ္ႏိုင္တာဝတ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ရွိရင္ ၂၅ ကေန ၃၇ ေပါင္အထိ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တက္လာမယ္။ Supportive bra ၾကီးလာတဲ့ ရင္သား ပင့္တင္ထိန္းထားႏိုင္တဲ့ (ဘရာ) ဝတ္ပါ။ (ဆိုက္စ္) တိုးတိုး လာမယ္။ ခြါျမင့္ေတြ မစီးပါနဲ႔ေတာ့။ ေအာက္ခံထူထဲတာ၊ မျမင့္တာသံုးပါ။ 11. Healthy Eating for Two ႏွစ္ေယာက္စာ စားပါ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရင္ အရင္ကထက္ (ကယ္လိုရီ) ၃ဝဝ ပိုလိုတယ္။ ဒါအတြက္ ပိုတာကို ႏွစ္ေယာက္စာလို႔ ေျပာၾကတာ ျဖစ္တယ္။ စားရမွာေတာ့ အစံုးသားစာလို႔ေျပာရမွာဘဲ။ မနက္စာေတာ့ မလြတ္ေစနဲ႔။ အသားစိမ္၊ ဥစိမ္း၊ ႏြားႏို႔စိမ္း၊ (မာၾကဴရီ) မ်ားတဲ့ငါးေတြ ေရွာင္ပါ။ 12. Prenatal Vitamins ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အားေဆး ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ လိုမွာက နံပါတ္တစ္ Folic acid (ေဖါလစ္-အက္စစ္) ျဖစ္တယ္။ Calcium (ကယ္လ္စီယမ္) နဲ႔ Iron သံဓါတ္ကလဲ မပါမျဖစ္ဘူး။ Vitamin B12 လဲလိုတယ္။ ဒါေတြအားလံုး လူေတြစားတဲ့ အစာေတြထဲမွာ ပါေနပါတယ္။ လိုလာရင္ Prenatal vitamins ေဆးေသာက္ရမယ္။ 13. Hydrate for a Healthy Pregnancy ေရေသာက္မနည္းေစနဲ႔ တကိုယ္လံုးအတြက္ ေရဓါတ္မနည္းေစရပါ။ ဆီးလမ္းကိုလဲ ေကာင္းေစမယ္။ ဝမ္းမခ်ဳပ္ေစဘူး။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတံုး တေန႔မွာ ေရဖန္ခြက္ ၈ ခြက္ကေန ၁၂ ခြက္အထိလိုတယ္။ ၂ဝ% က စားတဲ့ အစာထဲကရေနတယ္။ ရာသီဥတု၊ ကိုယ္ဝန္ အႏုအရင့္၊ လူအေသး-အၾကီး လိုက္မယ္။ ဆီးအေရာင္ ရင့္လာရင္ ေရလိုေနလို႔ဘဲ။ 14. Get the Sleep You Need ေကာင္းေကာင္းအိပ္စက္ပါ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စ ပဌမ ၃ လမွာ ပိုအိပ္ခ်င္တယ္။ အိပ္ပါ။ ေမြးခါနီးရင္ အိပ္ဖို႔ခက္လာတယ္။ ဆီးထထသြားခ်င္၊ ရင္ပူ၊ စိုးရိမ္စိတ္ေတြ ဝင္တတ္တယ္။ ဘယ္ဘက္ကို ေစာင္းအိပ္တာ ေကာင္းတယ္။ ဆီးထသြားရမွာ စိုးရိမ္ရင္ အိပ္ခါနီးမွာ ေရ-အရည္ ေလွ်ာ့ေသာက္ပါ။ 15. Medication ေဆးေသာက္တာ ဆရာဝန္ေမးျပီးမွ ေသာက္ပါ ဆရာဝန္မညႊန္ဘဲ ဘယ္ေဆးမွ မေသာက္ပါနဲ႔။ အေအးမိလို႔၊ ေခါင္းကိုက္လို႔၊ ဝမ္းခ်ဳပ္-ဝမ္းပ်က္လို႔ ဆိုင္ကေန အလြယ္ ဝယ္ရတဲ့ေဆး ေမးျပီးမွသာ ေသာက္ပါ။ နဂိုကတည္းက ေရာဂါတခုခုေၾကာင့္ ေဆးေသာက္ေနရရင္လဲ ဆရာဝန္က လိုရင္ ျပင္ေပးပါမယ္။ 16. It's Fine to Get Frisky ခင္ပြန္းနဲ႔အတူေနတာ ရပါတယ္ ဆရာဝန္က တမင္တကာ မတားရင္ ခင္ပြန္းနဲ႔အတူ အရင္လိုေနႏိုင္တယ္။ နည္းနာ ဘာညာ ကိုယ့္ဖါသာ ၾကံဆလို႔လဲ ရတယ္။ လိုမယ္ထင္ရင္ တတ္သိသူေတြကို ေမးပါ။ အစိုးရိမ္ မၾကီးပါနဲ႔။ 17. Feel Confident ယံုၾကည္စိတ္အျပည့္ရွိပါ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတိျပဳေနမွာ ပံုမွန္ျဖစ္တယ္။ ဒါ့အျပင္ ယံုၾကည္စိတ္လဲ အျပည့္ရွိပါေစ။ အျပဳသေဘာ စကား ေျပာတတ္သူေတြကိုသာ ေရြးေပါင္းပါ။ စာေကာင္းေပေကာင္း ဖတ္ပါ။ ရုပ္ရွင္ၾကည့္တာကအစ ဇာတ္လိုက္ကခ်ည္း ႏိုင္တာမ်ိဳး၊ မင္းသမီး-မင္းသား မငိုၾကဘဲ ညားတာမ်ိဳး၊ ကေလးသူရဲေကာင္း ဇာတ္လမ္းမ်ိဳး ေပ်ာ္စရာေတြသာၾကည့္ပါ။ 18. Kegels exercise (ကီးဂဲလ္-အိတ္ဆာဆိုက္) ကိုက္မွကိုက္ ဘယ္အခ်ိန္၊ ဘယ္ေနရာမွာျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ႏိုင္တယ္။ သားအိမ္၊ ဆီးအိမ္၊ အစာေဟာင္းအိမ္၊ ေမြးလမ္းေၾကာင္းေတြကို ထိန္းမ-ပင့္တင္ေပးေနတဲ့ ၾကြက္သားနဲ႔ အရြတ္ေတြကို သန္မာေစတယ္။ ကေလးေမြးျပီးလဲ နဂိုအေနလို ထင္ေစႏိုင္တယ္။ ဆီးသြားေနတံုး မကုန္ေသးခင္ အတင္းဇြတ္ရပ္ဘို႔ ၾကိဳးစားပါ။ အဲလိုလုပ္ဘို႔ ညွစ္ရတဲ့ ေနရာေတြကို သေဘာေပါက္ရင္ အဲဒါေတြကို ၅ စကၠန္႔ ညွစ္လိုက္၊ ၅ စကၠန္႔ ေလွ်ာ့လိုက္၊ ၁ဝ ခါဆက္တိုက္လုပ္ပါ။ တေန႔ထဲမွာ ၅ ၾကိမ္အထိလုပ္ပါ။ ကေလးေမြးျပီးလဲ လုပ္ပါ။ 19. Brisk Walking လမ္းေလွ်ာက္ေပးပါ။ စေလွ်ာက္ရင္ သိပ္မေဝးေစနဲ႔။ ေျဖးေျဖးတိုးေလွ်ာက္ပါ။ ေမြးတဲ့အထိေလွ်ာက္ႏိုင္တယ္။ ရုပ္ေရာ စိတ္ပါ ပိုေကာင္းေစတယ္။ 20. Boost Your Mood စိတ္မူ ေကာင္းေနပါေစ စိတ္တက္ၾကြေန ေက်နပ္ေနရင္ ကိုယ္ထဲမွာ Feel-good brain chemicals ေခၚတဲ့ဓါတ္ေကာင္းေတြ မ်ားေနမယ္။ Endorphins ေခၚတယ္။ စိတ္တည္ျငိမ္ေနရင္ Dopamine နဲ႔ Serotonin ေတြ မ်ားေနမယ္။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေပးတာ ဒီလိုျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Depression စိတ္က်တာ၊ Anxiety စိုးရိမ္တာ သက္သာေစမယ္။ Self-esteem ကိုယ့္ကိုယ္ကိုလဲ ယံုၾကည္စိတ္ မ်ားေစတယ္။ Dr. တင့္ေဆြ ၂-၃-၂ဝ၁၂ http://health-adult-reading.blogspot.in/2012/03/looking-and-feeling-your-best-in.html

Read More...

Collapse...

Pregnancy Pains ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေဝဒနာ (၂ဝ)

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တာနဲ႔ အရင္လိုမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ခံစားရမွာေတြ ရွိလာမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြက တေယာက္နဲ႔ တေယာက္၊ တခါနဲ႔ တခါ မတူၾကပါ။ အခုေရးတာမွန္သမွ် ကိုယ္လဲ ခံရမယ္ မထင္ေစလိုပါ။ သက္သာေအာင္ ဘယ္လို လုပ္မလဲဆိုေတာ့ -

၁။ Pregnancy Breast Changes ရင္သားအေျပာင္းအလဲမ်ား၊
• ရင္သား ထြားထြားလာမယ္။ အထဲက ႏို႔ရည္ထြက္မဲ့ (ဂလင္း) ေလးေတြၾကီးလာ၊ အဆီေတြမ်ားလာလို႔ပါ။
• တခ်ိဳ႕မွာ ရင္သားနာမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာစနဲ႔ ကေလးဖြါးခါနီးမွာ သိသာတယ္။
• ေသြးေၾကာေတြလဲ မ်ားတာလို႔ ျပာစိမ္းစိမ္းေသြးေၾကာေလးေတြ ပိုျမင္လာရမယ္။
• ႏို႔သီး-ႏို႔သီးအဝိုင္း အေရာင္ ရင့္လာ၊ မဲလာမယ္။
• Colostrum ဆိုတဲ့ ကနဦး-ႏို႔ရည္ထြက္ႏိုင္တယ္။ ဒါေတြအားလံုးက ပံုမွန္အေျပာင္းအလဲေတြသာျဖစ္တယ္။
• Bra (ဘရာ) ေခ်ာင္တာသာ ဝတ္ပါ။ မ-တင္ေပးႏိုင္ေအာင္ေတာ့ ျဖစ္ပါေစ။ (ေကာ္တြန္) နဲ႔ သဘာဝပစၥည္းနဲ႔ လုပ္တာသာ ျဖစ္ပါေစ။ ကိုယ္ဝန္ရင့္လာတာနဲ႔အမွ် (ဘရာ) အရြယ္အစား ၾကီးၾကီးလာဘို႔လိုမယ္။ ေန႔ေရာ ညပါဝတ္ထားပါ။ ႏို႔ရည္ၾကည္ထြက္ေနရင္ (ဘရာ) အတြင္းမွာ ဂြမ္းစခံထားပါ။ စိုလာရင္ အသစ္လဲပါ။
• ႏို႔သီးထိပ္ကို ေရခပ္ေႏြးေႏြးနဲ႔သာ ေဆးေၾကာေပးပါ။ ေရခ်ိဳးခ်ိန္ကလြဲရင္ ဆပ္ျပာမသံုးပါနဲ႔။ ေျခာက္ေသြ႔ေစတယ္။

၂။ Pregnancy Fatigue ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ အားယုတ္ျခင္း၊
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္လာရင္ အားကုန္တယ္။ (အင္နာဂ်ီ) ပိုလိုလို႔ပါ။ ပိုစားပါ။
• Anemia ေသြးအားနည္းေရာဂါ မရွိေအာင္ေဆးစစ္ပါ။ ကုသပါ။
• ေကာင္းေကာင္းနားပါ။ ေစာေစာအိပ္ရာဝင္ပါ။ ေန႔ခင္းလဲ ခဏတျဖဳတ္အိပ္ပါ။
• ျဖစ္ႏိုင္သေရြ႕ အခ်ိန္ဇယားလုပ္ထားပါ။ အလုပ္လုပ္တာနဲ႔ နားတာ မွ်ပါေစ။
• ကိုယ္လက္-ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။

၃။ Pregnancy Nausea or Vomiting ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ပ်ိဳ႕-အန္ျခင္း၊
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတာ့ ေဟာ္မုန္း အေျပာင္းအလဲေတြျဖစ္လာလို႔ ပ်ိဳ႕တာ၊ အန္တာေတြျဖစ္တယ္။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စမွာသာ အျဖစ္မ်ားျပီး ေနာက္ဆိုရင္ ကိုယ္ခႏၶာက ထိန္းႏိုင္လာမယ္။ ေဆးရံုတက္ရေလာက္ေအာင္အထိ ဆိုးသူလဲရွိတယ္။
• အစာမရွိခ်ိန္ မနက္ခင္းမွာ ပိုဆိုးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Morning sickness (ေမာနင္း-ဆစ္ကနက္စ္) လို႔ေခၚၾကတယ္။ ၄ လေရာက္ရင္ မျဖစ္ေတာ့ဘူး။
• မနက္ထမွာ ခပ္ေျခာက္ေျခာက္အစာ စားပါ။ ဥပမာ အႏွံေတြကလုပ္တဲ့ စားစရာေတြျဖစ္တဲ့ ေပါင္မံု႔၊ (ခရက္ကာ) စတာမ်ိဳး၊ ေနာက္ျပီး (ပရိုတင္း) မ်ားတာ ဥပမာ အဆီလြတ္အသား၊ (ခ်ိစ္) ကို ညမအိပ္ခင္စားပါ။
• အစာကို တခါစားရင္ သိပ္မမ်ားေစဘဲ ၂-၃ နာရီတခါစားေသာက္ပါ။ ေျဖးေျဖးခ်င္း အခ်ိန္ယူစားပါ။
• အရည္ေတြ တေနကုန္ေသာက္ပါ။ ဗိုက္ကယ္ေအာင္ မေသာက္ပါနဲ႔။ ေအးေနတဲ့ ၾကည္ေနတဲ့ ပန္းသီးရည္၊ စပ်စ္သီးရည္ေတြက ပိုသင့္တယ္။
• စပ္တဲ့၊ ပူတဲ့အစာေတြေရွာင္ပါ။
• Vitamin B6 (ဗီတာမင္ ဘီ-၆) ေသာက္ပါ။
• အန္တာ မသက္သာရင္ ဆရာဝန္ကို အကူအညီေတာင္းပါ။ (စာတပုဒ္ သပ္သပ္ေရးထားပါတယ္။)

၄။ Pregnancy Frequent Urination ဆီးခဏခဏသြားျခင္း၊
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စ လေတြမွာ ၾကီးလာေနတဲ့ သားအိမ္က သူ႔ေရွ႕မွာေနတဲ့ ဆီးအိမ္ကိုဖိသလိုျဖစ္လို႔ ခဏခဏဆီးသြားခ်င္လာမယ္။
• အတြင္းခံမွန္သမွ် ၾကပ္မေနပါေစနဲ႔၊
• Urinary tract infection ဆီးကပူမယ္၊ ေအာင့္မယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။ ပိုးဝင္တာျဖစ္ႏိုင္တယ္။

၅။ Pregnancy Headaches ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊
• စိတ္ဖိအားမ်ားတာ၊ ဝမ္းခ်ဳပ္တာေၾကာင့္ ေခါင္းကိုက္တာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ Preeclampsia (PET) ေသြးဆိပ္တက္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• နဖူး၊ ဂုတ္ပိုးေနရာ ေရခဲတင္ေပးပါ။
• အလင္းေရာင္ မမ်ားတဲ့ေနရာ-အခန္းမွာ နားပါ၊ ျငိမ္ေနပါ။ မ်က္စိမွိတ္ျပီး စိတ္ေလွ်ာ့ေပးပါ။
• Tylenol (Acetaminophen) လိုအပ္ရင္ (ပါရာစီတေမာ) ေဆးျပားေသာက္ပါ။
• ပ်ိဳ႕တာနဲ႔ ေခါင္းကိုက္တာ တြဲျဖစ္ရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။

၆။ Pregnancy Constipation ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊
• Hormones ေျပာင္းလဲလာတဲ့ ေဟာ္မုန္းေတြ၊ (ဗီတာမင္ေတြ) နဲ႔ သံဓါတ္အားေဆးေတြေၾကာင့္ ဝမ္းခ်ဳပ္ႏိုင္တယ္။
• သားအိမ္ကေန ေနာက္မွာေနတဲ့ အစာေဟာင္းအိမ္ကို ဖိေနလို႔လဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• Fiber (ဖိုက္ဘာ) မ်ားတဲ့ ျဖဴေနေအာင္ခြ်တ္မထားတဲ့ အမံႈ႔နဲ႔လုပ္တဲ့အစာေတြ၊ လတ္ဆတ္တဲ့အသီးေတြ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြ ပိုစားပါ။
• ေရ-အရည္ပိုေသာက္ပါ။ တေန႔မွာ ေရ ၆-၈ ခြက္၊ ေဖ်ာ္ရည္ ၁-၂ ခြက္။
• မနက္ခင္းမွာ ခပ္ေႏြးေႏြးအရည္ ေသာက္ပါ။
• Exercise ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။
• ေရအိမ္သြားခ်ိန္ အေလ့အက်င့္လုပ္ေပးပါ။
• Laxative ဝမ္းႏုပ္ေဆး ဆရာဝန္ေပးတာေသာက္ပါ။ သဘာဝ ဝမ္းေပ်ာ့-ဝမ္းသြားေစတာသံုးပါ။ သေဘၤာသီး၊ မန္က်ီးသီးမွည့္၊ ကန္စြန္းရြက္။

၇။ Pregnancy Dizziness မူးေဝျခင္း၊
• Pregnancy hormone ကိုယ္ဝန္ေဆာင္-ေဟာ္မုန္း လို႔ေခၚတဲ့ Progesterone (ပရုိဂ်က္စတီရံုး) ကေန ေသြးေၾကာေတြကို က်ယ္ေစတယ္။ ေျခေထာက္ပိုင္းမွာ ေသြးေတြစုလာေစတယ္။ သားအိမ္ဆီလဲ ေသြးပိုရေစတယ္။ ေသြးဖိအားက်ေစတယ္။ အထူးသျဖင့္ အေနအထား ရုတ္တရက္ အေျပာင္းမွာ ျဖစ္တယ္။ ေခါင္းမူးႏိုင္တယ္။
• အစာစားခ်င္စိတ္ကို ေျပာင္းေစတယ္။ ေသြးထဲမွာ သၾကားဓါတ္နည္းရင္လဲ ေခါင္းမူးေစမယ္။
• မတ္တပ္အေနအထားမွာ ၾကာၾကာေနရရင္ ဟိုဟုိဒီဒီသြားလာေနပါ။
• ဘယ္ဘက္ကို ေစာင္းအိပ္ျပီး နားပါ။
• အေနအထားျပင္တာမွာ ေျဖးေျဖးသာလုပ္ပါ။
• သၾကားဓါတ္ မနည္းေစအာင္ အစာကို မၾကာမၾကာစားေပးပါ။

၈။ Difficulty Sleeping အိပ္မေပ်ာ္ခ်င္ျခစ္လာျခင္း၊
• Sleep medication အိပ္ေဆးမေသာက္ပါနဲ႔၊
• အိပ္ရာဝင္ခ်ိန္မွာ ႏြားႏို႔ အပူေသာက္ေပးပါ၊
• အိပ္ရာမဝင္ခင္ ေရေႏြးခ်ိဳးပါ၊
• ေခါင္းအံုးအပိုသံုးၾကည့္ပါ၊ ေဘးတေစာင္းအိပ္ပါ။

၉။ Pregnancy Heartburn or Indigestion အစာအေက်-ဗုိက္ေအာင့္ျခင္း၊
• အစာေျခစနစ္က အလုပ္ေႏွးလို႔ျဖစ္တယ္။ ၾကီးလာေနတဲ့ သားအိမ္ကလဲ အစာအိမ္ကိုဖိတယ္။ ေဟာ္မုန္းေတြ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္လဲ ပါတယ္။
• အစာကို နည္းနည္းခ်င္း ခဏခဏစားပါ။ ေျဖးေျဖးသာစားပါ။
• ေရေႏြး၊ (ဟာဘယ္လ္) လဖက္ရည္ေသာက္ပါ။
• ပူ-စပ္တာ၊ မစာမေက်လြယ္တာ၊ ေက်ာ္ထားေတြ ေရွာင္ပါ။
• စားျပီးျပီးခ်င္း လွဲမအိပ္ပါနဲ႔။
• အိပ္တာ၊ လွဲတာ အိပ္ရာေခါင္းရင္းကို ျမွင့္ထားပါ။ ေခါင္း၊ ပခံုးေအာက္က ေခါင္းအံုးခုခံထားႏိုင္တယ္။
• အခ်ိဳနဲ႔ အဆီ တခါတည္း တြဲမစားပါနဲ႔။

၁ဝ။ Pregnancy Hemorrhoids လိပ္ေခါင္း၊
• စအိုမွာ ေသြးျပန္ေၾကာေလးေတြေဖါင္းျပီး ဝမ္းသြာတဲ့အခါ အျပင္ကိုစုထြက္လာတာျဖစ္မယ္။ ကိုယ္ဝန္ကေန ေမြးလမ္းနဲ႔ အစာေဟာင္းအိမ္ေတြအေပၚမွာ ဖိအားသက္ေရာက္လို႔၊ ေသြးေလွ်ာက္တာလဲပိုလာလို႔ ျဖစ္ရတယ္။
• ဝမ္းအခ်ဳပ္မခံပါနဲ႔။ ဝမ္းသြာတဲ့အခါ မညွစ္ရေစနဲ႔။
• အၾကာၾကီးထိုင္တာ၊ ရပ္တာ ေရွာင္ရွားပါ။ အေနအထား မၾကာမၾကာ ေျပာင္းေပးပါ။
• လိပ္ေခါင္းေနရာက္ ေရခဲတလွည့္ ေရေႏြးတလွည့္တင္ေပးပါ။
• အတြင္းခံက်ပ္မေနပါေစနဲ႔။
• လိုအပ္ရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။

၁၁။ Pregnancy Varicose Veins ေသြးျပန္ေၾကာထံုးျခင္း၊
• ေျခေထာက္ေတြမွာ ေသြးျပန္ေၾကာေတြ ေဖါင္းၾကြျပီး ထံုးေနသလိုထင္-ျမင္ရတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ အရင္ကတည္းက ရွိေနတတ္တယ္။
• မတ္တပ္ရပ္တာ၊ ထိုင္ေနတာ အၾကာၾကီးမလုပ္ပါနဲ႔။ ေရြ႕လွ်ားသြားလာေပးပါ။ ေျခႏွစ္ေခ်ာင္း ခ်ိတ္ထိုင္တာ မေကာင္းပါ။
• နားေနခ်ိန္မွာ ေျခေထာက္ပိုင္းကို ျမွင့္ထားေပးပါ။
• ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။
• ကိုယ္ေအာက္ပိုင္း အဝတ္အစား တင္းၾကပ္မေနေစပါနဲ႔။

၁၂။ Pregnancy Leg Cramps ၾကြက္တက္ျခင္း၊
• (ကယ္လ္စီယမ္) မ်ားတဲ့အစားအေသာက္ပိုစားပါ။ ႏြားႏို႔၊ ဒိန္ခဲ၊ အရိုးပါစားလို႔ရတဲ့ငါ။
• ဖိနပ္ မၾကပ္ေစနဲ႔၊ ခံုျမင့္ဖိနပ္မစီးပါနဲ႔။
• နားေနခ်ိန္မွာ ေျခေထာက္ပိုင္းကို ျမွင့္ထားေပးပါ။
• ေျခႏွစ္ေခ်ာင္း ခ်ိတ္ထိုင္တာ မေကာင္းပါ။
• ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။
• အိပ္ရာမဝင္ခင္ ေျခဆန္႔-လက္ဆန္႔လုပ္ေပးပါ။
• ပက္လက္အိပ္တာ နည္းပါေစ။
• ေျခေထာက္ေတြကို ႏွိပ္နယ္ေပးပါ။

၁၃။ Pregnancy Nasal Congestion ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္း၊
• အေအးမိသလိုေနတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္-ေဟာ္မုန္းေၾကာင့္ျဖစ္ရတယ္။
• ပါး-ႏွာေခါင္းေနရာကို ေရေႏြးဝတ္တင္ပါ။
• Nasal sprays ေဆးမသံုးပါနဲ႔။
• ေရ-အရည္ မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ တေန႔မွာ ၆-၈ ခြက္။
• ေခါင္းအံုးအပိုသံုးပါ။
• Humidifier or Vaporizer သံုးႏိုင္တယ္။

၁၄။ Shortness of Breath အသက္ရွဴမဝျခင္း၊
• လမ္းေလွ်ာက္ေနရင္းျဖစ္ရင္ အရွိန္ေလ််ာ့ခ်လုိကပ္ပါ။ နားလိုက္ပါ။
• လက္ေတြကို ေခါင္းေပၚေျမွာက္လိုက္ပါ။
• အိပ္ရင္ ေခါင္းပိုင္းက ျမင့္ေနပါေစ။

၁၅။ Pregnancy Stretch Marks အေၾကာျပန္ျခင္း၊
• ၾကီးထြားလာတဲ့ အေရျပားရဲ႕ ဆန္႔ႏိုင္၊ က်ံဳ႕ႏိုင္စြမ္းက လိုသေလာက္မလိုက္ႏိုင္လို႔ျဖစ္တယ္။ ဗိုက္၊ ေပါင္၊ ရင္သားေနရာေတြမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ ေနာင္မွာ လံုးဝေပ်ာက္မသြားေပမဲ့ ေမွးမွိန္လာမယ္။
• Vitamins C and E ေတြေသာက္ေပးပါ။
• Skin lotion လိမ္းပါ။
• ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။

၁၆။ Swelling in the Feet and Legs ေျခေထာက္ေရာင္ျခင္း၊
• ေျခေထာက္ကေသြးေၾကာနဲ႔ ေသြးျပန္ရည္ေၾကာေတြအေပၚမွာ ၾကီးလာတဲ့သားအိမ္ကဖိေနလို႔ျဖစ္တယ္။
• မတ္တပ္ အၾကာၾကီးမရပ္ပါနဲ႔။
• ေရ-အရည္ မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ တေန႔မွာ ၆-၈ ခြက္။
• ငန္တဲ့အစာေတြ ေရွာင္ပါ။ (ဆိုဒီယမ္) မ်ားတဲ့ ဆား၊ ငါးေျခာက္၊ ငါးပိ၊ ငန္ျပာရည္၊ ဟင္ခ်ိဳမံႈ႔၊ ေဆာ္ဒါ၊ ေရွာင္ပါ။
• ေျခေထာက္ပိုင္း ျမွ်င့္ထာနားပါ။
• အဝတ္အစား၊ ဖိနပ္ တင္းၾကပ္မေနေစပါနဲ႔။
• (ပရိုတင္း) မ်ားမ်ားစားပါ။
• မ်က္ႏွာပါ ေရာင္ရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။

၁၇။ Vaginal Discharge ေမြးလမ္းကစိုေနျခင္း၊
• ေသြးလွည့္တာနဲ႔ ေဟာ္မုန္းမ်ားလာလို႔ျဖစ္တယ္။
• အျဖဴေရာင္ ၾကည္လင္ေနတယ္။ မယားဘူး၊ အေနရမခက္ဘူး။
• (ေကာ္တြန္) အတြင္းခံသာသံုးပါ။
• အတြင္းခံ တင္းၾကပ္မေနေစနဲ႔။
• Douche (ဗဂ်ိဳင္းနား) ေဆးေၾကာနည္း မလုပ္ပါနဲ႔။
• ဆပ္ျပာနဲ႔ ေရသာသံုးပါ။
• သန္႔ရွင္းေရးလုပ္တိုင္း လက္ကို ေရွ႕ကေန ေနာက္ဖက္ကိုသာ ဦးတည္လုပ္ပါ။
• ဆင္းေနတာက ပူေလာင္၊ ယားယံ၊ အနံ႔ရွိလာရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။

၁၈။ Pregnancy Backaches ခါးနာျခင္း၊
• ဖိနပ္မျမင့္ပါေစနဲ႔။ အေလးအပင္ မမပါနဲ႔။
• ေအာက္က်တာတခုခုေကာက္ခ်င္ရင္ ဒူးကိုအရင္ေကြးပါ။ ခါးကို ေနာက္မွေကြးပါ။
• မတ္တပ္အၾကာၾကီးမရပ္ပါနဲ႔။ ထိုင္ရင္ ေနာက္က်ာမွီစရာပါတာနဲ႔သာထိုင္ပါ။ ထိုင္ေနရင္းလဲ ေျခေထာက္ကို တခုခုမွာတင္ထားပါ။
• အိပ္ယာေအာက္ခံ မာေနပါေစ။ ၾကိဳးကုတင္၊ စပရင္ကုတင္ မသံုးပါနဲ႔။ ပက္လက္ကုလားထိုင္မွာ မထိုင္ပါနဲ႔။
• ခါးနာတဲ့ေနရာကို အပူးကပ္ေပးပါ။ အပူေဆးကပ္ခြါသံုးႏိုင္တယ္။ ႏွိပ္နယ္ေပးပါ။
• မ်က္ႏွာသစ္၊ လက္ေဆး၊ ပန္းကန္ေဆးတာ ကိုယ့္အရပ္နဲ႔ အေနေတာ္ ေရစဥ္၊ ေၾကြခြက္ျဖစ္ပါေစ၊
• (စတီရြိဳက္) မပါတဲ့ အနာသက္သာေဆးေသာက္ပါ။

၁၉။ Abdominal Pain or Discomfort ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း၊
• ကိုယ္ခႏၶာ အေနအထားျပင္ေပးပါ။
• သက္ေတာင့္သက္သာ ရွိပါေစ။ ေရေႏြးအိတ္ကပ္ပါ။
• Tylenol (Acetaminophen) (ပါရာစီတေမာ) လိုအပ္ရင္ေသာက္ပါ။
• မသက္သာရင္ ဆရာဝန္ျပပါ။

၂ဝ။ Braxton-Hicks Contractions ကေလးလႈတ္ျခင္း၊
• ကိုယ္ဝန္ ၅ လေက်ာ္ရင္ ကေလးလႈတ္တာ သိသာလာမယ္။
• သက္ေတာင့္သက္သာ ေနထိုင္ပါ။ လူအေနအထား ျပဳျပင္ေပးပါ။
• ေမြးခ်င္သလား အထင္မွားတတ္တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၄-၂-၂ဝ၁၂

Read More...

Collapse...

Pregnancy Signs ကိုယ္ဝန္ရွိျခင္း လကၡဏာ (၂ဝ)

Wed, Feb 22, 2012 at 8:00 PM
သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္က အကူညီေတာင္းလို႔ပါ။ အဲဒါ သူ႔မွာ ကိုယ္ဝန္ ရွိလားလို႔ သိခ်င္ပါတယ္တဲ့။ ၿပီးေတာ့ သူက ကိုယ္ဝန္ရွိသူရဲ့ လကၡဏာေတြကိုလည္း သိခ်င္ပါတယ္တဲ့။ (၂) လ ဝန္းက်င္ အေနအထားေပါ့။

Mon, Feb 20, 2012 at 12:47 PM
ကိုယ္ဝန္ရွိမရွိကို ဆီးစမ္းတာ negative ျပပါတယ္၊ ဆုိင္ကေနဝယ္စမ္းပါတယ္။ အမ်ိဳးသားနဲ႔ အတူေန ျဖစ္တာက ၁၂ ရက္ေန႔ ေနာက္ဆုံးပါ။ ရာသီလာတာကေတာ့ ျပီးခဲ့တဲ႔လ ကေတာ႔ ၁၅ ရက္ကလာပါတယ္။ ဒီလမွာေတာ့ ဆီးစပ္ေတြသာ ကိုက္ခဲေနျပီး ၂ ရက္ေလာက္ရွိပါျပီ ေသြးနဲနဲဆင္းေနပါတယ္။ ေျခာက္ေျခာက္ၾကီးျဖစ္ေနပါတယ္။ (အျဖဴေကာ အနီေရာ မရွိပဲ) ၃ လေလာက္ရွိပါျပီ။ ရာသီလာတာ ၃ ရက္ေလာက္ေတာ့ ေနာက္က်ေနပါတယ္။ ဘာေဆးမ်ားေသာက္ရပါမလဲ။

ကိုယ္ဝန္ရွိျခင္း လကၡဏာေတြကို တခ်ိဳ႕မွာ ဘာမွမခံစားရဘူး။ တခ်ိဳ႕ၾက လူမမာၾကီးလို အေတာ္ခံစားရတယ္။ ကာယကံရွင္က သတိမထားမိဘဲ သူ႔ေယာက္်ားက ထင္တာလဲ ရွိတတ္တယ္။

ကိုယ္ဝန္ရွိျခင္း လကၡဏာ (၂ဝ)
1. Missed period ရာသီမလာျခင္း၊ Unusual or abnormal period ရာသီ မမွန္ျခင္း၊ Implantation bleeding ေပါင္းစပ္ျပီးသား မ်ိဳးဥက သားအိမ္ အတြင္းဆံုးလႊာကို လာျပီးတြယ္ကပ္ခ်ိန္မွာ Spotting ေသြးနဲနဲ ဆင္းတတ္တယ္။ ဆီးစပ္ေနရာကလဲ Cramping နာတာ ခံစားရႏိုင္တယ္။ ရာသီလာလို႔နာတာနဲ႔ ခြဲျခားရမယ္။ မ်ိဳးဥထြက္ခ်ိန္ (လလည္ရက္) နဲ႔ ၆-၁ဝ ရက္မွာျဖစ္တယ္။
2. Just feeling pregnant ကိုယ့္ကိုယ္ကို ကိုယ္ဝန္ရွိေနတယ္လို႔ထင္ျခင္း၊
3. Nausea and Vomiting ပ်ိဳ႕-အန္ျခင္း၊ အစားမစားခ်င္ျဖစ္လာျခင္း၊
4. Changes in libido လိင္စိတ္ ေျပာင္းလဲလာျခင္း၊
5. Soreness of the Breasts ရင္သားနာျခင္း၊
6. Enlargement of the Breasts ရင္သား ပိုၾကီးထြားလာျခင္း၊
7. Montgomery's Tubercules ရင္သား အေရာင္ရင့္အဝိုင္းမွာ အသီးငယ္ေလးေတြ ထြက္လာျခင္း၊ ရွိျပီးသားေတြက ပိုျပီးသိသာလာျခင္း၊
8. Colostrum from Breasts ညႇစ္ရင္ ႏို႔ရည္ၾကည္ ထြက္လာျခင္း၊
9. Frequent Urination, Cystitis ဆီးခဏခဏသြားရျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အမ်ားစုက ၆-၈ ပါတ္မွာ ျဖစ္ၾကတယ္။ ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ နဲ႔ ဆီးသြားေစတဲ့ ေဆးေတြေၾကာင့္လဲ အဲလို ဆီးခဏခဏသြားခ်င္တာနဲ႔ ခြဲျခားရမယ္။
10. Strange Cravings ခ်င္ျခင္းတပ္ျခင္း၊
11. Fatigue အားကုန္ျခင္း၊
12. Skin Changes အသားအေရေျပာင္းလဲလာျခင္း၊
13. Stretch Marks ဗိုက္ေၾကာ စသည္ျပတ္ျခင္း၊
14. Enlarging Uterus သားအိမ္ၾကီးလာျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္ ၁၂ ပါတ္ကစျပီး ဆီးစပ္ေနရာကေန သားအိမ္အျမင့္ကို လက္နဲ႔စမ္းလို႔ရျပီ။
15. Movement ဗိုက္ထဲက ကေလးလႈတ္တာကိုသိေနျခင္း အမ်ားဆံုးက ၂ဝ ပါတ္ေက်ာ္မွသာ သိတယ္။၊ ၁၃-၂၅ ပါတ္အထိလဲျဖစ္ႏိုင္တယ္။
16. Dizziness or fainting မတ္တပ္ရပ္လိုက္ရင္ ေခါင္းမူးမယ္၊ သတိလစ္ခ်င္သလိုျဖစ္မယ္။
17. X-ray Detection ဓါတ္မွန္ရိုက္ရင္ ျမင္ရျခင္း၊
18. Fetal Heart Sounds ကေလးႏွလံုးခုန္သံ နားေထာင္၍ရျခင္း၊ Doppler ကရိယာနဲ႔နားေထာင္ရင္ ၈-၁ဝ ပါတ္အထိ မၾကားႏိုင္ေသးပါ။ ၁၂-၁၄ ပါတ္ေရာက္မွသာ ၾကားရတာမ်ားတယ္။ စၾကားရခ်ိန္မယ္ တမိနစ္ကို ၁၈ဝ အထိျမန္တယ္။ ေနာက္ပိုင္း ပံုမွန္ ၁၂ဝ-၁၆ဝ အထိရွိတယ္။ Ultrasound နဲ႔စမ္းရင္ ၆ ပါတ္မွာ ၉ဝ-၁၁ဝ၊ ၉ ပါတ္မွာ ၁၄ဝ-၁၇ဝ၊
19. Ultrasound Detection (အာလ္ထြာေဆာင္း) ရိုက္လွ်င္ေတြ႔ရျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္ ၄ ပါတ္ခြဲမွာ Gestational sac ျမင္ရျပီ။ Yolk sac ကို ၅ ပါတ္၊ Embryo ကို ၅ ပါတ္ခြဲမွာျမင္ရျပီ။
20. Positive Pregnancy Test ဆီး-ေသြးစစ္လွ်င္ အေပါင္းျပျခင္း၊

သိပ္မသိသာတဲ့၊ လူတိုင္းျဖစ္ခ်င္မွျဖစ္မဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့ -
• Headache ေခါင္းကိုက္တာ၊
• Mood swings and irritability စိတ္မူေျပာင္းျခင္း၊ စိတ္တိုျခင္း၊ (ဒီအခ်က္ေတြဟာ ရာသီမလာခင္ျဖစ္ခ်င္တာေတြနဲ႔ အတူတူျဖစ္တယ္။) • ဝမ္းခ်ဳပ္တာ Progesterone ေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ ဒီေဟာ္မုန္းက အစာကိုေအာက္ဆင္းတာ ေႏွးေစတယ္။
• (ဗဂ်ိဳင္းနား) နံရံေတြက ပိုထူလာတယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ပိုျပီးစိုတာ၊ ျဖဴတဲ့ ႏို႔လိုဆင္းတယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိေနတဲ့ကာလ တေလွ်ာက္လံုးမွာလဲ အဲလိုရွိေနႏိုင္တယ္။ ေဆးကုစရာ မလိုပါ။ ဒါေပမဲ့ အနံ႔ဆိုးလာရင္၊ ယားယံလာရင္၊ ဆင္းတာက အေရာင္ ေျပာင္းလာရင္ေတာ့ ေဆးစစ္ျပီး ကူသမႈခံယူရမယ္။

Pregnancy Test ကိုယ္ဝန္ရွိ-မရွိ စမ္းသပ္ျခင္း
• ဆီးစစ္နည္းကို သိပ္ေစာေစာစမ္းရင္ False negative ကိုယ္ဝန္ရွိေနေပမဲ့ အႏုတ္ျပႏိုင္တယ္။
• Quantitative blood tests ေဟာ္မုန္းအနည္း-အမ်ားကို စမ္းတဲ့ေသြးစစ္နည္းကေတာ့ Implantation မ်ိဳးစပ္ျပီးသား သေႏၶက သားအိမ္အတြင္းဆံုးလႊာကို လာကပ္ျပီဆိုတာနဲ႔ သိႏိုင္တယ္။
• အဲဒီရက္ဆိုတာ Ovulation မ-မ်ိဳးဥထြက္ခ်ိန္ (လလည္ရက္) ရဲ႕ေနာက္ ၆-၁၂ ရက္မွာျဖစ္တယ္။ ဒိထက္ေစာျပီး ဘယ္နည္းနဲ႔ စမ္းစမ္း မသိႏိုင္ဘူး။
• Ovulation မ-မ်ိဳးဥက ပံုမွန္ ၁၄ ရက္မွာ ထြက္ေပမဲ့ ေနာက္က်ေနသူေတြဆိုရင္ မတူႏိုင္ဘူး။
• ကိုယ္ဝန္ ရွိ-မရွိ စမ္းတယ္ဆိုတာ တိက်ဘို႔ရာ Act of Intercourse ဘယ္ရက္မွာ လိင္ဆက္ဆံသလဲဆိုတာထက္ Day of Ovulation ဘယ္ရက္မွာ မ်ိဳးဥထြက္သလဲက အေရးပါတယ္။
• Sperm သုက္ပိုးေတြက ပံုမွန္ဆိုရင္ သားအိမ္ျပြန္ထဲမွာ မ်ိဳးဥထြက္အလာကို ေစာင့္ေနရင္း ၅ ရက္အထိ ရွင္ေနႏိုင္တယ္။
• Implantation သားအိမ္အတြင္းလႊာမွာ လာတြယ္ကပ္ဘို႔ ေနာက္ထပ္ ၁၂ ရက္ၾကာေစာင့္ရေသးတယ္။ ဆိုလိုတာက ဘယ္ေလာက္တိက်တဲ့ နည္းနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ သုက္ပိုး ဝင္လာျပီးေနာက္ (၅ + ၁၂ = ၁၇) ရက္ထက္ေစာျပီး မသိႏိုင္ဘူး။
• တခ်ိဳ႕စမ္းသပ္နည္းက hCG ေဟာ္မုန္း (100 mIU/mL) ရွိရင္စမ္းလို႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ေနာက္ထပ္ ၃-၄ ရက္ ေစာင့္ရျပန္ေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လိင္ဆက္ဆံမႈ ျပဳျပီးတဲ့ေနာက္မွာ ၃ ပါတ္ (၂၁ ရက္) အတြင္းစမ္းရင္ False negative မမွန္တဲ့အႏုတ္ျပႏိုင္တယ္။ ကေလးရေအာင္ Insemination သုက္ပိုး အျပင္ကေန ထည့္ေပးနည္းလုပ္ရင္လဲ အတူတူဘဲ။
• First Response Early Result Pregnancy Test ဆိုတာကို ရာသီလာရမဲ့ရက္ (မလာေတာ့မဲ့ရက္) မတိုင္ခင္ ၆ ရက္ ကတည္းက ကိုယ္ဝန္ရွိတယ္ ဆိုတာကိုျပမဲ့ hCG ေဟာ္မုန္းရွိေနတာကို သိမယ္လို႔ ေၾကာ္ညာျပီး ေရာင္းေနျပီ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၃-၂-၂၀၁၂

Read More...

Collapse...

Facts to get pregnant ကိုယ္ဝန္ရေအာင္ ၾကံေဆာင္နည္း

Thu, Mar 1, 2012 at 6:41 PM
ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ ကၽြန္ေတာ့္ဇနီး ေနာက္ထပ္ နွစ္လေလာက္ေနရင္ ကေလးယူေတာ့မယ္ေလ။ ေက်ာင္းက ၃ လ တစ္ျဖတ္ဆိုေတာ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္ ၁ဝ လနဲ႔ဆိုရင္ ေက်ာင္းပိတ္ရက္မွာ ေမြးနုိင္ေအာင္လို႔ပါ။ ဒါနဲ႔ဆရာ ေရခဲမုန္႔စားရင္ သေႏၵသားခိုင္တယ္ဆိုတာ ဟုတ္ပါသလား။ သူက တစ္ခါကိုယ္ဝန္ပ်က္ဖူးေတာ့ မခိုင္မွာစိုးလို႔ပါ။ ကိုယ္၀န္ရလာရင္ ဘယ္သူမွေတာ့ မပ်က္ေစခ်င္ဘူးေလ။ သေႏၵသားခိုင္ေအာင္ ဘာေတြလုပ္ရမလဲ။ ဘာေတြလိုက္နာရမလဲ။

မိန္းကေလး တေယာက္ဟာ ေမြးလာကာစတံုးက မ်ိဳးဥေပါင္း ၁ သန္းကေန ၂ သန္းအထိရွိေနခဲ့တာပါ။ အပ်ိဳျဖစ္တဲ့ေနာက္ တလမွာ တဥႏွဳန္းနဲ႔ ထြက္လာတယ္။ ေသြးမဆံုးခင္အထိ တြက္ရင္ စုစုေပါင္း မ်ိဳးဥအေရအတြက္ ၃ဝဝ ကေန ၄ဝဝ ရွိမယ္။ အိမ္ေထာင္က်လို႔ ကေလး ၅ ေယာက္အေမျဖစ္ရင္ တကယ္တန္း အသံုးျပဳခဲ့ရတဲ့ မ်ိဳးဥေပါင္း ၅ ခုသာျဖစ္မယ္။

ကေလး မရေသးသူေတြ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေစဘို႔ရာ ကိုယ့္ရာသီကိုယ္ သိရမယ္။ ရာသီတလကို ေသြးစဆင္းေန႔ကေန တြက္တယ္။ တလဆိုတာ ၂၈ ရက္ကေန ၃၂ ရက္အထိရွိႏိုင္တယ္။ မ်ိဳးဥထြက္တာ လလည္ရက္မွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေပမဲ့ ၁၁ ရက္ကေန ၂၁ ရက္အတြင္းမွာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ရာသီဆင္းတဲ့ေနာက္ ၂ ရက္ကေန ၁၄ ရက္အတြင္းမွာ FHS ေဟာ္မုန္း ထြက္လာလို႔ မ်ိဳးဥအိမ္မွာရွိတဲ့ (ေဖၚလီကယ္လ္) ေတြကို ႏိႈးဆြေပးတယ္။ သားအိမ္ အတြင္းဆံုးအလႊာကိုလဲ ထူထဲလာေစတယ္။ အဖို-အမ မ်ိဳးစပ္ျပီးသားဥ Fertilized egg ကို Implantation တြယ္ကပ္ဘို႔ ျပင္ဆင္ေပးတာျဖစ္တယ္။

LH ေခၚတဲ့ ေနာက္ေဟာ္မုန္းတမ်ိဳးလဲ ထြက္လာမယ္။ သူကေန အရင့္မွည့္ဆံုးဥကို (ေဖၚလီကယ္လ္) ထဲကေန ထြက္လာေစတယ္။ သားအိမ္ဝမွာရွိတဲ့ အက်ိအခြ်ဲကလဲ ေခ်ာက်ိက်ိပိုျဖစ္လာျပီး (ဗဂ်ိဳင္းနား) ကေန ဝင္လာမဲ့ သုက္ပိုးဝင္ ဝင္လာႏိုင္ေအာင္ ေရလာေျမာင္းေပး လုပ္ေပးတာမယ္။

မ်ိးဥကလဲ မ်ိဳးဥအိမ္ကေနထြက္၊ သားအိမ္ျပြန္အေပါက္ဝထဲကိုဝင္၊ သားအိမ္ျပြန္တေလွ်ာက္ ဝင္လာမယ္။ လမ္းမွာတင္ အဖိုသုက္ပိုးနဲ႔ မ-မ်ိဳးဥေတြဆံုေပါင္းစပ္မႈ ျဖစ္မယ္။ မ-မ်ိဳးဥဟာ မ်ိဳးဥအိမ္ကထြက္ျပီးတဲ့ေနာက္ အဲလို သုက္ပိုးနဲ႔ မေတြ႔ရရင္ေတာ့ ၁၂-၂၄ နာရီထက္ပိုျပီး ဆက္ရွင္မေနဘူး။ သုက္ပိုးကေတာ့ ၃-၅ ရက္အထိ ရွင္သန္ေနႏိုင္တယ္။

ကေလးရခ်င္သူေတြ မ-မ်ိဳးဥရွင္သန္ေနတဲ့ ၂၄ နာရီနဲ႔အံကိုက္ သုက္ပိုးနဲ႔ေတြ႔ေအာင္ စီမံခ်က္ ေကာင္းေကာင္းခ်တတ္ဘို႔ လိုတယ္။ အေကာင္းဆံုးရက္ဆိုတာ မ-မ်ိဳးဥထြက္မဲ့ရက္ မတိုင္ခင္ ၁-၂ ရက္ေတြျဖစ္တယ္။ ရာသီတလဟာ ၂၈ ရက္ ျဖစ္သူေတြမွာ ရာသီစဆင္းတဲ့ေန႔ကေန ေရတြက္ရင္ ၁၂-၁၃-၁၄ ရက္ေန႔ေတြျဖစ္တယ္။

သတိတခုထားေစခ်င္ပါတယ္။ အဲဒီ ၃ ရက္လံုးလံုး ေနႏိုင္သေလာက္ အတူေနမယ္ဆိုတာလဲ သိပ္ေကာင္းမယ္မဟုတ္ပါ။ ေယာက္်ားမွာ ဆက္ဆံမႈမ်ားလို႔ သုက္လႊတ္တာဆက္တိုက္မ်ားရင္ Sperm count သုက္ေကာင္ေရ အေရအတြက္ကို နည္းေစႏိုင္တယ္။

မိန္းမဘက္ကလဲ တြက္ရအံုးမယ္။ Ovulation မ်ိဳးဥထြက္ရက္ အေသအျခာသိခ်င္ရင္ Temperature ကိုယ္ပူခ်ိန္မွတ္တမ္း လုပ္ထားပါ။ မ်ိဳးဥတခု ထြက္သြားျပီး က်န္ေနတဲ့ (ေဖၚလီကယ္လ္) ကို Corpus luteum (ေကာပတ္စ္-လူတီယမ္) လို႔ ေခၚတယ္။ သူကေန ေဟာ္မုန္းေနာက္တမ်ိဳး ထြက္လာျပန္တယ္။ အဲဒီ Progesterone (ပရိုဂ်က္စတီရံုး) ကေန သားအိမ္ နံရံကို ထူထဲလာေအာင္ လုပ္ေပးမယ္။ ကိုယ္ဝန္အတြက္ ျပင္ဆင္ေပးတာပါဘဲ။ ဒီေဟာ္မုန္းတန္ခိုးေၾကာင့္ ကိုယ္ခႏၶာ အပူခ်ိန္ကို နဲနဲျမင့္တက္ေစမယ္။ မနက္အိပ္ရာႏိုးခ်ိန္ ဘာတခုမွ မလုပ္ကိုင္ေသးခင္ အပူခ်ိန္တိုင္းပါ။ အတိအက် မွတ္သားထားပါ။ Basal thermometer တခုကို ၁ဝ ေဒၚလာေပးရတယ္။ အၾကမ္းဖ်င္းေတာ့ သိႏိုင္တယ္ေပါ့။ ေဒၚလာ ၂ဝ-၅ဝ တတ္ႏိုင္ရင္ Ovulation kits ဝယ္သံုးပါ။ LH ေဟာ္မုန္း မ်ားမ်ားလာတာဟာ မ်ိဳးဥထြက္တာမို႔ ဆီးထဲပါေနတဲ့ LH levels ကို တိုင္းႏိုင္တယ္။ ေကာင္းတဲ့ ကရိယာနဲ႔ဆို ေန႔တိုင္းစစ္ႏိုင္လို႔ ၉၉% မွန္ႏိုင္တယ္။

သုက္ပိုးနဲ႔ မ်ိဳးဥ ေရစက္မဆံုႏိုင္ၾကရင္ေတာ့ Progesterone ေဟာ္မုန္းနည္းနည္းလာမယ္။ ၁၂-၁၆ ရက္အၾကာမွာ ပ်က္စီးသြားတဲ့ သားအိမ္အတြင္းလႊာက ေသြးနဲ႔ (တစ္ရွဴး) ေတြထဲမွာ မ်ိဳးမစပ္လိုက္ရတဲ့ မ်ိဳးဥပါေရာျပီး Menstruation ရာသီ အျဖစ္ဆင္းတယ္။ ေနာက္တလ စျပန္ပါလိမ့္မယ္။ ေသြးဆင္းေနတာ တခ်ိဳ႕မွာ ၃ ရက္၊ တခ်ိဳ႕ ၇ ရက္ၾကာမယ္။

ကေလးအေမျဖစ္ခ်င္သူ
• အသက္ ၃ဝ အရြယ္ က်န္းမာတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတိုင္း လတိုင္းလတိုင္းမွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ဘို႔အခြင့္အလမ္း ၂ဝ% ရွိတယ္။
• အသက္ ၂ဝ အရြယ္ က်န္းမာတဲ့ အမ်ိဳးသမီးတိုင္း လတိုင္းလတိုင္းမွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ဘို႔အခြင့္အလမ္း ၅% ရွိတယ္။
• Foods rich in folic acids (ေဖါလစ္-အက္စစ္) မ်ားတဲ့အစားအစာ စားပါ။ Folic acids ေဆးေသာက္ပါ။
• Organic foods and green products (ေအာ္ဂဲနစ္) အစားအေသာက္ ေရြးခ်ယ္စားေသာက္ပါ။
• Plastics (ပလပ္စတစ္) ထုပ္ပိုးတာမ်ိဳး ေရွာင္ရွားပါ။
• အစားအေသာက္ဆင္ျခင္တာနဲ႔ ကိုယ္လက္ေလ့က်င္ခန္းလုပ္ျပီး ကိုယ္အေလးခ်ိန္ထိန္းပါ။
• Alcohol and caffeine အရက္၊ ေကဖင္း-ေဆးလိမ္ ေရွာင္က်ဥ္ပါ။

ကေလးအေဖျဖစ္ခ်င္သူ
• အသက္ ၄၅ ေက်ာ္ရင္ အခြင့္အလမ္း နည္းနည္းလာမယ္။
• Managing stress စိတ္ဖိအားေလွ်ာ့ခ်နည္း လုပ္ပါ။
• Alcohol and tobacco အရကိ၊ ေဆးလိပ္ ေရွာင္ပါ၊ ေလွ်ာ့ပါ၊ ျဖတ္ပါ။
• Weight ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္းပါ။
• Zinc (ဇင့္) ဓါတ္ပါတဲ့ အသား၊ ျဖဴေဖြးေနေအာင္ ခြ်တ္မထားတဲ့ အႏွံမ်ိဳးနဲ႔လုပ္ထားတဲ့ အစားအစာ၊ ပင္လယ္စာ နဲ႔ ဥေတြ စားပါ။
• Selenium ပါတဲ့ အသား၊ ပင္လယ္စာ၊ မိႈ၊ ျဖဴေဖြးေနေအာင္ ခြ်တ္မထားတဲ့ အႏွံမ်ိဳးနဲ႔လုပ္ထားတဲ့ အစားအစာ၊ အေစ့အဆံေတြ စားပါ။
• Vitamin E (ဗီတာမင္ အီး) ေသာက္ပါ။
• Testicles က်ား-အစိ (တက္စ္တိစ္) ကို ေအးေနေအာင္ သတိထားပါ။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၄-၂-၂ဝ၁၂

Read More...

Collapse...

Emergency တားေဆး-တားနည္း အေရးၾကီးမွ သံုးရတယ္

Wed, Feb 22, 2012 at 4:24 PM
Levono 72 ေဆးကို တလမွာ တခါအျမဲသုံးလို႔ ရပါသလား။ တလလွ်င္ တရက္ႏွစ္ရက္သာ ေတြ႔ရတဲ့ ဇနီးေမာင္ႏွံေတြအေနနဲ႔ အဲ့ဒီေဆးကို လစဥ္သုံးလွ်င္ အဆင္ေျပႏိုင္ပါသလား။ ေနာင္ကေလးျပန္ယူလွ်င္ အဆင္ေျပႏိုင္ပါသလား သိပါရေစ။

Emergency contraceptive pills ကိုယ္ဝန္မရေစေအာင္ "အေရးေပၚ" တားေဆး (၄) မ်ိဳးရွိတယ္။ ေဆးမဟုတ္တာ တနည္းရွိတယ္။
၁။ Progestin (ပရိုဂ်က္စ္တင္) ေဟာ္မုန္း တမ်ိဳးထဲေဆး၊
၂။ Ulipristal acetate ေဆးပါတဲ့ေဆး၊
၃။ Progestin and Estrogen ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲပါတဲ့ေဆး၊
၄။ Mifepristone ပါတဲ့ ဖ်က္ေဆး၊
၅။ IUD/IUCD

၁။ Progestin (ပရိုဂ်က္စ္တင္) ေဟာ္မုန္း တမ်ိဳးထဲပါတယ္။ အေမရိကားမွာ Plan B, Plan B One-Step, Next Choice and Levonorgestrel Tablets ဆိုျပီး နာမည္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေရာင္းတယ္။ တျခားႏိုင္ငံေတြမွလဲ တျခားနာမည္ေတြနဲ႔ ရွိတယ္။ ၈၈% ထိေရာက္တယ္။ Levonorgestrel ပါတာ ျဖစ္တယ္။ Morning after pills လို႔ လူေတြကေခၚၾကတယ္။ အမွန္က မနက္အထိ ေစာင့္ေနစရာ မလိုပါ။ ခ်က္ခ်င္းေသာက္ႏိုင္သလို ေန႔-ည မေရြးလဲ ေသာက္လို႔ရတယ္။ Plan B One-Step ဟာ Levonorgestrel 1.5 mg ပါတဲ့ ေဆးတလံုးထဲ ျဖစ္တယ္။ Next Choice နဲ႔ Levonorgestrel Tablets ေတြက Levonorgestrel 0.75mg စီပါတဲ့ ေဆး ၂ လံုးျဖစ္တယ္။ ၁၂ နာရီျခား ေသာက္ရတယ္။ ၂ လံုးတခါထဲေသာက္တာလဲ ထိေရာက္တယ္။ ၂၃% မွာ ပ်ိဳ႕-အန္မယ္။ ၈၈% ထိေရာက္တယ္။

• ကိုယ္ဝန္တားေဆး နာမယ္၊ ပါတဲ့ေဟာ္မုန္း နဲ႔ ဝယ္ယူႏိုင္တဲ့ႏိုင္ငံ http://www.yamunaclinic.org/index.php?option=com_content&view=article&id=436:emergency-contraception-2-&catid=34:adult-readings&Itemid=49
• FAQs Hormonal birth control pills ကိုယ္ဝန္တား ေဟာ္မုန္းပါ စားေဆး အေမး-အေျဖမ်ား http://www.yamunaclinic.org/index.php?option=com_content&view=article&id=2928:faqs-hormonal-birth-control-&catid=30:medical-writings-&Itemid=46
• Contraception and nonmedical view ကိုယ္ဝန္ တားနည္းေတြဟာ အျပစ္လြတ္ပါသလား http://www.yamunaclinic.org/index.php?option=com_content&view=article&id=2952:contraception-and-nonmedical-view-&catid=34:adult-readings&Itemid=49

၂။ Ulipristal acetate ေဆးပါတယ္။ ellaOne နာမည္နဲ႔ေရာင္းတယ္။ Levonorgestrel ECPs ထက္ပိုထိေရာက္တယ္လို႔ဆိုတယ္။ ၅ ရက္အတြင္းေသာက္ႏိုင္တယ္။ အေမရိကားမွာ ေနာက္ေပၚလာတာကို Ella ေခၚတယ္။ အထိေရာက္ဆံုးလို႔ဆိုတယ္။ Ella ထဲမွာေရာ ဥေရာပမွာ ေရာင္းတဲ့ ellaOne ထဲမွာပါ Ulipristal acetate 30 mg ေခၚတဲ့ Progesterone receptor modulator ဆိုတာပါတယ္။

၃။ Progestin and Estrogen ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲပါတယ္။ ၇၅% ထိေရာက္တယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္တာ ပိုျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ Estrogen 100 mcg နဲ႔ Progestin 0.50 mg ပါတယ္။ ေဆး တလံုးနဲ႔ ေနာက္တလံုး ၁၂ နာရီျခား ေသာက္ရတာမ်ားတယ္။ ၇၅% ထိေရာက္တယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္တတ္တယ္။

• Combined Progestin and Estrogen pills ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲ ပံုမွန္တားေဆးကို အေရးေပၚသံုးနည္း၊ http://www.yamunaclinic.org/index.php?option=com_content&view=article&id=436:emergency-contraception-2-&catid=34:adult-readings&Itemid=49 မွာဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။

၄။ Mifepristone ေဆးပါတယ္။ ဖ်က္ေဆးလိုျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာသာေရာင္းတယ္။ ဥပမာ ရုရွား၊ တရုပ္ နဲ႔ ဗီယက္နမ္။
• Medical abortion (1) ကုိယ္ဝန္ကို ေဆးသံုး ဖ်က္ျခင္း (၁) http://www.yamunaclinic.org/index.php?option=com_content&view=article&id=440:medical-abortion-&catid=34:adult-readings&Itemid=49
• Medical abortion (2) ကုိယ္ဝန္ကို ေဆးသံုး ဖ်က္ျခင္း (၂) http://www.yamunaclinic.org/index.php?option=com_content&view=article&id=3281:medical-abortion-2-&catid=34:adult-readings&Itemid=49
• Unwanted Pregnancy Q and A (1) မလိုခ်င္တဲ့ ကိုယ္ဝန္ အေမး-အေျဖမ်ား (၁) http://www.yamunaclinic.org/index.php?option=com_content&view=article&id=3327:unwanted-pregnancy-q-and-a-&catid=34:adult-readings&Itemid=49 • Unwanted Pregnancy Q and A (2) မလိုခ်င္တဲ့ ကိုယ္ဝန္ အေမး-အေျဖမ်ား (၂) http://www.yamunaclinic.org /index.php?option=com_content&view=article&id=3330:unwanted-pregnancy-q-and-a-2-&catid=34:adult-readings&Itemid=49
၅။ ေဆးေတာ့ မဟုတ္ဘူး ပံုမွန္ တာရွည္တားနည္းတခုျဖစ္တဲ့ Copper-T IUD သားအိမ္ထဲကို ပစၥည္းထည့္တာလဲ သံုးႏိုင္တယ္။ IUD/IUCD ေခၚတယ္။ ၃-၅-၁ဝ ႏွစ္အထိ ထားႏိုင္တာမ်ိဳး ျဖစ္တယ္။
• Emergency contraception (1) အေရးေပၚ တားေဆး (၁) http://health-adult-reading.blogspot.com/2011/04/emergency-contraception.html
• Emergency Contraception (2) အေရးေပၚတားေဆးမ်ား (၂) http://health-adult-reading.blogspot.com/2011/04/emergency-contraception-2.html
• Emergency Contraception (3) အေရးေပၚတားေဆးမ်ား (၃) http://health-adult-reading.blogspot.com/2011/12/emergency-contraception-3.html

Dr. တင့္ေဆြ
၁၈-၁-၂ဝ၁၂

Read More...

Collapse...

Baby Boy ကေလးေမြးရင္ (ေယာက္်ားေလး) ရခ်င္သလား

1 Oct 11, 22:05
ဆရာ သားေယာက္်ားေလး ရနုိုင္မယ့္နည္းေလး ရွိရင္ ညႊန္ၾကားေပးေစလိုပါတယ္။
Wed, Feb 22, 2012 at 4:06 PM
ကၽြန္မက အသက္ ၃၆ ႏွစ္ရွိပါျပီ။ သမီးေလး ၂ ေယာက္ေမြးထားပါတယ္။ ကၽြန္မၾကားဘူးတာတခုရွိလို႔ပါ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မွာ သား(သို႔)သမီးအတိအက် လိုျခင္လွ်င္ တြက္ခ်က္ျပီး ကိုယ္၀န္ေဆာင္ရတယ္လို႔ ၾကားဖူးပါသျဖင့္ မည္သည့္နည္းႏွင့္ တြက္ခ်က္ယူရမလဲ ဆိုတာသိပါရေစရွင္။

Boy Diet ေယာက္်ားေလးရေစမဲ့ အစားအေသာက္ေတြဆိုတာကို အရပ္စကား ေျပာၾကတာရွိတယ္။
• Meat အသား၊ Red meat အထူးသျဖင့္ အမဲသား၊ ဆိတ္သား၊
• Salty snacks ဆားပါတဲ့ သြားရည္စာ၊ ဥပမာ အာလူး (ခ်စ္ပ္)၊
• Caffeine (ေကဖင္း) ပါတဲ့ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္။

အစဥ္အဆက္ မိန္းမဘက္ကို အာရုံထားၾကတယ္။ ေနာက္မွာ ေယာက္်ားေတြကို စမ္းၾကျပန္တယ္။ Testicle ေယာက္်ား-အစိတဖက္ကို ျခည္ေႏွာင္ေပးတာကို စမ္းသပ္ခဲ့ၾကဘူးတယ္။ တျခား နည္းေတြလဲ တရြာတပုဒ္ဆန္း မနည္းလွပါ။

Boy Hints အရပ္ေျပာ သားေယာက္်ားေလး ရေစနည္းေတြကေတာ့ -
• Wear boxers to cool the temperature of the scrotum ကပ္ပဲ့အိတ္ ေအးေစေအာင္ (ေဘာ္ဆာ) အတြင္းခံ ဝတ္ထားပါ။
• Man has an orgasm first ေယာက္်ားက အရင္ (ေအာ္ဂဇင္) ရေအာင္ေနပါ။
• Only have marital relations on the odd days of the month to have a baby girl အိမ္ေထာင္ဖက္နဲ႔သာ (မ) ဂဏန္းရက္ေတြမွာ အတူေနရင္ မိန္းကေလး ေမြးမယ္၊
• Man initiates sexual relations အတူေနဘို႔ ေယာက္်ားကစပါ။
• Man on top or dominate positions ေယာက္်ားက အထက္က အေနအထားနဲ႔ ဆက္ဆံပါ။
• Have sex standing up မတ္တပ္ရပ္ အေနအထားနဲ႔ စခန္းသြားပါ။
• Have sex at night ညအခ်ိန္မွာ ဆက္ဆံပါ။
• Avoid sex during the full phase of the moon as well as the new moon, aim for a quarter moon လျပည့္ရက္၊ လဆန္းရက္ေတြ ေရွာင္ပါ။ လျပည့္ေက်ာ္ တပါတ္မွာ အတူေနၾကပါ။

ဆရာ၀န္ေတြကေန ေျပာတာထဲမွာ (သီအိုရီ) တခု ရွိပါတယ္။ Biorhythms method (ဘိုင္အို-ရစ္သမ္) နည္းလို႔ ေခၚတယ္။ ၁၉ ရာစု ကတည္းက ေပၚတာပါ။ မိခင္ေလာင္းရဲ႕ ဇီဝ-စည္းခ်က္နဲ႔ Conception သေႏၶယူခ်ိန္နဲ႔ ကိုက္ညီရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ Biorhythms ဇီဝ-စည္းခ်က္ အတက္-အက်ဆိုတာ ေမြးလမ္းေၾကာင္း (ဗဂ်ိဳင္းနား) ရဲ႕ အက္စစ္ဓါတ္နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္။ ဒါ့အျပင္ Egg membranes မ-မ်ိဳးဥ အဖံုးလႊာရဲ႕ Electro-magnetism လွ်ပ္စစ္-သံလိုက္ အေျခအေနနဲ႔လဲ ဆက္စပ္ပါေသးတယ္။

ဟိုေရွးေရွး ေဆးပညာဖခင္ၾကီး Hippocrates (ဟစ္ပိုခေရးတီးစ္) လက္ထက္ကတည္းက Good days ေန႔ေကာင္းရက္သာ နဲ႔ Bad days ျပႆဒါးရက္ေတြဟာ Cycles တလွည့္စီသေဘာ ျဖစ္ေနပါသတဲ့။ သိပၸံနည္းက် ျဖစ္လာတာကေတာ့ ၁၈၉၇ ေရာက္မွ Dr Wilhelm Fliess ကေနစျပီး ရုပ္ပိုင္း နဲ႔ စိတ္လႈပ္ရွားမႈပိုင္း ဇီဝ-စည္းခ်က္ေတြကို ေဖၚထုတ္ပါတယ္။

လူတိုင္းဟာ ေမြးကတည္းက ဇီဝ-စည္းခ်က္ (အပင္) နဲ႔ ရွိလာၾကတယ္။ အိပ္ခ်ိန္ နဲ႔ ႏိုးထခိ်န္၊ ေဟာ္မုန္း တမ်ိဳးစီ ထြက္ခ်ိန္ေတြ အလွည့္က် ျဖစ္ရတယ္။ ဇီဝ-စည္းခ်က္ အဓိက ၃ မ်ိဳးရွိတယ္။ Physical cycle ရုပ္ပိုင္း။ Emotional cycle စိတ္လႈပ္ရွားမႈပိုင္း နဲ႔ Intellectual cycle ဥာဏ္ရည္ပိုင္းေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။

၁၉ဝ၂ ခုႏွစ္မွာ ဗီယယ္နာ တကၠသိုလ္က စိတ္ပညာရွင္ Dr Hermann Swoboda ကလဲ ဒီအခ်က္ကို ေထာက္ခံခ်က္ ေပးလာတယ္။ သူကေန ခန္႔မွန္းခ်က္ရတဲ့အထိ ေလ့လာမႈျပဳႏိုင္ခဲ့တယ္။ သူ႔ေနာက္ ၁၉၂ဝ ခုႏွစ္မွာ နာမည္ေက်ာ္ သခၤ်ာပညာရွင္ Alfred Teltscher ကေန Intellectual rhythm ကိုပါ ေဖၚထုတ္ႏိုင္ခဲ့တယ္။ လူေတြဟာ တခ်ိဳ႕ အခ်ိန္ ကာလေတြမွာ မွတ္ဥဏ္ေတြ၊ ထိုထြင္းဥာဏ္ေတြ သိပ္ေကာင္းျပီး တခ်ိဳ႔အခ်ိန္ကာလေတြမွာ ည့ံေနၾကတာ ေတြ႔ရွိလာတယ္။

ပညာရွင္ေတြကေန Biological rhythms ဇီဝ-စည္းခ်က္က်ပံုေတြကို အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ဂဏန္းသခၤ်ာ ဥပေဒသေတြ ထုတ္ယူၾကတယ္။ ရလာတဲ့ ေဖၚျမဴလာေတြကို အသံုးခ်ရင္ မိခင္ေလာင္းအတြက္ ေယာက္်ားေလးရေစဘို႔၊ မိန္းကေလးရေစဘို႔ ျပကၡဒိန္တခု ရလိမ့္မယ္။ ၉၅% ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

Vagina (ဗဂ်ိဳင္းနား) ဟာလဲ သူ႔စည္းခ်က္နဲ႔သူ ေျပာင္းေနတယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) Acid အက္စစ္ဓါတ္ ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ မ-မ်ိဳးဥဟာ သုက္ပိုးထဲက X sperm (အိတ္က္စ္-ခရိုမိုဇုမ္း) ကို ဆြဲယူမွာျဖစ္လို႔ မိန္းကေလး ရေစႏိုင္တယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) က Alkaline (အယ္လ္ကာလိုင္း) ဓါတ္ ျဖစ္ေနခ်ိန္ဆိုရင္ Y sperm (၀ိုင္-ခရိုမိုဇုမ္း)ကို ဆြဲေဆာင္ေပးတာမို႔ ေယာက္်ားေလး ျဖစ္ေစမယ္။

အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ရဲ႕ ဇီဝ-စည္းခ်က္ကေန ေဟာ္မုန္းထြက္တာကို သက္ေရာက္ေစတယ္။ တဆက္ထဲ သူကေနေမြးလာမဲ့ ကေလးရဲ႕ က်ား-မ ဆိုတာကိုပါ သက္ေရာက္ေစတယ္လို႔လဲ ယူဆၾကတယ္။

Mother’s biorhythms မိခင္ရဲ႕ ဇီဝ-စည္းခ်က္ကိုၾကည့္ျပီး ေမြးလာမဲ့ကေလး က်ာ-မ ခြဲႏိုင္ေစဘို႔ ခန္႔မွန္းခ်က္ကို ေတြလာတာကေတာ့ ၁၉၆ဝ ေက်ာ္မွ ျဖစ္ပါတယ္။ Dr Irvin Fisher နဲ႔ John Toran တို႔ကေန ၁၉၆၂ မွာ Ladie’s Home Journal မွာ စေရးခဲ့ပါတယ္။

မျငင္းႏိုင္တဲ့ ေဆးပညာကလက္ခံထားတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ မိခင္မွာရွိတဲ့ XX ခရိုမိုဇုမ္း နဲ႔ဖခင္မွာရွိတဲ့ XY ခရိုမိုဇုမ္း အတြဲေတြကေန က်ား-မ လိင္ကို ျဖစ္ေစတယ္။ ကေလးရဲ႕ (လိင္) ေရြးျခယ္ရာမွာ အေမေရာ အေဖပါ တဝက္စီဆိုင္တယ္။ မိခင္မွာ XX ရွိေနလို႔ သူကေန X တခုကိုသာ ထုတ္ေပးႏိုင္တယ္။ ဖခင္မွာ XY ရွိေနလို႔ X ျဖစ္ျဖစ္ Y ျဖစ္ျဖစ္ တခုခုကို ထုတ္ေပးႏိုင္စြမ္းရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးရဲ႕ (လိင္) အတြက္ ဖခင္ဟာ အလြန္အေရးပါတဲ့ အဆံုးအျဖတ္ကို ေပးတယ္။

လိင္ဆက္ဆံမႈတခု ျပဳျပီးတာနဲ႔ ေယာက္်ားကျပီးစီးခ်ိန္မွာ သုက္ေကာင္ေရေပါင္း သန္း ၂ဝဝ ထုတ္ေပးတယ္။ အဲဒီထဲက ဖခင္ရဲ႕ X ဒါမွမဟုတ္ Y တခုတည္းကသာ မ-မ်ိဳးဥနဲ႔ ေပါင္းစပ္ျပီး ကေလးကို (က်ား) ရယ္၊ (မ) ရယ္ ခြဲျခားျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

Shettles Method (ရွက္တဲလ္စ္) နည္း
မိန္းကေလး ဘယ္လိုရေစမလဲကို အထူးျပဳတဲ့နည္းျဖစ္ေပမဲ့ (က်ား) ေရာ (မ) ပါ ရေအာင္လုပ္နည္း ျဖစ္တယ္။ Y ပါတဲ့ Sperm သုက္ပိုးက ပုိျပီးျမန္ဆန္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ၾကာၾကာမေနႏိုင္ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ မမ်ိဳးဥထြက္ေနခ်ိန္မွာ အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ကိုယ္ထဲမွာ သုက္ပိုး လံုးဝ ရွိမေနေစဘဲ၊ မ-မ်ိဳးဥ ထြက္လာခ်ိန္မွာ ဆက္ဆံမႈျပဳျပီး သုက္ပိုးေတြလာေစမယ္ဆိုရင္ မမ်ိဳးဥဆီကို ျမန္ဆန္လွတဲ့ Y ပါတဲ့ Sperm သုက္ပိုးေတြက အရင္ ေရာက္လာလို႔ ေယာက္်ားေလး ရေစမယ္။

ဒီလိုျဖစ္လာေစဘို႔ အမ်ိဳးသမီးဟာ Menstrual cycle ကိုယ့္ရာသီရက္-လ အတိအက်သိရမယ္။ Basal body temperature (BBT) charts ဘာတခုမွ မလုပ္ေသးခ်င္ မနက္အိပ္ရာထခိန္မယ္ တိုင္းယူတဲ့ ကိုယ္အပူခ်ိန္ တိုင္းယူျပီး ဇယားခ်ထားႏိုင္တယ္။ ၃-၄ လ ေလာက္ အဲလို တြက္ခ်က္-မွတ္သားထားပါ။ Ovulation မ်ိဳးဥ ဘယ္ရက္မွာ အတိအက် ထြက္တယ္ ဆိုတာ ေသျခာေပါက္သိႏိုင္တယ္။ ၾကားရက္တရက္ (လလည္ရက္) မွာ ကိုယ္အပူခ်ိန္ နဲနဲေလးတက္ေနတာ ေတြ႔မယ္။ အဲဒါ မ်ိဳးဥ ထြက္တဲ့ရက္ ျဖစ္တယ္။

တြက္ခ်က္ထားတဲ့ မ်ိဳးဥထြက္မဲ့ရက္မွာ (ကြန္ဒြမ္) မပါဘဲ ဗဂ်ိဳင္းနာထဲမွာ သုက္လႊတ္ပါ။ အတိအက် ေျပာရရင္ မ-မ်ိဳးဥထြက္ခ်ိန္မတိုင္ခင္ ၁၂ နာရီမွာ ဆက္ဆံျပီး သုက္ထည့္ေပးပါ။ အဲဒီရက္ မတိုင္ခင္ ၄-၅ ရက္အတြင္း ဆက္ဆံၾကရင္ေတာင္မွ ခင္ပြန္းျဖစ္သူဟာ ဇနီးရဲ႕ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ထဲကို Ejaculation သုက္မလႊတ္ပါနဲ႔။ အျပင္ထုတ္နည္းျဖစ္ျဖစ္ (ကြန္ဒြမ္) သံုးတာျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ပါ။

ဆက္ဆံနည္းကလည္း Tip of Penis လိင္တံထိပ္ဖ်ားဟာ Cervix သားအိမ္အဝနဲ႔ ထိထိမိမိ ျဖစ္ေစရမယ္။ Rear entry positions ေခၚတဲ့ ေယာက္်ားက ေနာက္ကေန ဆက္ဆံနည္းလဲ အပါအဝင္ျဖစ္တယ္။ မိန္းမျဖစ္သူက Orgasm ရရင္ Sperm သုက္ပိုးကို Egg မ-မ်ိဳးဥဆီ ေရာက္ေစဘို႔ အားေပးရာက်တယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂-၁ဝ-၂ဝ၁၁

Read More...

Collapse...

(hCG) ကိုယ္ဝန္ရွိ-မရွိစစ္တဲ့ ေဟာ္မုန္း

အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၁၂၆)
ကိုယ္ဝန္စစ္ေဆးလို႔ ရႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြရယ္၊ ဘယ္လို ဘယ္အခ်ိန္မွာ သိိနိုင္မယ္ဆိုတာကို ေဖာ္ျပေပးေစခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။

Sun, Jan 15, 2012 at 11:59 AM
အခု အဲဒီလုိ (ကိုယ္ဝန္ပ်က္ေဆးေသာက္ျပီး) ေသြးဆင္း ျပီးသြားမွ အျဖဴေတြ တအားဆင္းေနေတာ့ ေၾကာက္တာလည္း ပါတယ္။ ေနာက္ျပီး တစ္ခါတစ္ခါ ပ်ဳိ႕အန္ခ်င္သလုိျဖစ္ေတာ့ စိတ္က မၿပီးေသးဘူး ထင္ေနပါတယ္။ ဆီးစစ္ၾကည့္ေတာ့ အဲဒီ Result ေတြ႔ေတာ့ ပုိျပီး စိတ္ထဲ ထင့္ေနပါတယ္။ ျဖစ္ႏုိင္ရင္ ဘယ္အခ်ိန္ေလာက္ ျပန္စစ္ၾကည့္ရင္ Result အမွန္ သိရမလဲ။ အခုထိ အျဖဴဆင္းေနတာ ဘာလုပ္ရမလဲဆရာ။

ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္တာေတြက ေဆးေၾကာင့္ျဖစ္တာေတြပါ။ ၾကာရင္ သက္သာ ေပ်ာက္ကင္းသြားပါမယ္။ STDs လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ မဟုတ္ရင္ အျဖဴဆင္းတာလဲ ေပ်ာက္ပါမယ္။

ကိုယ္ဝန္ ရွိ-မရွိ သိခ်င္ရင္ ေဆးဆိုင္ကေန Urine pregnancy test ေဆးဘူးေလးတခု ဝယ္ျပီး အလြယ္ေလး စစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဆရာဝန္-ဆရာမ မလိုၾကဘူး။

အမွန္က ဆီးထဲမွာ Human Chorionic Gonadotropin (hCG) ေခၚတဲ့ ေဟာ္မုန္း ရွိ-မရွိကို စစ္တာ ျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိလို႔ ျဖစ္လာတဲ့ အခ်င္းကေန HCG ေဟာ္မုန္းကို ထုတ္ေပးေနတယ္။ ဆီးကို စစ္ရင္ မနက္ခင္းဆီးက အမွန္ဆံုးျဖစ္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ဆီးကို ၄ နာရီ ေအာင့္ထားျပီးမွ သြားရတယ္။

ေသြးကို စစ္တာလဲ ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕စစ္နည္းက ေဟာ္မုန္း ရွိ-မရွိကိုသာ စစ္ျပီး တခ်ိဳ႕စစ္နည္းေတြက အတိအက် ေသြးထဲမွာ (hCG) ဘယ္ေလာက္ ရွိေနတယ္အထိ စစ္ရတယ္။ အထဲကကေလးမွာ Birth defects ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ ပါ-မပါကို သိႏိုင္တယ္။ ကင္ဆာတခ်ိဳ႕ ကေနလဲ မ်ားေစတယ္။ ဥပမာ Germ cell tumors မ်ိဳး။ ေယာက္်ားေတြမွာ Testicles cancer က်ား-အေစ့ ကင္ဆာ ျဖစ္ေနရင္ ေတြ႔မယ္။ Molar pregnancy ဆိုတဲ့ စပ်စ္သီး-ကိုုယ္ဝန္ဆိုလဲ အေပါင္းျပမယ္။ Choriocarcinoma ေခၚတဲ့ သားအိမ္-ကင္ဆာ ရွိေနရင္လဲ ေတြ႔မယ္။

မ-မ်ိဳးဥ နဲ႔ က်ာ-သုက္ပိုးေတြ ထိေတြ႔-ေပါင္းစပ္ျပီးေနာက္ မ်ိဳးစပ္ျပီးသားမ်ိဳးဥဟာ ၉ ရက္အၾကာမွာ သားအိမ္ျပြန္ ကေနတဆင့္ သားအိမ္ထဲဝင္လာျပီး သားအိမ္အတြင္းနံရံကို တြယ္ကပ္တယ္။ အဲဒီေနာက္မွာ အခ်င္းဆိုတာ ျဖစ္လာတယ္။ အခ်င္းကေန hCG ကို ထုတ္ေပးေတာ့မယ္။ ေသြးထဲမွာ ပါေနေတာ့မယ္။ ဆီးထဲမွာလဲ ပါေနေတာ့မယ္။ မ်ိဳးဥက သားအိမ္ အတြင္းနံရံကို လာတြယ္အျပီး ၆ ရက္ၾကာရင္ စစ္ေတာ့ေတြ႔မယ္။

ကိုယ္ဝန္ ၈၅% မွာ hCG levels က ၄၈-၇၂ နာရီတိုင္း ၂ ဆတိုးလာတယ္။ ၆-၁၁ ပါတ္မွာ အမ်ားဆံုး။ ကိုယ္ဝန္ ၁၄ ပါတ္ကေန ၁၆ ပါတ္အထိ ေဟာ္မုန္းက တက္တက္လာတယ္။ တေျဖးေျဖး က်လာတယ္။ ေမြးျပီး မၾကာခင္ စမ္းလို႔ မေတြ႔ႏိုင္ေတာ့ဘူး။

ကေလးရဲ႕ ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ရွိ သိခ်င္ရင္ ၁၅-၂ဝ ပါတ္မွာ အမ်ားဆံုး စစ္တယ္။ (၁) Triple screen ၃ မ်ိဳးစစ္နည္းမွာ Alpha-fetoprotein (AFP), Human chorionic gonadotropin (hCG) နဲ႔ Unconjugated estriol (uE3) ေတြကို စစ္တယ္။ (၂) Quad screen ၄ မ်ိဳးစစ္နည္းမွာ Hormone inhibin A ကိုပါစစ္တယ္။ မိခင္ေလာင္းရဲ႕ အသက္နဲ႔ တျခားအခ်က္ေတြကိုပါ ၾကည့္ျပီး ကေလးမွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ ရွိေနတာကို ဆံုးျဖတ္ရတယ္။

ကိုယ္ဝန္ ပဌမ ၃ လမွာ Ultrasound ရိုက္ျပီး Nuchal translucency ကေလးရဲ႕ ဂုတ္ပိုးက အေရျပားအထူကို တိုင္းတာရယ္ Pregnancy-associated plasma protein A စစ္တာရယ္ hCG အနည္း-အမ်ားရယ္ ေပါင္းျပီး ကေလးမွာ Down syndrome (ေဒါင္းန္-ဆင္ဒရုမ္း) ဥာဏ္မမွီေရာဂါ ရွိေနတာကို သိတယ္။

ေသြးထဲက (hCG) ေဟာ္မုန္း ပံုမွန္ ကိန္းဂဏန္းေတြက ဓါတ္ခြဲခန္းတခုနဲ႔တခု သံုးတာမတူဘူး။ ေယာက္်ားေတြနဲ႔ ကိုယ္ဝန္မရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ 5 IU/L နဲ႔ ေသြးဆံုးျပီး အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ 9.5 mIU/ml ရွိတယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနသူ ေနာက္ဆံုး ရာသီလာျပီးေနာက္
၃ ပါတ္မွာ = 5-50 IU/L
၄ ပါတ္မွာ = 50-500 IU/L (5 - 426 mIU/ml)
၅ ပါတ္မွာ = 100-10,000 IU/L (18 - 7,340 mIU/ml)
၆ ပါတ္မွာ = 1080-30,000 IU/L (1,080 - 56,500 mIU/ml)
၇-၈ ပါတ္မွာ = 7, 650 - 229,000 mIU/ml
၈-၁ဝ ပါတ္မွာ = 3500-115,000 IU/L
၉-၁၂ ပါတ္မွာ = 25,700 - 288,000 mIU/ml
၁၃-၁၆ ပါတ္မွာ = 13,300 - 254,000 mIU/ml
၁၄ ပါတ္မွာ = 12,000-270,000 IU/L
၁၅-၁၈ ပါတ္မွာ = Up to 200,000 IU/L
၁၇-၂၄ ပါတ္မွာ = 4,060 - 165,400 mIU/ml
၂၅-၄ဝ ပါတ္မွာ = 3,640 - 117,000 mIU/ml

High values မ်ားေနရင္ - Multiple pregnancy အမႊာကိုယ္ဝန္၊ Molar pregnancy စပ်စ္သီးကိုယ္ဝန္၊ Down syndrome (ေဒါင္းန္-ဆင္ဒရုမ္း) ေတြကို စဥ္းစားရမယ္။ ေနာက္ဆံုးရာသီလာရက္ LMP တြက္မွားတာလဲ ခ်န္မထားသင့္ဘူး။ ေယာက္်ားေတြနဲ႔ ကိုယ္ဝန္မရွိတဲ့ မိန္းမေတြမွာ မ်ားေနရင္ က်ား-အစိ ဒါမွမဟုတ္ မ-မ်ိဳးဥက ကင္ဆာေတြကို စဥ္းစားရမယ္။ Stomach အစာအိမ္၊ Pancreas သရက္ရြက္၊ Large intestine အူမၾကီး Liver အသဲ နဲ႔ Lung အဆုပ္ ကင္ဆာေတြမွာလဲ မ်ားေနတယ္။

Low values နည္းေနရင္ - Ectopic pregnancy သားအိမ္ျပင္ပ ကိုယ္ဝန္ နဲ႔ Death baby ကေလးေသေနတာေတြကို စဥ္းစားရမယ္။ ရာသီမလာတဲ့ရက္ LMP အတြက္ လြဲတာလဲ မေမ့ရဘူး။

စစ္တဲ့အခါ သတိထားရမွာေတြ ရွိတယ္။ Miscarriage ကိုယ္ဝန္ပ်က္သြားတာနဲ႔ Abortion ကိုယ္ဝန္ဖ်က္တာ ျဖစ္ျပီးရင္ ၄ ပါတ္အထိ အေပါင္းျပေနမယ္။ Infertility ကေလးမရႏိုင္ေသးတာကို ကုသဘို႔ရာ Injection of hCG ထိုးေပးထားရင္ မ်ားေနမယ္။ ဆီးထဲမွာ ေသြးပါေနရင္၊ ဆပ္ျပာပါေနရင္ အမွန္မရႏိုင္ဘူး။ Diuretics, Promethazine, Heparin, Ambien, Prochlorperazine, Promethazine ေဆးေတြကေန အေျဖမွားေစႏိုင္တယ္။

- မ-မ်ိဳးဥနဲ႔ က်ား-သုက္ပိုး ေပါင္းစပ္အျပီး ေသြးကိုစစ္ရင္ အေစာဆံုး ၁၁ ရက္ နဲ႔ ဆီးကိုစစ္ရင္ အေစာဆံုး ၁၂-၁၄ ရက္မွာ သိႏိုင္တယ္။
- ကိုယ္ဝန္ႏုခ်ိန္ ၅-၆ ပါတ္မွာ hCG numbers အေရအတြက္ထက္ Ultrasound က ပိုမွန္တယ္။
- ေသြးထဲမွာ 5mIU/ml ထက္နည္းရင္ ကိုယ္ဝန္မဟုတ္ႏိုင္ဘူး။ 25mIU/ml မ်ားမွသာ ကိုယ္ဝန္။
- 1,000 - 2,000mIU/ml ရွိလာမွသာ Transvaginal ultrasound ေမြးလမ္းေၾကာင္း (အာလ္ထြာေဆာင္း) ရိုက္ရင္ အထဲက Gestational sac သေႏၶအိတ္ကို ျမင္ရမယ္။
- တၾကိမ္ထဲစစ္တာကို ပိုေသျခာခ်င္ရင္ ေနာက္ ၂-၃ ရက္မွာ တခါထပ္စစ္ရမယ္။

Miscarriage ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်ျပီးေနာက္မွာ Molar pregnancy စပ်စ္သီး-ကိုယ္ဝန္ မဟုတ္တာသိဘို႔လဲ ေသြးဆက္စစ္ေနရတယ္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ျပီးေနာက္ ဒီေဟာ္မုန္းဟာ ၄-၆ ပါတ္အထိ ရွိေနႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ ပ်က္နည္း-ဖ်က္နည္းေတြအရ မတူတာျဖစ္တယ္။ ပ်က္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေဟာ္မုန္းက ဘယ္ေလာက္အထိ မ်ားေနခဲ့သလဲ အေပၚလဲ မူတည္တယ္။

• Pregnancy Tests ကိုယ္ဝန္ ရွိ-မရွိ စမ္းသပ္ျခင္း http://health-adult-reading.blogspot.com/2011/11/pregnancy-tests.html

Dr. တင့္ေဆြ
၁၆-၁-၂ဝ၁၂

Read More...

Collapse...

Pregnancy Tests ကိုယ္ဝန္ ရွိ-မရွိ စမ္းသပ္ျခင္း

အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၁ဝ၁)
ကိုယ္ဝန္ ရွိ-မရွိ စမ္းသပ္တာကို အိမ္မွာတင္ အလြယ္လုပ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။ ဆီးစစ္တယ္လဲ ေခၚၾကတယ္။ ဆီးထဲမွာ ကေလး-သေႏၶသားနဲ႔ဆိုင္တာ ရွိေန-မေနကို စမ္းတာ မဟုတ္ဘူး။ အခ်င္းနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ေဟာ္မုန္း ရွိ-မရွိကို စမ္းတာပါ။ Gonadotropin (hCG) ေခၚတယ္။ Pregnancy testကိုယ္ဝန္ ရွိ-မရွိ စမ္းသပ္တာကို အိမ္မွာတင္ အလြယ္လုပ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။ ဆီးစစ္တယ္လဲ ေခၚၾကတယ္။ ဆီးထဲမွာ ကေလး-သေႏၶသားနဲ႔ဆိုင္တာ ရွိေန-မေနကို စမ္းတာ မဟုတ္ဘူး။ အခ်င္းနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ေဟာ္မုန္း ရွိ-မရွိကို စမ္းတာပါ။ Gonadotropin (hCG) ေခၚတယ္။

စမ္းသပ္နည္း ၂ နည္းရွိတယ္။ ဆီးစစ္နည္း Urine Pregnancy test နဲ႔ ေသြးစစ္နည္း Blood Pregnancy test ျဖစ္တယ္။ ဆီးစစ္နည္းက အမ်ားဆံုးသံုး Home pregnancy test လို႔ေခၚတယ္။ အိမ္မွာတင္ ကုိယ့္ဖါသာစမ္းလို႔ ရတယ္။ ဒီနည္းမွာလဲ ဝယ္လို႔ရတာ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိေသးတယ္။ ဆီးထဲမွာ hCG 25 mIU/ml ရွိရင္ ေသျခာျပတယ္။ တခ်ိဳ႕က သိပ္နည္းနည္းေလး 15 ml/u ရွိေနရင္ေတာင္မွ စမ္းလို႔ရတယ္။

ဘာမွ မစားေသးခင္ မနက္ခင္းသြားတဲ့ဆီးကို ပုလင္းသန္႔သန္႔နဲ႔ခံပါ။ မနက္ခင္းသြားတဲ့ဆီး မဟုတ္ရင္ ဆီးမသြားဘဲ ၄ နာရီ ၾကာ ေအာင့္ထားတာ ျဖစ္သင့္တယ္။ ဆီးအတင္းသြားေအာင္ ေရတဝၾကီးေတာ့ မေသာက္ပါနဲ႔။ ေဟာ္မုန္း ေရေရာသလို ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ေဆးဆိုင္က ဆရာဝန္လက္မွတ္မပါ အလြယ္ဝယ္ရတဲ့ Urine Pregnancy test အထုပ္ကေလးကို ျဖည္လိုက္ပါ။ အညႊန္းကို ေသေသျခာျခာ ဖတ္ပါ။ Test strip စမ္းသပ္တံေလး ပါမယ္။ ဆီးပုလင္း-ခြက္ထဲကို strip ကို ႏွစ္စိမ္လိုက္ပါ။ သတ္မွတ္ေပးထားတဲ့ အမွတ္ကို ဆီးကလြန္ျပီး မထိေစနဲ႔။ ၁-၂ မိနစ္ေစာင့္ပါ။ တခ်ိဳ႕က ၄ဝ စကၠန္႔ဘဲ အေစာင့္ခိုင္းတယ္။ အေရာင္ (အနီ-အျပာ) မ်ဥ္း ေတြ႔လာလိမ့္မယ္။ ၂ ေၾကာင္း ေတြ႔ရင္ ဆီးပိုင္ရွင္မွာ ကုိယ္ဝန္ရွိတယ္။

အိႏၵိယကလာတဲ့ One Step Pregnancy Test ကေတာ့ တမ်ိဳး။ စမ္းသပ္တံအျပားေလးမွာ သတ္မွတ္ေပးထားတဲ့ အကြက္ေလးေပၚကုိ ဆီး ၃ စက္ ခ်ရတယ္။ ၅ မိနစ္ေစာင္ျပီး အနီမ်ဥ္း ၂ ေၾကာင္း ေပၚလာတာကို ၾကည့္ရတယ္။ ၁ ေၾကာင္းထဲက ဘယ္ေနမွာ ျပေနေန မရွိတာနဲ႔ မမွန္တာျဖစ္တယ္။

Blood Test ေသြးစစ္တာကို ဓါတ္ခြဲစမ္းမွာစမ္းရတယ္။ ေသြးထဲက hCG levels ကို စမ္းတာပါဘဲ။ ၂ နည္းရွိတယ္။ Quantitative Blood Test အေရအတြက္နည္းနဲ႔ Qualitative Blood Test အရည္အေသြးနည္းေတြ ျဖစ္တယ္။

ဘယ္ေလာက္ တိက်သလဲ။
ေနာက္ေပၚေတြက အရင္ေပၚတာေတြထက္ ပိုျပီး တိက်လာတယ္။ ဆီးစစ္တာက ၉၇% ေသြးစစ္တာက ၉၉% တိက်တယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။

ဘယ္ေလာက္ေစာေစာ စမ္းလို႔ရလဲ။
ဆီးစစ္တာကို ရာသီေသြး လာရမဲ့ရက္ထက္ တပါတ္ေနာက္က်ခ်ိန္ စမ္းရင္ေသျခာတယ္။ ၁ ရက္ေနာက္က်ခ်ိန္ စမ္းတာေတာင္မွ ရႏိုင္ေသးတယ္။
ေသြးစစ္တာကို ရာသီလာရမဲ့ရက္အထိေတာင္ ေစာင့္စရာ မလိုပါ။ လလည္ရက္ေနာက္ တပါတ္၊ ဆိုလိုတာက မ်ိဳးဥ ထြက္ခ်ိန္ေနာက္ တပါတ္ တနည္းေျပာရရင္ ေသြးဆင္းရမဲ့ရက္ထက္ တပါတ္ေစာခ်ိန္မွာ စမ္းရင္ေတာင္မွ ျပမယ္။

အေျဖအမွားမ်ား
အမွား အေပါင္းလကၡဏာျပေရာ၊ အမွားအႏုတ္လကၡဏာျပေရာ ရွိႏိုင္တယ္။ စမ္းသပ္ပစၥည္း ညံ့တာေၾကာင့္ ႏွစ္မ်ိဳးလံုး ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ကေလးရေအာင္လို႔ ေပးရတဲ့ေဆးထဲမွာ hCG ပါတဲ့အတြက္ မမွန္တဲ့ အေပါင္းလကၡဏာ ျပေစမယ္။ စမ္းသပ္ခ်ိန္ထက္ သိပ္ေစာရင္ မမွန္တဲ့ အႏုတ္လကၡဏာ ျပေစမယ္။ ဒါမ်ိဳးဆိုရင္ ရက္ျခာျပီး ထပ္စမ္းပါ။

• hCG ကိုယ္ဝန္ရွိ-မရွိစစ္တဲ့ ေဟာ္မုန္း http://health-adult-reading.blogspot.com/2012/01/hcg.html

Dr. တင့္ေဆြ
၃ဝ-၁၁-၂ဝ၁ဝ

Read More...

Collapse...

ANC (Antenatal Care) ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း

1. ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ား သိသင့္ေသာ လိုက္နာရမည့္ အခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပေပးပါရွင့္။ ေဖာလစ္အက္စစ္ အျပင္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အားေဆးမ်ားကို ကိုယ္ဝန္ဘယ္ႏွစ္ပတ္တြင္ စေသာက္လို႔ရပါလဲ။ ကိုယ္ဝန္ ၁ဝ ပတ္ခန္႔တြင္ Scan ရိုက္လို႔ ရပါသလား။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ျမန္မာ Website e-book မ်ားကိုလည္း ေဖာ္ျပေပးပါ။
2. သမီးမွာ ကိုယ္ဝန္ ၇ ပတ္ရွိေနပါတယ္။ ဘာအစားအေသာက္မ်ား ေရွာင္ရမလဲရွင့္။ သမီးက အန္လဲအန္တယ္။ အအန္သက္သာေစမဲ့ နည္းလမ္းမ်ား ရွိပါသလား ညႊန္ျပေပးပါ။ ဘာအစားအေသာက္မ်ား ပိုစားရမလဲဆိုတာပါ ေရးေပးပါရွင့္။
3. Morning sickness ကကိုယ္၀န္ဘယ္နွပတ္ေလာက္မွာ စတတ္ပါသလဲ ဆရာ။ အဲဒါ ဘာေတြပါလဲရွင့္။ ကို္ယ္၀န္ ၂ ပတ္ဆိုတာ ျဖစ္နိုင္ပါ့မလား ဆရာ။ သမီး လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ပတ္နဲ႔ ၄ ရက္ကမွ ဓမၼတာေပၚထားတာပါရွင့္။ ဒါေပမယ့္ ဆီးစစ္ေတာ့ Positive ျဖစ္ေနပါတယ္ရွင့္။

ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ေတြအတြက္ လုပ္ေပးရတာ အသက္ႏွစ္ေခ်ာင္း၊ ကုသိုလ္ ၂ ဆ ရပါတယ္။ တခါတေလ ပိုေသးတယ္။

ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ျပီ ဆိုတာနဲ႔ က်န္းမာေရးအသိနဲ႔ယွဥ္ျပီး လုပ္စရာေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ ကုိယ္ဝန္ကို အပ္ပါ။ သြားျပီး ေမြးဖြါးမယ္လို႔ ရည္ရြယ္တဲ့ ေဆးခန္း၊ ေမြးခန္း၊ ေဆးရံုေတြမွာ အပ္တာက ပိုေကာင္းတယ္။ ANC (Antenatal Care) ေခၚတဲ့ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းမွာ ဘာေတြလုပ္ရမယ္ဆိုတာ တိတိက်က် ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ အေသးစိတ္ လုပ္ပါလိမ့္မယ္။ အေသး မစိတ္ႏိုင္ရင္လဲ အစိုးရိမ္ မၾကီးပါနဲ႔။ ေတာနယ္ေတြမွာ လက္သည္ေတာင္ မပါဘဲ ေမြးႏိုင္ၾကေသးတယ္။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ အေတာ္ေတာ့ မတူၾကဘူးေပါ့။

ANC ဆိုတာ မိခင္ေလာင္းရဲ႕ ကုိယ္က်န္းမာေရး၊ စိတ္ခ်မ္းသာေရးအျပင္၊ ကေလးအတြက္ပါ လိုတာေတြကို စစ္ေဆး၊ ေဆာင္ရြက္ေပးတာပါ။ အရင္ဆံုး ကိုယ္ဝန္ရွိေနတာ ေသျခာေအာင္လုပ္တာနဲ႔ စပါတယ္။ သေႏၶစတည္ျပီး၊ ၂ ပါတ္ဆိုရင္ ဆီးစစ္လို႔ရျပီ။ တခ်ိဳ႕နည္းေတြက ဒီထက္ေတာင္ ေစာျပီး စမ္းလို႔ရေသးတယ္။ စိတ္ဝင္စားဘို႔ ေကာင္းတာက ဒီနည္းဟာ သေႏၶသားရွိ-မရွိစမ္းတာ မဟုတ္ဘဲ၊ အခ်င္း ျဖစ္ေနျပီ ဆိုတာကို စမ္းတာျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ဆံုး ရာသီလာခဲ့တဲ့လက ပဌမဆံုး ေသြးဆင္းတဲ့ရက္ကို မွတ္ပါ။ Last menstrual period (LMP) ေခၚတယ္။ ဒီရက္ထဲကို ၉ လ နဲ႔ ၇ ရက္ ထည့္ေပါင္းတာနဲ႔ Expected due date (EDD) ေမြးမဲ့ ခန္႔မွန္းရက္ကို တြက္ယူႏိုင္တယ္။ ေပ်ာ္စရာ တမ်ိဳးေပါ့။ Ultrasound Report မွာ ကိုယ္ဝန္က Weeks ဘယ္ေလာက္ နဲ႔ Days ဘယ္ေလာက္ ရွိျပီလို႔ ေရးၾကတယ္။ သြားရိုက္တဲ့ ရက္ထဲကေန အဲဒါကို ျပန္ႏုတ္ေတာ့ ကိုယ္ဝန္စရွိတဲ့ရက္ LMP ကို ရတယ္။ Week ကို (၄ ပါတ္ ၁ လ) လျပန္ ဖြဲ႔ျပီးမွ အေပါင္း-အႏုတ္ လုပ္ရတယ္။ အလုပ္သင္ ဆရာမေတြအတြက္ေတာ့ သခ်ၤာပညာ စမ္းသလိုဘဲ။ သူတို႔ချမာ အေတာ္ ေခါင္းရႈတ္ၾကရွာတယ္။

ကိုယ့္မွတ္ရက္ LMP နဲ႔ တြက္တာက (အာလ္ထြာ-ေဆာင္း) ရက္တြက္တာနဲ႔ မတူျဖစ္ေနတတ္တယ္။ ကိစၥမရွိဘူး။ ဘယ္လို တြက္တြက္ ေရွ႕ ၂ ပါတ္၊ ေနာက္ ၂ ပါတ္ လြဲတတ္တယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ ဒုကၡသည္ေဆးခန္းေလးမွာ ၁၇၉ ေယာက္ ေမြးတဲ့အထဲက ရက္အတိအက် ေမြးသြားတာ ၃ ေယာက္ထဲနဲ႔ ၁ ရက္ထဲ ကပ္လြဲေမြးတာ ၇ ေယာက္ဘဲ ရွိတယ္။

ကိုယ္ဝန္အပ္ျပီး ေနာက္ဘယ္ေတာ့ ျပန္လာေနရမလဲဆိုတာက ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ကုိယ္ဝန္ ၉ လကုိ ၃ ပိုင္းျခားျပီး၊ ပဌမ ၃ လမွာ ၁ လ ၁ ခါ၊ ဒုတိယ ၃ လမွာ ၂ ပါတ္ ၁ ခါ၊ ေနာက္ဆံုး ၃ လမွာ ၁ ပါတ္ ၁ ခါ ေခၚေလ့ ရွိတယ္။ ထူးျခားရင္လဲ အခ်ိန္မေရြး လာဘို႔ မွာတယ္။ ထူးတယ္ဆိုတာေတြက ကုိယ္ဝန္ႏုခ်ိန္မွာ ဆီးေအာင့္တတ္တယ္။ ပ်က္က်တတ္တယ္။ Morning sickness ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စ လကၡဏာေတြ ဆိုးတာျဖစ္တတ္တယ္။ ေသြဖိအား အထက္က ၁ဝဝ မျပည့္ရင္ ဗီတာမင္ပါတဲ့ Drip သြင္းေပးရတတ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေစာေမြးတာ၊ ခါးနာတာ၊ တမ်ိဳးမ်ိဳး (အရည္၊ ေသြး) ဆင္းတာ စသျဖင့္ ျဖစ္တတ္တယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အားေဆးေတြကို ေစာျပီးေသာက္ႏိုင္ေလ ေကာင္းေလပါ။ ဒါေပမဲ့ ကုိယ္ဝန္ရင့္လာရင္ ပိုလိုလာတယ္။ အမ်ိဳးသမီးတိုင္း ေယာက္်ားေတြထက္ ပိုလိုတာက သိတဲ့အတိုင္း သံဓါတ္နဲ႔ ေဖါလစ္အက္စစ္ ျဖစ္တယ္။ လူတိုင္း ေသာက္ရင္ ေကာင္းတဲ့ ဗီတာမင္ ဘီ အျပင္ေပါ့။ ထပ္လိုေသးတာက (ကယ္လ္စီယံ)။

ေဆးကုပၼဏီေတြကလဲ ေရာင္းေကာင္းေအာင္ ေၾကာ္ညာေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ထုတ္တယ္။ သံဓါတ္ေဆးကို ျမန္မာျပည္မွာ (ယူနီဆက္ပ္) ကေန အလကားေဝတယ္။ တကမၻာလံုး ေဝရတာမို႔ ေစ်းခ်ိဳခ်ိဳ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ရတယ္။ ဗူးခြံရိုးရိုး၊ ေဆးကို သၾကားအုပ္ မထားတာမ်ိဳး။ သံေခ်းနံ႔ေတာ့ ရတာေပါ့။ အမွန္က ေကာင္းပါတယ္။ “ေထာပတ္ေကာင္း စေလာင္းနဲ႔တည္” ဆိုသလို အေကာင္းကုိ ဘာနဲ႔ ထည့္ထည့္ ေကာင္းတာဘဲေပါ့။ သံဓါတ္ကို ေဆးရည္လုပ္၊ ဗူးလွလွနဲ႔ ထည့္ေရာင္းေတာ့ ေစ်းၾကီးသြားေရာ။ တခါတည္းျပီးေအာင္ သံဓါတ္ေရာ၊ ဗီတာမင္ပါ ေရာထုတ္တာလဲ ေကာင္းပါတယ္။ ဗီတာမင္ ဘီ နဲ႔ စီ ေရာေလ့ရွိတယ္။ အခုထုတ္ေသးလားမသိဘူး။ (ဘီပီအိုင္) ကေန Furamin BC ထုတ္တယ္။ Prenatal capsule ဆိုျပီးလဲ ထုတ္တယ္။ ဘယ္ေဆးမဆို ထုတ္လုပ္တဲ့ ေဆးကုပၼဏီ နာမည္ရွိတာကို ေရြးေစခ်င္တယ္။ အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံေတြက လူလည္ၾကီးမ်ားဟာ နာမည္ရွိျပီးသား ေဆးေတြကို ပံုမွားရိုက္ၾကတယ္။ ကိုယ့္တိုင္းျပည္က ညံ့ေနေသးေတာ့ ခံေနၾကရတာေပါ့။

သံဓါတ္က ဝမ္းခ်ဳပ္ေစတတ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေသာက္ရမွာပါ။ ဝမ္းခ်ဳပ္ရင္ တျခားဝမ္းႏုတ္ေဆးေတြထက္ ဝမ္းေျပာ့ေဆးမ်ိဳးက ပိုသင့္တယ္။ Milk/Cream of Magnesia ဆိုတာ ဇြန္းၾကီး ၂ ဇြန္း၊ ညမအိပ္ခင္ ေသာက္ရတယ္။ ေရ၊ အရည္ မ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။ အသီးအရြက္၊ အသီးအႏွံ မ်ားမ်ားစားေပးပါ။ မန္က်ီးမွည့္ေဖ်ာ္ရည္၊ သေဘၤာသီးမွည့္ မွီဝဲပါ။

မိခင္ေလာင္း တဦးခ်င္း မတူတာေတြလဲ ရွိတတ္ေသးတယ္။ သူမ်ားထက္ ဗီတာမင္ ဘီ ၁၊ ၂၊ ေအ နည္းေနတာ။ တျခားေရာဂါ တခုခု ရွိေနတာ။ ေသြးတိုး၊ ႏွလံုး၊ ဆီးခ်ိဳ၊ ပန္းနာ စသျဖင့္ေပါ့။ သံဓါတ္နည္းလြန္းေနရင္၊ ပါးစပ္က မေသာက္ခ်င္ရင္၊ သံဓါတ္ ထိုးေဆး ထိုးပါ။ နားလည္တဲ့သူကို ထိုးပါေစ။ ဒီေဆးက အပ္မေသးတာ-မတိုတာနဲ႔ တင္ပါးမွာ ခပ္နက္နက္ ထိုးရတယ္။ ေဆးသြင္းျပီး အပ္ျပန္ႏုတ္ရင္ ေစာင္းႏုတ္ရတယ္။ မေျခရဘူး။ ေဆးထိုးတဲ့ေနရာ မဲသြားမွာစိုးလို႔။

ဗိုက္လာအပ္ရင္ လုပ္ေပးမွာေလးေတြ ေျပာပါအံုးမယ္။ အေထြေထြ စစ္ေဆးျခင္းဆိုတဲ့ ကုိယ္အေလးခ်ိန္၊ အရပ္၊ ေသြးဖိအား တိုင္းတာေတြနဲ႔ ႏွလံုး၊ အဆုပ္ နားေထာင္တာေတြ လုပ္ပါမယ္။ သိတဲ့အတိုင္း အရပ္ပုရင္ ခက္တတ္တယ္။ သိပ္မစိုးရိမ္နဲ႔ အရပ္မရွည္၊ အသက္ငယ္ငယ္နဲ႔ လြယ္လြယ္ေမြးတာေတြ ရွိတာဘဲ။ ကုိယ္ဝန္ရင့္လာလို႔ Doppler နဲ႔ စမ္းရင္ ေမြးလာမဲ့ သူ႔ကေလးရဲ႕ Fetal heart sound (FHS) ႏွလံုးခုန္သံကို ၾကားရလို႔ မိခင္ေလာင္းမွာ ပီတိေတြျဖာေနတာ သိပ္သေဘာက်ဘို႔ ေကာင္းလွတယ္။

ဆရာဝန္-ဆရာမက ေသျခာေပါက္ ဗိုက္စမ္းေပးမယ္။ ၾကီးလာတဲ့ သားအိမ္ကို ဆီးစပ္ရိုး အထက္မွာ စျပီးစမ္းလို႔ရရင္ ကုိယ္ဝန္က ၁၂ ပါတ္ရွိေနျပီ။ ခ်က္ေအာက္နားဆို ၂ဝ ပါတ္၊ ခ်က္အထက္နားရွိေနရင္ ၂၂ ပါတ္။ ရင္ေခါင္းဆိုက္တယ္လို႔ ေခၚၾကတဲ့ အျမင့္ဆံုးဆိုတာ ၃၈ ပါတ္။ ေမြးမွာက ၄ဝ ပါတ္။ ေမြးကာနီး ကေလးေခါင္းက ေအာက္ဆင္းလာလို႔ နိမ့္က်လာတာပါ။

တခ်ိဴ႕ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြက ၁၃-၁၆ ပါတ္ကတည္းက အထဲက ကေလးလႈတ္တာ သိၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က ၂၅ ပါတ္ ေရာက္မွ သိတယ္။ အဲလို ပဌမဦးဆံုး ကေလးလႈတ္တာကို Quickening လို႔ ေခၚတယ္္။ မၾကာခင္ အဲဒီ ပုဂၢိဳလ္ေလးက မေအဗိုက္ကို ကန္အံုးမယ္။ ကုိယ့္ကေလးေၾကာင့္ နာရတာကို ျပံဳးေနတတ္တာ မိခင္ေမတၱာ။

ေသြးစစ္တာမွာ A, B, AB, O ေသြးအုပ္စု၊ Rh factor နဲ႔ Hb ျဖစ္တယ္။ မိခင္က Rh-negative ျဖစ္ေနရင္ ကေလးနဲ႔သင့္-မသင့္ စစ္ရပါမယ္။ ေသြးအား နည္းေန-မေနဆိုတာ Hb အနည္းအမ်ားနဲ႔ သိေစတယ္။ VDRL က Syphilis ဆစ္ဖလစ္၊ Hepatitis B ဘီပိုး နဲ႔ HIV ရွိ-မရွိေတြလဲ စမ္းရမယ္။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ German measles ကိုလည္း စစ္တယ္။

ဆီးစစ္တာက ၂ မ်ိဳးပါ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စမွာ ဆီးထဲမွာ Albumin (အယ္လ္ဗ်ဴမင္) (ပရိုတင္းဓါတ္) ပါေနတတ္တယ္။ ဆီးလမ္း ပိုးဝင္ရင္လဲ ဒါပါတယ္။ ေဆးေသာက္ ေပ်ာက္တာပါ။ ဆီးခ်ိဳရွိ-မရွိ စမ္းရေသးတယ္။ ဆီးခ်ိဳရင္ ကေလးထြားတတ္တယ္။

Ultrasound Scan ကို ကိုယ္ဝန္ႏုတံုး ၁ ခါနဲ႔ ရင့္ေတာ့ ၁ ခါ ရိုက္တာ ေကာင္းတယ္။ အစားအမ်ားၾကီး မစားဘဲ၊ ေရအမ်ားၾကီး ေသာက္သြားပါ။ ေအာက္ပိုင္း အဝတ္အစား ခြ်တ္လို႔ လြယ္တာ ဝတ္သြားပါ။ ကိုယ္ဝန္ရွိတာကို ၅ ပါတ္ ကတည္းက Scan မွာ သိႏိုင္ျပီ။ ၇ ပါတ္မွာ ႏွလံုးအလုပ္လုပ္ေနတာ ေသျခာျပီ။ ၅ လ (၂ဝ ပါတ္) က်မွ ကေလးအဂၤါ ခ်ိဳ႔ယြင္းမႈ ရွိ-မရွိကုိ စစ္ေဆးတာ ေကာင္းတယ္။ ေနာက္ထပ္ သိခ်င္တာက သားအိမ္ထဲ မဟုတ္ဘဲ သေႏၶတည္ေနတာလား။ ကိုယ္ဝန္ ၆ ပါတ္ကတည္းက သိႏိုင္တယ္။ အမႊာဆိုတာလဲ သိမယ္။ ေရမႊာရည္ အနည္း-အမ်ား၊ ကေလးက ေဒါင္လိုက္လား၊ ကန္႔လန္႔လား။

ကုိယ္ဝန္ ေနာက္ပိုင္းမွ Scan ရိုက္ရင္ အေရးၾကီးတဲ့အခ်က္ ၂ ခုသိမယ္။ အခ်င္းေနရာနဲ႔ ကေလးက Breech ေျခကဖြါး ျဖစ္-မျဖစ္ သိဘို႔ ျဖစ္တယ္။ ၉ဝ% ေက်ာ္ ကိုယ္ဝန္ေတြက ကေလးဟာ ေခါင္းက ေအာက္မွာ။ မဟုတ္ရင္ တင္ပါးဆံု ျပဳေနတတ္တယ္။ ေစာေစာ ရိုက္တံုးက တင္ပါးဆံုျဖစ္ေနေပမဲ့ ကေလးဟာ သူ႔ဖါသာသူ လွည့္သြားတတ္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Scan ကို ေစာေစာ ရိုက္ထားရင္ ေနာက္ ထပ္ရိုက္တာ ေကာင္းတယ္။ တင္ပါးဆံုျပဳဆိုရင္ လွည့္ေပးဘို႔ လိုခ်င္လိုမယ္၊ ေမြးရင္လဲ ပိုျပီး ဂရူစိုက္ရမယ္။ ေနာက္တခ်က္က အခ်င္းဟာ ပံုမွန္ဆိုရင္ သားအိမ္အဝနဲ႔ ေဝးရတယ္။ နီးတာနဲ႔ ဖံုးေနတာ ဆိုရင္ ေသျခာေပါက္ ဗိုက္ခြဲေမြးရမယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တံုး ATT ေမးခိုင္-ကာကြယ္ေဆး ၂ ခါကို တခါနဲ႔တခါ ၁ လျခာျပီး ထိုးထားပါ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနတံုး မေသာက္သင့္တဲ့ ေဆးေတြလဲ ရွိတယ္။

ေအာက္မွာ ေရးတာေတြက ေဆးခန္းအကူ ဆရာမေတြကို သင္ေပးရတာေတြပါ။ နားနားေနေန ဖတ္ၾကည့္ပါေလ။ အထဲက ရင္ေသြးကေလးလဲ နားေထာင္ေနလိမ့္မယ္။ နားနီးေတာ့ သူၾကီးလာရင္ ဆရာဝန္ ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္လာမွာေပါ့။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ Antenatal Care (ANC) Prenatal care
မိခင္ေလာင္းတိုင္းကို သာမန္အားျဖင့္ ရက္သတၲ ၄-၂၈ ပါတ္ အတြင္း တလတႀကိမ္။ ၂၈-၃၆ ပါတ္ အတြင္း တလ ၂ ႀကိမ္၊ ၃၆ ပါတ္ကေန ေမြးတဲ့အထိ တပါတ္တႀကိမ္၊ ANC လုပ္ေပးရမယ္။ ကိုယ္ဝန္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အသိပညာ ေပးရမယ္။ Body weight အေလးခ်ိန္၊ Blood pressure ေသြးဖိအား တိုင္းပါ။ ကေလးအေနအထားနဲ႔ ႀကီးထြားမႈမ်ား မွတ္တမ္းတင္ပါ။ ကေလးႏွလံုးခုန္သံ။ Fetal Heart Sound (FHS) နားေထာင္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အားေဆးမ်ားေပးပါ။ ဆီး၊ ေသြး၊ စစ္ပါ။

ANC မွတ္တမ္းတင္ျခင္း
ကိုယ္ဝန္ရွိဘူးသမွ် အေရအတြက္ကို G လို႔မွတ္ပါ၊ အရွင္ေမြးသမွ်ကို P လို႔မွတ္ပါ။ Primigravida သားဦး-ကိုယ္ဝန္ကုိ G 1 လို႔ မွတ္ၿပီး၊ ေနာက္ကုိယ္ဝန္တိုင္းကို G 1, G 2 လို႔ ေခၚသြားမယ္။ တခါမွ မေမြးဖူးရင္ P 0 မွတ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ရွိတိုင္း ကေလးအေကာင္း ေမြးခ်င္မွ ေမြးမယ္။ ပ်က္တတ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္တဲ့ အေရအတြက္ကို P ရဲ႕ေနာက္က အေပါင္း လကၡဏာနဲ႔ ေရးမယ္။ ဥပမာ G 3, P 1+1 ဆိုတာ တတိယကိုယ္ဝန္ ရွိၿပီး၊ ၁ ခါ အေကာင္းေမြး၊ ၁ ခါ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ဘူး။

ေနာက္ဆံုးရာသီေပၚခဲ့သည့္ေန႔ Last Menstrual Period (LMP) ေနာက္ဆံုး ေသြးဆင္းတဲ့လက ပဌမဆံုး စလာတဲ့ေန႔ကို ယူပါ။ ေမြးဖြားမည့္ရက္ Expected Due Date (EDD) တြက္ပါ။ LMP ထဲသို႔ ၉ လနဲ႔ ၇ ရက္ ေပါင္းထည့္ရင္ EDD ရတယ္။ EDD ရဲ႕ ေရွ႕-ေနာက္ ၂ ပါတ္အတြင္း ေမြးႏိုင္တယ္။ သာမန္အားျဖင့္ ေနာက္ဆံုး ရာသီေပၚၿပီး ရက္ေပါင္း ၂၈ဝ ဒါမွမဟုတ္ ရက္သတၲပါတ္ ၄ဝ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ (၃၇-၄၂) ပါတ္လည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ မွတ္တမ္း ေရးမွတ္ရာမွာ ၁ ပါတ္ = ၇ ရက္၊ တလ = ၄ ပါတ္၊ တလ = ၃ဝ ရက္နဲ႔သာ တထစ္ခ်တြက္ရပါမယ္။

ဓါတ္ခြဲစမ္းသပ္ျခင္းမ်ား
• Blood grouping (A, B, AB, or O)
• Rh factor
• Hemoglobin (Hb)
• Hepatitis B virus
• Urine Sugar
• Urine Albumin
• (STDs, STIs) VDRL
• Ultrasound

Morning sickness ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စ လကၡဏာမ်ား
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၇ဝ-၈၅% ျဖစ္တတ္။ ပ်ိဳ႕-အန္ျခင္း၊ ရင္သားနာျခင္း၊ အစာအိမ္ျပႆနာေပးျခင္း၊ အားယုတ္ျခင္း၊ မၾကာ ခဏ ဆီးသြားျခင္း၊ ေမာပမ္းျခင္း၊ ေသြးအနည္းငယ္ ဆင္းျခင္း၊ ယခင္ကထက္ အားအင္ျပည့္၊ အေလးခ်ိန္ တိုးလာမည္။ အေနအထိုင္ ခက္ခဲလာမည္။ အေရျပားေျပာင္းလဲမႈမ်ားရွိမည္၊ သြင္ျပင္လကၡဏာမ်ား နဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာလည္း ေျပာင္း လာသည္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ခံစားရမႈမ်ားအား ကုသေပးျခင္း
• ခါးနာျခင္း၊ အေနအထား ေျပာင္းေပးပါ။ ခြါျမင့္ဖိနပ္ မစီးရ။ အေလးအပင္မ မရ။ ခါးကုန္းျပီးမ မတင္ရ။ မလုပ္ရ။ ေျခေထာက္ကို အျမင့္မွာတင္ျပီး နားပါ။ ဒူးေကြး၊ ေဘးတဖက္ လွည့္အိပ္ပါ။ ေပါင္ျခားထဲ တခုခုခံထားပါ။ ခါးကို အပူ-အေအး တင္ေပးပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။
• အသက္႐ွဴခက္ခဲျခင္း၊ ခါးမတ္မတ္ ထိုင္ပါ။ အိပ္လ်င္ ခပ္မတ္မတ္ အိပ္ပါ။ အသက္႐ွဴေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ပါ။
• ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ ေရ-အရည္မ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။ အသီးအႏွံမ်ားမ်ား စားပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ လမ္းေလွ်ာက္ပါ။
• ႂကြက္သားနာျခင္း၊ (ကယ္လ္စီယမ္) ေဆးစားပါ။ လႈပ္ရွားလ်င္ သက္သက္သာသာလုပ္ပါ။
• အအိပ္ပ်က္ျခင္း၊ မအိပ္မီ ေရေႏြးျဖင့္ ေရခ်ိဳးပါ။ နားနားေနေနေန ထိုင္ပါ။
• အစာမေၾကျဖစ္ျခင္း၊ တေန႔ ၅-၆ ႀကိမ္ အစာနည္းနည္းခ်င္း စားပါ။ ေလထတတ္သည့္ အစားေရွာင္ပါ။ ဆိုဒါ-အင္တီအက္စစ္ေဆး မစားရ။ အစားစားစဥ္ ခပ္မတ္မတ္ထိုင္စားပါ။ စားၿပီးၿပီးခ်င္း မအိပ္ရ။ အစားစားၿပီး ၂ နာရီ အတြင္း ေလ့က်င့္ခန္းမလုပ္ရ။
• ပ်ိဳ႕-အန္ျခင္း၊ အိပ္ရာထ ထခ်င္း ဘီစကစ္။ ေပါင္မံု႔ကင္စားပါ။ အိပ္ရာထလ်င္ ခ်က္ခ်င္း အိပ္ရာကမဆင္းရ။ မႀကိဳက္သည့္ အနံ႔အသက္ ေရွာင္ပါ။ အန္တာမ်ားက ဆရာဝန္ျပပါ။
• Varicose veins ေသြးျပန္ေၾကာထံုးျခင္း၊ ေျခေထာက္ ျမွင့္ထားပါ။ လွဲေနပါ။ အၾကာႀကီး မရပ္-မသြားရ။ ေျခအိပ္-ဖိနပ္ အၾကပ္ မစီးရ။ အထူးလုပ္သားသည့္ ေျခအိပ္သံုးပါ။ အျမဲထိုင္မေနရ။
• ေဖါေရာင္ျခင္း၊ ေျခေထာက္ ျမွင့္ထားပါ။ ဘယ္ဘက္ေစာင္း အိပ္ပါ။ ဆားေလွ်ာ့စားပါ။
• ရင္သား ႀကီးထြားလာမည္၊ နာမည္၊ တင္းမည္။ Nipple ထိပ္ဖ်ား အေရာင္ ရင့္လာမည္။ ထိပ္ဖ်ားဝင္ေနပါက ဆြဲထုတ္ေပးပါ။ ေရခ်ိဳးစဥ္ ႏို႔ထိပ္ဝကို သန္႔ရွင္းေပးပါ။ Areola ေခၚ ႏို႔သီးေဘးမွ အေရာင္ညိဳအဝိုင္းတြင္ ဘဲ-ငန္း အေရျပားလို အသီးလံုးေလးမ်ား ေပၚလာမည္။ ရင္သားတြင္ အလံုး-အႀကိတ္ ရွိ-မရွိ စစ္ေဆးပါ။

ကိုယ္ဝန္ရွိခ်ိန္မွာ ဘာလို႔ အေလးခ်ိန္ တိုးလာသသလဲ
• မိခင္၏အာဟာရမ်ား = ၇ ေပါင္
• တိုးလာေသာအေရ၏အေလးခ်ိန္ = ၄ ေပါင္
• တိုးလာေသာေသြး၏အေလးခ်ိန္ = ၄ ေပါင္
• တိုးလာေသာႏို႔ = ၂ ေပါင္
• ႀကီးလာေသာသားအိမ္ = ၂ ေပါင္
• ကေလး၏အေလးခ်ိန္ = ၇႕၅ ေပါင္
• ေရႁမႊာေရ = ၂ ေပါင္
• အခ်င္း၏အေလးခ်ိန္ = ၁႕၅ ေပါင္
• စုစုေပါင္း တိုးသည့္အေလးခ်ိန္ = ၃ဝ ေပါင္

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ေပးရမည့္ ေဆးမ်ား
Anti Tetanus Toxoid (ATT) တလျခားၿပီး၊ မေမြးမီ ၂ ခါထိုးၿပီး ျဖစ္ေစရမည္။ Iron သံဓါတ္၊ Folic acid ေဖါလစ္-အက္စစ္၊ ဗီတာမင္ ဘီအုပ္စု၊ Calcium ကယ္လ္စီယမ္၊ ဗီတာမင္ B 12

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ အန္ျခင္း
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္သူ ၇ဝ-၈၅ ရာႏွဳန္းမွာျဖစ္တတ္တယ္။ တခါတေလ ေဆးေတြ အသံုးမက် ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ မျဖစ္မေန ေပးရတဲ့ ေဆးတခ်ိဳ႕ဟာ Placebo လူနာ စိတ္သက္သာရေစတဲ့ေဆးလို႔ ေခၚတယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မွာ အန္တာ သက္သာေစဘို႔ -
• Pyridoxine ဗီတာမင္ ဘီ ၆ ေပးေလ့ရွိတယ္။ Doxylamine 10 mg + Pyridoxine (B6) 10 mg ေပးသင့္တယ္။ B-Natal TheraPops နဲ႔ B-Natal Lozenges ေတြဟာ ဗီတာမင္ ဘီ-၆ ပါတဲ့ေဆးေတြ ျဖစ္တယ္။
• ဆိုးဝါးသူေတြကို Promethazine 12.5-25 mg ကို ၄ နာရီျခား၊ Prochlorperazine 25 mg ကို စအိုမွ ၁၂ နာရီ ျခား ေပးႏိုင္တယ္။
• Meclizine, Dimenhydrinate, Metoclo-pramide ေတြကိုလည္း ေပးႏိုင္တယ္။
• Methylprednisolone 16 mg စားေဆး၊ ထိုးေဆး ကို ေနာက္ဆံုးအျဖစ္ ေပးႏိုင္တယ္။ ၃ ရက္နဲ႔ သက္သာရင္ ၂ ပတ္အထိ ဆက္ေပးပါ။ မသက္သာရင္ ရပ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ႏုစဥ္ Corticosteroids မေပးတာ ေကာင္းတယ္။
• Psi Bands Acupressure ကို လက္ေကာက္ဝတ္မွာ ပတ္ထားႏိုင္တယ္။
• Organic Heartburn Relieving Tea QueaseEASE နဲ႔ Essential Oil Therapy တို႔က ေခတ္သံုးေဆးေတြပါ။
• ဂ်င္း (ခ်င္း) Ginger capsules of 250 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္ ေပးတယ္။
• တရုပ္အပ္စိုက္နည္းမွာ Acupuncture point P6 ေနရာမယ္ စိုက္ေပးရတယ္။

Hyperemesis Gravidarum ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ အလြန္အၾကြံ အန္ျခင္း
• ကိုယ္ဝန္ရွိတံုး ဆိုးဆိုးရြားရြား အန္တာကို ေခၚတယ္။ ကိုယ္ဝန္ဖ်က္ေပးရတဲ့ အထိဆိုးသူရွိတယ္။
• ဘာ့ေၾကာင့္ ျဖစ္ရတယ္ဆိုတာ တိတိပပမသိပါ။
• ကိုယ္ဝန္ ၂ဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ကေန ၄ ေယာက္ထိ ျဖစ္တတ္တယ္။
• ကိုယ္ဝန္ ၈-၁၂ ပတ္ရွိခ်ိန္ အျဖစ္မ်ားတယ္။ ၂ဝ ပတ္ဆိုရင္ ၁ဝ% ေလာက္ဘဲ ဆက္ရွိေနတတ္တယ္။
• အန္တာ ၾကာရင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ့၊ အာဟာရနည္း၊ ဓါတ္ဆား အခ်ိဳးအဆ ေျပာင္းလဲလာႏိုင္တယ္။
• အနားယူခိုင္းပါ။ အစာကို နည္းနည္းနဲ႔ အၾကိမ္ခြဲစားေစပါ။ ပရိုတင္း မ်ားမ်ား ေၾကြးသင့္ျပီး အဆီနဲ႔အစပ္ ေလ်ာ့သင့္သည္။
• Normal saline or Lactated Ringer solution သြင္းေပးဘို႔ လိုႏိုင္တယ္။ ဂလူးကို႔စ္၊ ဗီတာမင္ဘီ ၁၊ ဘီ ၆၊ မဂၢနီဆီယမ္ ေပးရမယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ မေသာက္သင့္တဲ့ေဆး၊ သတိနဲ႔ေပးရမဲ့ေဆးေတြကေတာ့ -
Arbor vitae, Beth root, Black cohosh, Blue cohosh, Cascara, Chaste tree berry, Chinese angelica, Cinchona, Cotton root bark, Feverfew, Ginseng, Golden seal, Juniper, Kava kava, Licorice, Meadow saffron, Pennyroyal, Poke root, Rue, Sage, Senna, Tansy, White peony, Wormwood, Yarrow, Yellow dock, Vitamin A (မ်ားရင္), Isotretinoin, Etretinate, Phenytoin, Carbamezapine, Ergotamine, Methysergide, Aspirin, Ibuprofen, Azithromycin, Zithromax, Zmax, Zathrin, Erythromycin, Clarithromycin, Furazolidone, Prednisolone

မိခင္ေလာင္းေတြအတြက္ ဖတ္စရာေတြ
• Honeymoon Sickness မဂၤလာဦးညမွာျဖစ္တာ http://health-adult-reading.blogspot.com/2011/04/honeymoon-sickness.html
• Honeymoon Cystitis ဟန္းနီးမြန္းမွာ ဆီးေအာင့္တာ http://health-adult-reading.blogspot.com/2011/04/honeymoon-cystitis.html
• Pregnancy and Air Travel ကိုယ္ဝန္နဲ႔ ေလယာဥ္ခရီး http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/01/pregnancy-and-air-travel.html
• Pregnancy and Exercise ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေလ့က်င့္ခန္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/01/exercising-during-pregnancy.html
• Pregnancy and Hepatitis C အသဲေရာင္ (စီ) နဲ႔ ကိုယ္ဝန္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/pregnancy-and-hepatitis-c.html
• Pregnancy and Prednisolone ကိုယ္ဝန္ႏွင့္ (ပရက္နဆိုလံုး) http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/pregnancy-and-prednisolone.html
• Pregnancy and Rheumatic disease ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ေလးဘက္နာ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2012/01/pregnancy-and-rheumatic-disease.html?zx=33a96828d9610a9
• Pregnancy and Rubella (ရူဘဲလား) နဲ႔ ကိုယ္ဝန္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2010/12/pregnancy-and-rubella.html
• Pregnancy and Sleeping pills အိပ္ေဆးနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/01/sleeping-pills-and-pregnancy.html
• Pregnancy and Vomiting ကိုယ္ဝန္ႏွင့္ အန္ျခင္း http://dts-medicaleducation.blogspot.com/2011/11/pregnancy-and-vomiting.html

Dr. တင့္ေဆြ
၁၉-၃-၂ဝ၁ဝ
၁၇-၄- ၂ဝ၁၁ (ျမန္မာ့ႏွစ္သစ္)

Read More...

Collapse...